ΦΑΡΟΙ ΕΛΛΑΔΟΣ (Lighthouses of greece)

Πόσους και ποιούς φάρους διαθέτει η Ελλάδα;

2011-03-23T15:07:00.000+02:00

Δημοσιευμένο από EKEO στην κατηγορία ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ, ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ, tags: Βαϊτσης Αποστολάτος, Ευάγγελος Βενιζέλος, Πάνος Μπεγλίτης, Φάροι

Στο Ελληνικό Φαρικό Δίκτυο υπάρχουν σήμερα εκατόν είκοσι (120) πέτρινοι παραδοσιακοί Φάροι και Φανοί, οι οποίοι κατασκευάστηκαν στα τέλη του 19ου με αρχές του 20ου αιώνα. Οι περισσότεροι εξ αυτών καταστράφηκαν και επισκευάστηκαν μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Οι πέτρινοι αυτοί Φάροι και Φανοί αποτελούν παραδοσιακά μνημεία με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική κατασκευή, εξακολουθούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη και ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, είναι συνδεδεμένοι με την ναυτική παράδοση της Ελλάδας και αποτελούν σημείο αναφοράς για τους ναυτιλλόμενους. Προστατεύονται από τον Ν.3028/02 «Για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς», και τον Ν. 2039/92 «περί Κύρωσης της Σύμβασης για την Προστασία της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της Ευρώπης». Μέχρι σήμερα έχουν χαρακτηριστεί ως Διατηρητέα Ιστορικά Μνημεία τριάντα ένας (31) εξ αυτών, με αποφάσεις του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, το ¼ δηλαδή του συνολικού αριθμού τους, ενώ η Υπηρεσία Φάρων έχει ζητήσει το χαρακτηρισμό δέκα επιπλέον φάρων, ως Ιστορικών Μνημείων.

Επίσης, πενήντα έξι (56) εξ αυτών είναι επανδρωμένοι ή επιτηρούμενοι από Φαροφύλακες. Η συντήρηση τους εκτελείται από την Υπηρεσία Φάρων ανάλογα με τις εκάστοτε διατιθέμενες πιστώσεις. Η κατάσταση τους φαίνεται στον συνημμένο πίνακα που παρατίθεται. Από τον λειτουργικό προϋπολογισμό (Π/Υ) 2010 του ΓΕΝ κατά την τριετία 2008 – 2010, διατέθηκαν για τη συντήρησή τους συνολικά 80.000 €. Επιπλέον, μέσω ενεργειών της Υ. Φάρων αποκαταστάθηκαν την τριετία 2008-2010 δέκα τρεις Φάροι. Οι οκτώ από αυτούς με χρηματοδότηση εξ ιδίων πόρων (Λιμενικά Ταμεία της Υ. Φάρων) συνολικού κόστους 260.000 € περίπου, οι τρεις με δημόσια χρηματοδότηση μέσω τοπικών φορέων Δήμων και Νομαρχιών και οι δύο με ιδιωτική χρηματοδότηση μέσω του Μη Κερδοσκοπικού Ιδρύματος «Αικατερίνης Λασκαρίδη».

Λόγω των εγγενών αδυναμιών χρηματοδότησης για την αποκατάσταση και συντήρηση των κτιριακών εγκαταστάσεων όλου του εκτεταμένου Φαρικού Δικτύου, προτάθηκε το 2007 από την Υ. Φάρων, η ένταξη, στο ΕΣΠΑ 2007-2013 (μέσω του προγράμματος «Ανάδειξη Πολιτισμικής Αξίας Πέτρινων Φάρων»), για αποκατάσταση σαράντα έξη (46) Φάρων, συνολικού προϋπολογισμού 6.197.000 €. Εκτιμήθηκε δε ότι για την σύνταξη μελετών και αδειοδοτήσεων ωρίμανσης του ανωτέρω προγράμματος απαιτούνται 2.500.000 € περίπου. Από τους παραπάνω, τέθηκαν από το ΓΕΝ σε προτεραιότητα για ένταξη στο ΕΣΠΑ 2007-2013 δέκα τρεις Φάροι ανά περιφέρεια. Επίσης, προωθήθηκαν για χρηματοδότηση αποκατάστασης, μέσω ΕΣΠΑ 2007-2013, δύο ώριμα έργα Φάρων (Τρίκερι Μαγνησίας και Αγ. Ηλίας Αμοργού), ενώ συντάσσονται μελέτες ωρίμανσης για έργα δύο επιπλέον Φάρων (Κόγχη Σαλαμίνας και Κοκκινόπουλο Ψαρών).

Τέλος, η Υ. Φάρων, στα πλαίσια ενημέρωσης νέων τεχνολογιών και εμπλουτισμού της τεχνογνωσίας της στις μεθόδους αποκατάστασης Πέτρινων Φάρων, συνεργάζεται με πανεπιστημιακά ιδρύματα (ΑΠΘ, ΕΜΠ, Π. Πατρών, Π. Κρήτης και Π. Ιονίου), για την σύνταξη μελετών παθογένειας και προτάσεων αποκατάστασης.

ΕΠΑΝΔΡΩΜΕΝΟΙ / ΕΠΙΤΗΡΟΥΜΕΝΟΙ ΦΑΡΟΙ

Α/Α ΑΕΦ Ονομασία Φάρου Α/Α ΑΕΦ Ονομασία Φάρου

1 8760 ΑΚΡΩΤΗΡΙ 29 0010 ΚΑΣΤΡΙ

2 0310 ΛΑΚΚΑ 30 4360 ΖΟΥΡΒΑ

3 1250 ΜΕΛΑΓΚΑΒΙ 31 5630 ΚΑΚΗ ΚΕΦΑΛΗ

4 1330 ΔΡΕΠΑΝΟ 32 8600 ΚΟΡΑΚΑΣ

5 2010 ΣΚΙΝΑΡΙ 33 4260 ΣΠΕΤΣΑΙ

6 2040 ΚΕΡΙ 34 1180 ΨΑΡΟΜΥΤΑ

7 2090 ΚΑΤΑΚΩΛΟ 35 5550 ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ

8 2350 ΚΡΑΝΑΗ 36 4660 ΨΥΤΑΛΛΕΙΑ

9 3110 ΔΡΕΠΑΝΟ 37 6160 ΨΑΘΟΥΡΑ

10 8300 ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ 38 9640 ΠΡΑΣΣΟ

11 5250 ΑΥΛΙΔΑ 39 8040 ΦΑΣΣΑ

12 5540 ΒΑΣΙΛΙΝΑ 40 0350 ΑΝΤΙΠΑΞΟΙ

13 5670 ΑΡΚΙΤΣΑ 41 5510 ΠΟΝΤΙΚΟΝΗΣΙ

14 5140 ΒΡΥΣΑΚΙ 42 9540 ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ

15 6410 ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ 43 8050 ΓΡΗΑ

16 7010 ΠΛΑΚΑ 44 3330 ΣΙΔΕΡΟΣ

17 4570 ΣΟΥΣΑΚΙ 45 8380 ΣΠΑΘΙ

18 6090 ΓΟΥΡΟΥΝΙ 46 6340 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

19 6360 ΜΕΓ. ΕΜΒΟΛΟ 47 6840 ΑΛΕΞ/ΠΟΛΗΣ

20 2320 ΤΑΙΝΑΡΟ 48 6210 ΑΞΙΟΣ

21 4010 ΜΑΛΕΑΣ 49 8320 ΤΑΜΕΛΟΣ

22 2465 ΚΑΨΑΛΙ 50 0320 ΠΑΝΑΓΙΑ

23 1020 ΑΓ. ΣΩΣΤΗΣ 51 8530 ΠΟΛΥΑΙΓΟΣ

24 0980 ΓΕΡΟΓΟΜΠΟΣ 52 5515 ΑΡΓΥΡΟΝΗΣΟΣ

25 7125 ΣΙΓΡΙ 53 5700 ΧΙΛΙΟΜΙΛΙ

26 7540 ΠΑΠΠΑΣ 54 5770 ΤΡΙΚΚΕΡΙ

27 7400 ΠΑΣΣΑΣ 55 6020 ΛΙΘΑΡΙ

28 2430 ΜΟΥΔΑΡΙ 56 0650 ΔΟΥΚΑΤΟ

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

1. ΟΙ Α/Α 1 ΕΩΣ ΚΑΙ Α/Α 34 ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΚΑΛΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

2. ΟΙ Α/Α 35 ΕΩΣ ΚΑΙ Α/Α 47 ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΜΕΤΡΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

3. ΟΙ Α/Α 48 ΕΩΣ ΚΑΙ Α/Α 56 ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΚΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Αυτά απάντησε ο ΥΕΘΑ στην Ερώτηση 8133/21-12-2010 της Βουλής των Ελλήνων

Ο πρώτος φάρος στην Ελλάδα άναψε το 1829. Σήμερα οι περισσότεροι φάροι εμφανίζουν έντονα στοιχεία εγκατάλειψης, Σαφώς έχουν εκσυγχρονιστεί σε ο,τι αφopά τη λειτουργία τους, συνεχίζουν, ωστόσο, να δείχνουν φθαρμένοι, Δεδoμένoυ ότι αποτελούν πραγματικά ιστορικά κειμήλια της χώρας μας.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

Τι μέτρα προτίθεται να λάβει για τη συντήρηση τους;

Ο Βουλευτής

Βαΐτσης Αποστολάτος

Διαβάστε Σχετικά Δημοσιεύματα (ξεκινώντας με τα πιο πρόσφατα):

ΦΑΡΟΣ ΚΑΤΑΚΟΛΟΥ(18-2-2011)

2011-03-23T14:53:00.000+02:00

Γήσης Παπαγεωργίου. Οι φάροι μου!

2010-09-24T11:50:00.010+03:00

Συνέντευξη του κ. Γήση Παπαγεωργίου στον Ιωσήφ Παπαδόπουλο.Ο κ. Γήσης Παπαγεωργίου έχει καβατζάρει τα εβδομήντα, κι' όμως μοιάζει να διανύει ακόμη τα πρώτα χρόνια της εφηβείας του! Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι από την πρώτη στιγμή που τον συνάντησα, απέκλεισε τον πληθυντικό στις μεταξύ μας προσφωνήσεις! Απόστρατος αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού, όπου υπηρέτησε με την ειδικότητα του Μηχανικού, για την οποία, όπως λέει σήμερα χαριτολογώντας, δεν είχε καν τις απαραίτητες γνώσεις! Η θητεία του, σαν διοικητής της Φαρικής Βάσης, και το έμφυτο ταλέντο του στο σκίτσο και την ζωγραφική, του έδωσαν το ερέθισμα να ασχοληθεί με την καταγραφή και αποτύπωση, με σκίτσα και ακουαρέλλες, όλων των Ελληνικών επιτηρούμενων φάρων. Πρόκειται για την πρώτη και μόνη έκδοση για τους φάρους, μετά από την εργασία του Λυκούδη το 1914. Τον συνάντησα στο σπίτι του, στο Παλαιό Φάληρο, ένα από εκείνα τα παραθαλάσσια διαμερίσματα που αρμενίζουν θαρρείς στο πέλαγος, και συζητήσαμε για τη ζωή του και τα πράγματα που αγάπησε.
Ιωσήφ Παπαδόπουλος : Γήση λοιπόν, στον ενικό, αφού δεν μου επιτρέπεις να σου μιλώ στον πληθυντικό, άρχισε σε παρακαλώ να ξεφυλλίζεις το ημερολόγιο της ζωής σου.
Γήσης Παπαγεωργίου : Γεννήθηκα το 1939 μ.Χ. (γελάει) και ξεκίνησα τη μαθητική μου ζωή σε ένα σχολείο της Ν. Σμύρνης. Ο πατέρας μου ήταν στρατιωτικός, πρόεδρος του Αναθεωρητικού, γεννημένος το 1890. Όταν γεννήθηκε η αδελφή μου εκείνος ήταν 55 ετών και τον έχασα όταν ήμουνα 15. Η αδελφή μου μεγάλωσε ουσιαστικά μέσα στο πένθος, γιατί μετά από τρία χρόνια πέθανε και ο αδελφός μας. Το πένθος ήταν "άγριο" τότε, δεν ήταν παίξε γέλασε! Η μητέρα μας φορούσε πλερέζα κι' εγώ μαύρο περιβραχιόνιο στο σχολείο. Τέλος πάντων, πάνε αυτά... Είχα μεγάλο μεράκι που λες με το σχολείο, πολύ καιρό μάλιστα πριν έρθει η ώρα μου να πάω στην πρώτη τάξη του δημοτικού, και έτσι όπως φαινόντουσαν τα πράγματα κάποια στιγμή θα κετέληγα τουλάχιστον πυρηνικός επιστήμων!(γελάει) Όλη την ώρα έλεγα "να πάω κολείο, να πάω κολείο", έβλεπα και τον μακαρίτη τον αδελφό μου να πηγαίνει στο δημοτικό, ξεκινάω λοιπόν ένα πρωί, πρέπει να ήμουνα τριών ή τεσσάρων ετών, να τον ακολουθήσω! Κάποια πράγματα βεβαίως μου τα λένε σήμερα, αλλά εκείνη την πρώτη μέρα τη θυμάμαι πολύ καλά, όπως και γιατί δεν κατέληξα τελικώς να γίνω πυρηνικός επιστήμων! Το σχολείο ήταν ιδιωτικό και δάσκαλος στην έκτη τάξη ήταν κάποιος Νεσλιχανίδης, ο οποίος είχε έρθει από την Αμερική και του έλειπε και ένα δάκτυλο! Έλεγαν μάλιστα κάποιοι τότε, προσπαθώντας να εξηγήσουν την απώλεια του δάκτυλου, ότι ήταν γκάγκστερ και είχε δραστηριοποιηθεί στην Αμερική την εποχή της ποτοαπαγόρευσης! Η αγωνία όλων των παιδιών ήταν πότε θα έφταναν στην έκτη δημοτικού, που θα είχαν δάσκαλο τον Νεσλιχανίδη, και πώς θα επιβιώσουν! Ήταν φοβερά σκληρός άνθρωπος, φώναζε, και το ξύλο έπεφτε μπόλικο! Μου έδωσαν λοιπόν μια τσάντα, έβαλαν μέσα και ένα άσχετο βιβλίο... μαγειρικής, και ξεκίνησα για το σχολείο. Ερημιά τότε στη Ν. Σμύρνη, με συνόδευσε η μάνα μου και μια άλλη γυναίκα στο σχολείο δύο τετράγωνα πιο κάτω, να σπουδάσω και, επειδή ήμουν... εγκέφαλος, να γίνω πυρηνικός επιστήμων, μολονότι η πυρηνική ενέργεια δεν είχε ακόμη ανακαλυφθεί! Μπούκαρα λοιπόν στο σχολείο και άρχισα να ανεβαίνω τα σκαλιά. Δίπλα στο κεφαλόσκαλο ήταν το παράθυρο της έκτης, όπου εκείνη τη στιγμή ο Νεσλιχανίδης, Θεός σχωρέστον, φώναζε και κτυπούσε ένα μαθητή επειδή δεν ήξερε την απάντηση σε μια ερώτηση που του είχε υποβάλλει! Βλέποντας αυτή τη σκηνή, παρατάω την τσάντα με το βιβλίο μαγειρικής, και όπου φύγει φύγει! Πού να μιλήσω από εκείνη την ημέρα πια για σχολείο! Τέσσερις με κουβάλαγαν όταν ήρθε αργότερα η ώρα! Και στις πέντε πρώτες τάξεις ζούσα με την αγωνία ότι θα πάω στην έκτη και θα έχω δάσκαλο τον Νεσλιχανίδη! Ι.Π. : Πώς επέλεξες το στρατιωτικό επάγγελμα; Έπαιξε κάποιο ρόλο σ'αυτή σου την απόφαση το επάγγελμα του πατέρα σου;
Γ.Π. : Μα δεν με ρώτησε κανένας εμένα! Όταν πέθανε ο πατέρας μου, τον Σεπτέμβρη του 1955, φοιτούσα στο πειραματικό σχολείο του Πανεπιστημίου Αθηνών, που ήταν στον Άγιο Διοννύσιο. Ψιλοζωγράφιζα τότε. Μετά την κηδεία έπεσαν πάνω στη μάνα μου κάτι αντιστράτηγοι και προσπαθούσαν να την πείσουν να με βάλει στη Σχολή Δοκίμων, με το επιχείρημα ότι ζωγράφιζα και θα μπορούσα να γίνω ναυπηγός. Εμένα ούτε που με ρώτησαν! Το τελευταίο προσόν που χρειαζόταν να έχει άλλωστε κανείς, για να γίνει ναυπηγός, ήταν το σχέδιο! Κάποια στιγμή λοιπόν βρίσκομαι να κάνω φροντιστήριο και να προετοιμάζομαι να δώσω εξετάσεις στη Σχολή Δοκίμων. Σημείωσε δε ότι δεν ήξερα καλά καλά πού ήταν αυτή η Σχολή! Μπήκα τελικώς στη Σχολή Δοκίμων, ένας Θεός μόνο ξέρει πώς, και εν τω μεταξύ πέθαναν όλοι εκείνοι ο στρατηγοί ώσπου να μπω, οπότε δεν μπορούσα μετά να βγω! Πήρα απολυτήριο τελευταίος και με το ζόρι! Δεν το πήγαινα το "άθλημα". Μετά με έκαναν μηχανικό. Αν με ρωτήσεις τι είναι δίχρονη και τι είναι τετράχρονη μηχανή, δεν ξέρω και δεν μ' ενδιαφέρει! Και αν μου εξηγήσεις, σε λίγα λεπτά θα το έχω ξεχάσει! Ζημιά πάντως, κατά τη διάρκεια της θητείας μου, δεν έκανα! Έκανα όμως αγγαρεία! Μετρούσα τις μέρες μέχρι να φύγω! Ι.Π. : Σε ποιες μονάδες υπηρέτησες;
Γ.Π. : Σε όποιο καράβι υπήρχε και δεν υπήρχε, υπηρέτησα! Από το 1960 που έγινα σημαιοφόρος, πήρα μεταθέσεις σε αντιτορπιλλικά, κυρίως, και σε αρματαγωγά. Σε καράβια οι μηχανικοί πήγαιναν μέχρι το βαθμό του πλωτάρχη. Μετά μας μετέθεταν σε υπηρεσίες ξηράς. Συνεργεία, τεχνικές διευθύνσεις, καύσιμα κ.λπ. Ι.Π. : Η χούντα σε βρήκε να υπηρετείς σε καράβι, με άλλα λόγια.
Γ.Π. : Ιδέα δεν είχαμε απ' αυτά! Όχι μόνο εγώ, όλοι μας. Εκτός από κάποιες παλαιότερες γενιές που είχαν προλάβει την εποχή του Μεταξά. Λέγαμε τότε δικτατορία και γελούσαμε! Και, μεταξύ μας, δεν ήταν χούντα αυτή, βλαχοχούντα ήταν! Στο Ναυτικό δεν ενοχληθήκαμε ιδιαίτερα. Κάναμε την πλάκα μας. Στις 21 Απριλίου μάλιστα του '67, ενώ επέστρεφα στην Αθήνα με ένα επιβατηγό καράβι, με πλησίασαν δύο σημαιοφόροι και με ξύπνησαν λέγοντας : "Κύριε Παπαγεωργίου, ξυπνήστε να αναλάβετε την διακυβέρνηση του πλοίου γιατί έγινε στρατιωτική χούντα"! Με έπιασαν τα γέλια... τέλος πάντων... Ι.Π. : Η αγάπη σου για τους φάρους πότε και πώς εκδηλώθηκε;
Γ.Π. : Υπηρετούσα στο ΓΕΕΘΑ, το 1980, όταν πήρα μετάθεση για την Υπηρεσία Φάρων, σε εποχή που έπρεπε κανονικά να πάω σε ναύσταθμο για να συμπληρώσω προσόντα διοικήσεως. Πήρα λοιπόν το "μήνυμα" ότι με είχαν για "σχόλασμα"! Από το ΓΕΕΘΑ ήταν τιμή να πας σε τέτοια υπηρεσία, αν ήσουν σε άλλα όπλα. Από το Ναυτικό στην Υπηρεσία Φάρων έστελναν συνήθως όσους προόριζαν στη συνέχεια για "φύσημα". Στην Υπηρεσία Φάρων, πάντως, γνώρισα το αντικείμενο. Ήταν τότε που έκανα τη διαπίστωση πως έχουμε ένα απ' τα μεγαλύτερα φαρικά δίκτυα στον κόσμο! Το θέμα "φάροι" είναι ωραίο και ενδιαφέρον. Βρήκα εκεί ένα αρχείο με φωτογραφίες του 1900-1910. Υπήρχε ένα άλμπουμ, ένα μικρό μουσείο στην Υπηρεσία Φάρων, το οποίο δεν το έβλεπε ποτέ κανείς! Με την πάροδο του χρόνου και το ξεφύλλισμα οι φωτογραφίες είχαν αρχίσει να ξεβάφουν. Είχα δει λοιπόν μια συγκεκριμένη φωτογραφία του φάρου Κρυονερίου Ζακύνθου, ο οποίος μόλις που φαινόταν, και δεν ξέρω πώς μου ήρθε να τον σκιτσάρω γιατί, εκτός απ' τη ξεθωριασμένη φωτογραφία, και ο ίδιος ο φάρος εκείνος είχε καταστραφεί. Κάπως έτσι μου κόλλησε η «πετριά» να αρχίσω να ζωγραφίζω φάρους, σε σκίτσα, ακουαρέλλες, χρωματιστά. Όταν έφυγα απ' το Ναυτικό, με ακολούθησε και το χούϊ να ζωγραφίζω φάρους. Όντας αργότερα στο διοικητικό συμβούλιο του Ναυτικού Μουσείου, βρήκα κάποια άλλα αρχεία, τα οποία συνδύασα και με υλικό που είχα συγκεντρώσει "δι' εμφανούς κλοπής" στην Υπηρεσία Φάρων, από αρχεία που "ξεκαθάριζαν" και πετούσαν στα σκουπίδια! Αν ποτέ γίνει κάποιο σοβαρό μουσείο θα το παραδώσω αυτό το αρχείο, γιατί δεν μου ανήκει! Μέχρι σχέδια του 18ου αιώνα περιμάζεψα και έσωσα κυριολεκτικώς απ' τα σκουπίδια! Δεν έχω λοιπόν copyright αυτού του υλικού. Απλώς είχα πρόσβαση σ' εκείνο το υλικό, το γλύτωσα και το πρόβαλα! Παλιά, στους επιτηρούμενους φάρους, όπως τους λέγαμε, υπήρχαν φαροφύλακες οι οποίοι έμεναν μονίμως εκεί και δεν εμπλέκονταν με άλλες υπηρεσίες του Ναυτικού. Εγώ λοιπόν ήμουνα λίγο παράταιρος εκεί πέρα, αφού προερχόμουνα από άλλες υπηρεσίες. Διευθυντής ήταν επί σειρά ετών ο Σιωνίδης, ο οποίος είχε ειδική μονιμότητα, και υποδιευθυντής ο Βρυώνης, ο οποίος πήρε αργότερα τη θέση του πρώτου. Μόνο έτσι δούλευε η Υπηρεσία Φάρων. Μετά καταργήθηκε αυτή η πρακτική και τώρα κάθε δύο χρόνια αλλάζει ο διευθυντής. Όταν είσαι σε ένα καράβι και πας σε ένα άλλο, σε ένα μήνα ενημερώνεσαι και κάνεις τη δουλειά. Η Υπηρεσία Φάρων ανήκε μεν στο Πολεμικό Ναυτικό, αλλά το αντικείμενό της δεν είχε σχέση με τα καράβια. Όταν πήγα εγώ και έμεινα εκεί ένα χρόνο, ώσπου να ενημερωθώ, δήλωσα παραίτηση και έφυγα! Ι.Π. : Επισκέφτηκες ποτέ κατά την διάρκεια εκείνου του χρόνου κάποιο φάρο;
Γ.Π. : Βέβαια! Κάναμε μια δύο επιθεωρήσεις με τα πλοία της Υπηρεσίας, αλλά τους περισσότερους φάρους τους επισκέφτηκα αργότερα σαν απόστρατος. Ήταν μάλιστα φίλος μου ο διευθυντής και είχα μπει στο καράβι που κάνει τη βόλτα των φάρων. Αργότερα πάλι πήγα με την ΕΡΤ για κάποιο ντοκυμαντέρ και πάντοτε έβρισκα την ευκαιρία να επισκεφτώ με κάποιο τρόπο τους επιτηρούμενους φάρους. Όταν ξεκίνησα το βιβλίο δούλεψα περισσότερο με τις φωτογραφίες. Έπαιρνα τις φωτογραφίες των ερειπίων και προσπαθούσα με τα στοιχεία που είχα να "αναστηλώσω" τον φάρο ζωγραφίζοντάς τον! Σχετική βιβλιογραφία, πλην του Λυκούδη, δεν υπήρχε. Εν ολίγοις, το θέμα των φάρων μου άρεσε και κάποια στιγμή που η εκδοτική εταιρεία "Άμμος" θέλησε να υποστηρίξει την έκδοση ενός τέτοιου βιβλίου, μου ζήτησε το υλικό που είχα συγκεντρώσει. Σκίτσα, παλιές φωτογραφίες, φαροδείκτες, μέχρι και μια παλιά φωτοτυπία από μια και μοναδική δουλειά, που είχε γίνει από τον Λυκούδη, για τους φάρους και εχρονολογείτο από το 1914! Ο Λυκούδης κατέγραψε περισσότερο τα ιστορικά στοιχεία των ελληνικών φάρων, και πρόσθεσε και στοιχεία αρχαιολογίας, όπως αυτά που αναφέρονταν στον φάρο της Αλεξανδρείας κ.λπ. Από το 1914 και μετά δεν υπήρξε καμμία επίσημη καταγραφή της ιστορίας των φάρων, όπως επίσης δεν υπήρξε καμμία εικαστική ή φωτογραφική καταγραφή τους. Το παρέδωσα λοιπόν το υλικό εκείνο στον συγγραφέα της εκδοτικής εταιρείας, αλλά αυτός πήρε την προκαταβολή και εξαφανίστηκε! Ευτυχώς μαζί μ' αυτόν δεν εξαφανίστηκε και το υλικό! Κάποια στιγμή λοιπόν, μετά από δύο περίπου χρόνια, ο ταλαιπωρημένος και απογοητευμένος εκδότης μου ζήτησε να αναλάβω εγώ τη συγγραφή του βιβλίου. "Πού να γράψω εγώ το βιβλίο αυτό"; του είπα στην αρχή. "Εγώ ένδεκα είχα στο μάθημα των Ελληνικών, και μια φορά που πήρα δώδεκα η μάνα μου έκανε χαλβά"! Δεν γινόταν όμως διαφορετικά και έτσι κάθισα κάτω και το έγραψα! Όταν τελείωσε, κάναμε μια έκθεση παρουσίασης η οποία σημείωσε μεγάλη επιτυχία. Η Υπηρεσία Φάρων έστειλε κι' αυτή κάποια φανάρια και μηχανήματα και τα 5.000 βιβλία που είχαν τυπωθεί πουλήθηκαν όλα μέσα σε δύο χρόνια! Αυτό, για να είμαι ειλικρινής, δεν το περίμενα. Υπήρξε μάλιστα και ένα παράπλευρο ζωηρό ενδιαφέρον από διαφόρους επισκέπτες της έκθεσης οι οποίοι μου εκμυστηρεύτηκαν τις δικές τους εμπειρίες όταν επισκέφτηκαν ωρισμένους φάρους. Άλλος μου έλεγε ότι του άρεσε να φωτογραφίζει φάρους, άλλος ότι έκανε αυτό και το άλλο σε ένα φάρο, και στο τέλος απεδείχθη ότι υπήρχε πολύς κόσμος που ήταν "πετροβολημένος" με τους φάρους. Αυτοί όλοι όμως δεν γνωρίζονταν μεταξύ τους. Σκέφτηκα τότε και είπα. Δεν κάνουμε μια λέσχη φάρων; Αποφασίσαμε να ιδρύσουμε λοιπόν μια τέτοια λέσχη, να συγκεντρώσουμε το υλικό που διέθετε ο καθένας και να προβάλλουμε το ελληνικό φαρικό δίκτυο. Σκεφτήκαμε μάλιστα, επειδή κάποιοι φάροι είχαν εγκαταλειφθεί και το Πολεμικό Ναυτικό δεν είχε τη δυνατότητα να τους παρακολουθεί όλους, να δούμε με ποιο τρόπο θα μπορούσαμε να τους σώσουμε. Μέσα στη λέσχη όμως τρύπωσαν και κάποιοι επιτήδειοι που απέβλεπαν στο πώς θα ωφεληθούν από αυτή την κίνηση. Υπήρξε, παράλληλα, μια καχυποψία από πλευράς Πολεμικού Ναυτικού, και ο τότε Αρχηγός ανέθεσε σε κάποιους συναδέλφους να με παρακολουθήσουν, γιατί πίστεψε ότι εγώ τάχα έβγαζα χρήματα από εκείνη την υπόθεση! Αυτό στάθηκε η αιτία να θυμώσω, να πάρω τους φακέλλους μου και να αποσυρθώ. Μαζί με μένα έληξε άδοξα και όλη εκείνη η πρωτοβουλία.Ι.Π. : Τι φοβήθηκε ο Αρχηγός του Πολεμικού Ναυτικού; Μήπως ότι θα έβγαιναν στη δημοσιότητα κάποια εμπιστευτικά στοιχεία για τους φάρους;
Γ.Π. : Όχι βέβαια! Απλώς ο άνθρωπος ήταν βλαξ, γι' αυτό και έγινε Αρχηγός του Πολεμικού Ναυτικού! Υπέθεσε, μάλλον, ότι σκοπεύαμε να δώσουμε αντιπαροχή τους φάρους που θα επισκευάζαμε! Εμείς όμως τους είχαμε προειδοποιήσει για την κίνηση και τις προθέσεις μας. Εν τω μεταξύ, μέχρι να γίνει η πρώτη παρουσίαση του βιβλίου μου, εγώ είχα βρει καινούργιες πηγές. Μέχρι ο Τσεκλένης μου είχε φέρει μια φωτογραφία από ένα φάρο της Σαντορίνης που τον είχαν γκρεμίσει! Συγκέντρωσα λοιπόν πολύ υλικό, βρήκα και άλλα στοιχεία στο εξωτερικό, που είχαν σχέση με φάρους, με σκοπό να εκδοθεί μια δεύτερη βελτιωμένη έκδοση με περισσότερα συμπληρωματικά στοιχεία. Πριν από τρία χρόνια λοιπόν προέκυψε η έκδοση αυτού του νέου βιβλίου, το οποίο περιέχει τους πέτρινους επιτηρούμενους φάρους, αυτούς δηλαδή στους οποίους υπήρχαν φαροφύλακες. Αυτοί οι φάροι είχαν πρόβλημα, γιατί μετά την αποχώρηση των φαροφυλάκων εγκαταλείφθηκαν και ρήμαξαν. Όπως ξέρεις, όταν ένα κτίριο δεν χρησιμοποιείται, καταρρέει. Τελευταία όμως μαθαίνω ότι έχουν ξεκινήσει να επιδιορθώνονται κάποιοι από αυτούς και να γίνονται ξενώνες. Ο καταπληκτικός μαρμάρινος φάρος του Γυθείου π.χ., ένα κόσμημα σωστό, παραχωρήθηκε στον ομώνυμο Δήμο. Ο φάρος των Χανίων παραχωρήθηκε στον Δήμο Χανίων και ο φάρος της Γαύδου, ο οποίος είχε καταστραφεί εντελώς, αναστηλώθηκε από την Περιφέρεια Κρήτης μέσω κάποιων προγραμμάτων. Ο Νομάρχης (ο Γιώργος Κατσανεβάκης) μου είπε τότε όλο καμάρι ότι θα τον έκαναν κέντρο ερευνών! "Τι θα ερευνάτε βρε Γιώργη"; τον ρώτησα. "Μπροστά στον φάρο ήταν ο Κουφοντίνας και δεν τον είχατε πάρει χαμπάρι"! Πρότεινα λοιπόν τότε ο φάρος της Γαύδου να φιλοξενεί μια μόνιμη έκθεση του φαρικού δικτύου. Η πρόταση εκείνη, όλως παραδόξως, έγινε δεκτή τότε και από την αντιπολίτευση, γιατί κι' εγώ δεν είχα καμμιά κομματική ταυτότητα, και ο χώρος του φάρου φιλοξενεί σήμερα μια μόνιμη έκθεση του φαρικού δικτύου, την οποία επισκέπτεται και ο κόσμος που ενδιαφέρεται. Ι.Π. : Γιατί ο φάρος της Γαύδου δεν ανήκει πια στο φαρικό δίκτυο;
Γ.Π. : Ο φάρος της Γαύδου καταστράφηκε απ' τους Γερμανούς. Όπου πήγαιναν οι Γερμανοί κτυπούσαν τα φωτιστικά, προφανώς για να δημιουργούν προβλήματα στην ομαλή κυκλοφορία των συμμαχικών πλοίων. Πάνω από το 90% των φάρων είχαν καταστραφεί! Έτσι κτυπήθηκε και το φωτιστικό του φάρου στη Γαύδο. Τον ίδιο τον φάρο όμως τον ξήλωσαν αργότερα οι Γαυδιώτες! Λες και δεν υπήρχαν άλλες πέτρες να κτίσουν τα σπίτια τους! Ο φάρος αυτός είχε πάντως κάποιο πρόβλημα και πριν απ' τον πόλεμο. Ήταν πολύ ψηλός! Ο ψηλότερος φάρος, από πλευράς εστιακού ύψους, στη Μεσόγειο! Στην περιοχή της Γαύδου υπάρχει συνήθως χαμηλή νέφωση και αυτό το γράφει ο Λυκούδης στον φαροδείκτη του 1936. Τον φάρο της Γαύδου είχε κατασκευάσει η Γαλλική εταιρεία Οθωμανικών φάρων, η οποία είχε αναλάβει να κατασκευάσει όλους τους φάρους, οι οποίοι μετά το πέρας των Βαλκανικών πολέμων περιήλθαν στην κατοχή της Ελλάδας. Όλοι αυτοί οι φάροι, όπως ο φάρος της Γαύδου, του Καστελλόριζου, της Καλολίμνου κ.λπ. είναι ίδιοι. Το γεγονός αυτό με βοήθησε άλλωστε πολύ στη σχεδιαστική αναστήλωσή τους. Πύργος κυλινδρικός, κωνικός δηλαδή, στο μέσον της κατοικίας των φυλάκων. Αυτή ήταν η μία σταθερά. Όταν λοιπόν μου έδινε ο φαροδείκτης το εστιακό ύψος, ήξερα πώς ήταν ο φάρος σε σχέση με τους υπολοίπους που σώζονταν σε καλή κατάσταση. Όταν οι Γερμανοί κατέστρεψαν το φωτιστικό του φάρου της Γαύδου, κανείς δεν ενδιαφέρθηκε στη συνέχεια να τον αναστηλώσει γιατί, λόγω του μεγάλου ύψους του, δεν εξυπηρετούσε σε τίποτε. Είχαν ήδη βάλει καινούργια φανάρια σε καλύτερα σημεία, οπότε ο φάρος εγκατελείφθη. Επειδή όμως ήταν ο νοτιότερος φάρος της Ευρώπης, επειδή υπήρχαν κάποια προγράμματα και επειδή υπήρχε και μια φίλη που ήταν πετροβολημένη κι' αυτή με το θέμα, φρόντισε να εκμεταλλευτεί κάποια προγράμματα και να αναστηλωθεί ο φάρος, χωρίς όμως να τοποθετηθεί και πάλι φωτιστικό στην κορυφή του. Είχα βρει τη βάση εκείνου του φωτιστικού, η οποία ήταν κτυπημένη απ' τα αεροπλάνα, και την πήγα στο Ναύσταθμο για καθαρισμό. Στη συνέχεια τοποθετήθηκε σε μια μεριά κοντά στον φάρο, για να τη βλέπει ο κόσμος. Ελπίζω ότι δεν την πούλησαν για παλιοσίδερα οι Γαυδιώτες! Ι.Π. : Εξ όσων γνωρίζω, έχουν κατά καιρούς εκδοθεί απ' τα Ελληνικά Ταχυδρομεία σειρές γραμματοσήμων που απεικονίζουν φάρους. Προσφάτως μάλιστα εξεδόθη άλλη μια τέτοια σειρά.
Γ.Π. : Ναι, έτσι είναι. Τα πρώτα γραμματόσημα βγήκαν προτού εκδοθεί το βιβλίο μου. Ήμουνα τότε στη διοίκηση του Ναυτικού Μουσείου και τα ΕΛ.ΤΑ. μου ζήτησαν τέσσερα σχέδια φάρων, που τα είχα ζωγραφίσει όλα με πενάκι, για να τα κάνουν γραμματόσημα. Από ό,τι μου λένε κάποιοι, περισσότερο αρμόδιοι, ο Πέτρος ο Λινάρδης και κάποιοι άλλοι, τα γραμματόσημα εκείνα θεωρήθηκαν σαν μεγάλη επιτυχία των ΕΛ.ΤΑ., τα οποία δεν έπαιρναν τότε σχέδια από ξένους. Είχαν μόνιμους συνεργάτες οι οποίοι σχεδίαζαν γραμματόσημα. Εγώ είχα μπει σαν "σφήνα", επειδή γνώριζα το αντικείμενο και είχα έτοιμο υλικό. Μετά από εκείνη την επιτυχία τα ΕΛ.ΤΑ. αποφάσισαν πέρυσι να ξαναεκδώσουν γραμματόσημα με φάρους και μου πρότειναν να τους βοηθήσω. Έθεσα τότε σαν "όρο" γι' αυτή τη συνεργασία να συμπεριληφθεί και ο φάρος των Χανίων, γιατί ο φάρος αυτός είναι σύμβολο, γι' αυτό τον έχω βάλει και στο εξώφυλλο του βιβλίου μου. Ι.Π. : Τι εννοείς λέγοντας "σύμβολο";
Γ.Π. : Βρίσκεται μέσα στην πόλη των Χανίων, τον βλέπει ο κόσμος, έχει και την αρχιτεκτονική του μιναρέ και ξεχωρίζει απ' όλους τους άλλους φάρους. Είναι ο παλαιότερος της Μεσογείου, ίσως και από τους παλαιότερους στον κόσμο σαν σημείο λειτουργίας. Είναι κτισμένος πάνω σε Βενετσιάνικη βάση, εμφανίζεται σε σχέδια του Μποσίνι το 1560 και λειτουργούσε σαν φάρος ανοικτής φλόγας. Μαζί με τον φάρο των Χανίων έγινε γραμματόσημο και ο φάρος της Σύρου, που είναι ο πρώτος Κρατικός, του Καστελλόριζου, ο οποίος είναι Τούρκικος μεν αλλά είναι ο πιο απομακρυσμένος, και ο φάρος του Κόρακα της Πάρου, ο οποίος είναι χαρακτηριστικός, αντιπροσωπευτικός φάρος Κυκλαδίτικος. Μου είπαν τότε ότι ο Γενικός θέλει να γίνει γραμματόσημο και ο φάρος του Τουρλίτη επειδή κατάγεται απ' τις Κυκλάδες. Τους είπα ότι ο Τουρλίτης δεν είναι φάρος! Με ρώτησαν τι είναι και τους είπα ότι είναι... υπόθετο! (γελάει). Ο Τουρλίτης δεν είχε πράγματι καμμία σχέση με τους φάρους. Ήταν το πρώτο αυτόματο φανάρι, αλλά επειδή το ήθελε ο Γενικός, είπα, δεν βαρίεσαι, ας γίνει κι' ο Τουρλίτης γραμματόσημο! Βγήκαν λοιπόν τέσσερις φάροι κι' ένα υπόθετο! Η παρουσίαση των γραμματοσήμων έγινε στα Χανιά, βγήκαν μαζί και κάποια λευκώματα, και καμάρωνα κι'εγώ που έγινε αυτό στον τόπο καταγωγής μου!Πρέπει να σου πω κάτι εδώ, το οποίο έπρεπε να σου έχω πει στην αρχή. Όλα τα κτίσματα έχουν γίνει για κάποιο σκοπό ο οποίος εξυπηρετείται μέσα στο κτίσμα. Ο κινηματογράφος, επί παραδείγματι, έγινε για τους θεατές που βλέπουν το έργο. Η εκκλησία για τους πιστούς που εκκλησιάζονται εκεί. Το σπίτι για να εξυπηρετήσει την οικογένεια που μένει σ' αυτό. Η αποθήκη για τα υλικά που αποθηκεύονται σ' αυτήν. Ο φάρος είναι το μόνο κτίσμα που κτίστηκε για να εξυπηρετεί αυτούς οι οποίοι βρίσκονται έξω και μακριά από αυτόν! Ο σκοπός της ίδιας της ύπαρξής του είναι να κρατά σε απόσταση τους ανθρώπους! Δεν είναι ο φαροφύλακας ο σκοπός της ύπαρξής του. Ο φαροφύλακας απλώς κουρδίζει τον φάρο για να μένει αναμένος! Ι.Π. : Υπάρχουν ακόμη φάροι στους οποίους μένουν φαροφύλακες;
Γ.Π. : Υπάρχουν ακόμη κάποιοι φαροφύλακες σε φάρους ακριτικούς, έστω και αν αυτοί έχουν γίνει αυτόματοι. Στους Οθωνούς π.χ. υπάρχει φαροφύλακας. Δεν μπορείς απέναντι απ' την Αλβανία να μη βάλεις φαροφύλακα! Ο Γιάννης ο Μερτζάνης είναι φαροφύλακας στην Ύδρα. Τώρα έχει αναλάβει την Παραπόλα, τη Δοκό και τη Ζούρβα. Έχει ένα φουσκωτό σκάφος και, όταν δεν έχει τι να κάνει, πηγαίνει στον φάρο. Κάθεται εκεί μια δυο μέρες, επιθεωρεί αν όλα είναι εντάξει, κάνει κάποιες εργασίες συντήρησης, εκτρέφει και κανένα κουνελάκι, φυτεύει και κανένα μαρούλι και επιστρέφει. Κανονικά η δουλειά του φαροφύλακα ήταν να ανάψει τον φάρο και να τον κουρδίσει. Ο φάρος κουρδίζεται, δουλεύει με τα αντίβαρα, όπως ακριβώς δουλεύει το ρολόϊ του κούκου! Τώρα που οι φάροι έχουν αυτοματοποιηθεί τα αντίβαρα δεν δουλεύουν. Ούτε χρειάζεται να τρομπάρει κανείς πετρέλαιο. Τώρα πια οι φάροι δουλεύουν με ηλιακή και με ηλεκτρική ενέργεια. Οι φαροφύλακες είναι λοιπόν πια διακοσμητικοί. Κάνουν απλώς κανένα βαψιματάκι, ένα μερεμέτι, τέτοια πράγματα. Όταν υπάρχει ωστόσο κάπου φαροφύλακας, μεταξύ των άλλων, ανεβάζει και τη σημαία και λέει πως εδώ είναι Ελλάδα! Οι κλασσικές σημαίες έχουν πια αντικατασταθεί δυστυχώς με λαμαρίνες! Αν υπήρχε φαροφύλακας στην Καλόλιμνο δεν θα είχαν ίσως γίνει τα Ίμια! Κανονικά σε τέτοιους φάρους πρέπει να υπάρχουν φαροφύλακες! Όταν ένας φάρος είναι δίπλα στην Τουρκία ή την Αλβανία δεν μπορείς να τον αφήνεις και να φεύγεις! Κατ' αρχάς περνάνε πολλοί λαθρομετανάστες στα ερημονήσια. Θυμάμαι, όταν υπηρετούσα στην Υπηρεσία Φάρων, κάποιοι λαθρομετανάστες είχαν ξηλώσει την ηλιοκυψέλη, η οποία κοστίζει ένα κάρρο λεφτά, και την είχαν κάνει κουπί! Ξέρεις τι απίστευτα πράγματα αξίας έχουν χαθεί από τους φάρους; Ι.Π. : Γίνονται σήμερα επισκέψεις στους φάρους;
Γ.Π. : Υπάρχουν δύο πλοία του Πολεμικού Ναυτικού, τα οποία ταξιδεύουν εναλλάξ από τον Μάρτιο μέχρι το φθινόπωρο, και πραγματοποιούν τον γύρο των νησιών και των ακτών όπου υπάρχουν αυτόματοι φάροι. Μεταφέρουν, πολλές φορές, εκτός από το τεχνικό προσωπικό που ελέγχει και συντηρεί τους φάρους, και άλλα άτομα, όπως δημοσιογράφους, οι οποίοι ακολουθούν σε κάποιο από αυτά τα ταξίδια και φωτογραφίζουν ή απλώς παρακολουθούν επειδή τους αρέσει το αντικείμενο. Θα σου πω όμως για τον φάρο του λιμανιού της Πάτρας, ο οποίος κτίσθηκε το 1856 και τον οποίον κατέστρεψαν το 1967. Αυτός ο φάρος έχει πραγματικά μεγάλη ιστορία. Ήταν κτισμένος πάνω σε ξύλινο προβλήτα στο κέντρο σχεδόν της πόλης. "Καφέ Σαντάν" σωστό! Πήγαινε ο φαροφύλακας, τον άναβε, καθόταν μετά στον καφενέ που ήταν από κάτω να πιεί τον καφέ του και να κάνει χάζι, και μετά πήγαινε σπίτι του. Έγινε μια θεομηνία στο λιμάνι της Πάτρας, κατεστράφησαν τα πάντα, ο φάρος όμως επιβίωσε! Έπεφτε ο κάθε απρόσεκτος καπετάνιος πάνω στον προβλήτα, στη θέση του ο φάρος, βράχος ακούνητος! Ακόμη και οι Γερμανοί, που είχαν μανία με τα φωτιστικά των φάρων, αυτόν περιέργως δεν τον πείραξαν! Φεύγοντας οι Γερμανοί ανατίναξαν όλο το λιμάνι της Πάτρας, αλλά ένας λεμβούχος γλύτωσε τον φάρο που έμεινε και πάλι αλώβητος! Ο φάρος της Πάτρας πέρασε δηλαδή δια πυρός και σιδήρου και επέζησε! Έφθασε όμως το 1967 όταν ο Γκολφινόπουλος, ο τότε δήμαρχος της Πάτρας, έκανε ένα διαγωνισμό και τον γκρέμισε! Τι ανοησία κι' αυτή! Ένας από τους πέντε παλαιότερους Ελληνικούς φάρους, και όμορφος φάρος, με μεγάλη ιστορία. Μετά έψαχναν να βρουν τρόπο να τον ξαναχτίσουν! Είχα δώσει κι' εγώ κάτι σχέδια ενός παρεμφερούς φάρου που είχα τότε στα χέρια μου. Ι.Π. : Όταν αποστρατεύθηκες έριξες άγκυρα στο σπίτι σαν συνταξιούχος ή συνέχισες να ασχολείσαι με κάποια πράγματα; Φαντάζομαι ότι θα ήσουν σχετικώς νέος ακόμη.
Γ.Π. : Αστειεύεσαι; Πού να κάτσω; Σαράντα δύο ετών ήμουνα! Με προσέλαβαν σαν αρχιμηχανικό σε μια ναυτιλιακή εταιρεία. Δεν σκάμπαζα, όπως σου είπα, και πολλά πράγματα από μηχανές, τους γλύτωσα όμως πολλά λεφτά από άσκοπες αγορές ανταλλακτικών. Έκανα αυτό που είχα συνηθίσει άλλωστε να κάνω και στο Πολεμικό Ναυτικό. Τηλεφωνούσα και ρώταγα, πόσο κάνει το πιστόνι, πόσο θα κοστίσει να έρθει ως εδώ και αναλόγως αποφάσιζα. Μέχρι τότε έχαναν πολλά λεφτά από ανεξέλεγκτες παραγγελίες. Κλοπή σωστή! Το έλεγαν και μόνοι τους άλλωστε. Μας γλύτωσες πολλά εκατομμύρια! Δύο χρόνια έμεινα σ' εκείνη την εταιρεία ενώ παράλληλα είχα αρχίσει να συνεργάζομαι σαν σκιτσογράφος-γελοιογράφος με τα ΝΕΑ, το ΕΘΝΟΣ, το ΒΗΜΑ, την ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ και τον ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ. Το 1996 παράτησα τις εφημερίδες και άρχισα να ασχολούμαι με την συγγραφή βιβλίων και λευκωμάτων. Βιβλία, όπως το "Ε, ανθρωπάκο" με σκίτσα χωρίς λόγια το 1977. Ένα ιστορικό λεύκωμα για τα εκατό χρόνια της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων. "La cuisine des Dieux" (Η κουζίνα των Θεών) σε συνεργασία με τον Ντέμη Ρούσσο το 1990, όπου σαράντα πέντε διεθνώς επώνυμοι Έλληνες δίνουν συνταγές μαγειρικής δοσμένες με σκίτσα και χιούμορ. "Γενεές 14" το 1991, με σκίτσα που είχαν δημοσιευτεί στο ΒΗΜΑ. "Ελληνικοί πέτρινοι φάροι" το 1996, με καταγραφή της ιστορίας όλων των επιτηρούμενων Ελληνικών φάρων και αποτύπωσή τους με σκίτσα και ακουαρέλλες. "Ελλάς, χάρηκα" το 1996, ιστορικό ευθυμογράφημα της εποχής του Όθωνα. "Ελλάς, χάσαμε" το 1997, ιστορικό ευθυμογράφημα της εποχής του Τρικούπη. "Στολές του Πολεμικού Ναυτικού" το 1998, με καταγραφή των στολών του Π.Ν. σε σχέδια, και της ιστορίας τους από την εποχή του Καποδίστρια μέχρι σήμερα. "Έλληνες γελοιογράφοι του 20ού αιώνα" το 1999. "Ολυμπιακοί, δώκαμε" το 2000, ιστορικό ευθυμογράφημα της ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων. "Ο μεγάλος θίασος" το 2000, με σκίτσα των μεγάλων Ελλήνων ηθοποιών του 20ού αιώνα με επιλογές από παλιά κείμενα, δημοσιεύματα κ.λπ. "Ελληνικοί πέτρινοι φάροι" το 2006, βελτιωμένη και εμπλουτισμένη έκθεση του πρώτου βιβλίου που είχε εκδοθεί το 1996.Από το 2002 ασχολούμαι αποκλειστικώς με την έρευνα και σχεδίαση της ελληνικής φορεσιάς για λογαριασμό της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης. Πραγματοποίησα ατομικές εκθέσεις-παρουσιάσεις με ελληνικές φορεσιές στην Αθήνα το 1983 και το 1985, στην Καλαμάτα το 1987, στον Βόλο το 2004, εκθέσεις με στολές του Πολεμικού Ναυτικού στην Αθήνα το 1985 και τους ελληνικούς πέτρινους φάρους στην Αθήνα, τα Χανιά και τη Χαλκίδα το 1996, την Ύδρα το 1997 και στα Χανιά το 2006 και το 2009. Τα έτη 1986, 1990 και 2000 πραγματοποίησα ατομικές εκθέσεις γελοιογραφίας στην Αθήνα, και το 2000 στα Χανιά της Κρήτης. Τα τελευταία χρόνια είμαι ειδικός σύμβουλος (μη εκλεγμένος) του Ναυτικού Μουσείου Κρήτης.Ι.Π. : Έχω ακούσει ότι συνεργαζόσουν προ ετών με τον "Εφοπλιστή". Θέλεις να μου πεις κάτι για εκείνη την περίοδο;Γ.Π. : Με γύρισες πίσω τώρα! Ήταν η εποχή που είχα δόντια και δεν είχα κάνει προστάτη! (γελάει). Είχα πράγματι μια συνεργασία με τον "Ε" και έδινα κάποια κείμενα και σκίτσα μου.Ι.Π. : Με τι θέμα;Γ.Π. : Είχα την επιμέλεια μιας σελίδας κόμικ χωρίς λόγια, όπου ένας ναύτης, Σκάντζα τον είχα ονομάσει αν δεν απατώμαι, έκανε διάφορα πράγματα. Είχε πλάκα. Έγραφα, επίσης, κείμενα, με σχετική εικονογράφηση, με αντικείμενο τους μεγάλους θαλασσοπόρους. Από τον Νέαρχο και τους Φοίνικες, μέχρι τον Μαγγελάνο και τους άλλους. Όμορφη συνεργασία που κράτησε περίπου ένα χρόνο, νομίζω.Αυτός είναι ο Γήσης Παπαγεωργίου. Ένας αυθεντικός, εύθυμος άνθρωπος, ο οποίος συνεχίζει να διανύει μια παρατεταμένη εφηβεία στα εβδομήντα του! Με πλούσιο συγγραφικό έργο, αγάπη για τους ελληνικούς φάρους, την ελληνική σημαία, τις ελληνικές παραδοσιακές φορεσιές. Ένας ελεύθερος άνθρωπος που έγινε "κατά λάθος" στρατιωτικός! Ένας ταλαντούχος ζωγράφος και σκιτσογράφος που έγινε "κατά λάθος" μηχανικός! Μια ζωή τόσο ενδιαφέρουσα, τόσο αποδοτική, τόσο χρήσιμη, μέσα από τυχαίες καταστάσεις και επιλογές...
Η συνέντευξη του κ. Γήση Παπαγεωργίου δημοσιεύτηκε στο τεύχος του περιοδικού "Εφοπλιστής" που κυκλοφορεί αυτόν τον μήνα στα περίπτερα (Μάϊος 2010).

Τα «φανάρια» του Βορρά και οι παλιοί φαροφύλακες

2010-09-24T11:20:00.003+03:00

Επί 36 χρόνια "υποσχόταν" στεριά στους ναυτικούς, που ετοιμαζόντουσαν να "δέσουν" Θεσσαλονίκη κατά τις βραδινές ώρες. Τρεισίμισι δεκαετίες φαροφύλακας, ξενυχτούσε πίσω από το επαναλαμβανόμενο φως των φάρων της πόλης, που ενημέρωνε τα πλοία, ελληνικά και ξένα, ότι μπαίνουν στα νερά του Θερμαϊκού. Ο ίδιος αποτέλεσε για χρόνια και "ψυχή" ραδιοφάρων της πόλης, των γνωστών στους ναυτικούς "Radio beacons" στις εκβολές του Αξιού ποταμού ή στην περιοχή του ιστιοπλοϊκού ομίλου Θεσσαλονίκης, που -εκπέμποντας ειδικά χαρακτηριστικά σήματα- οδηγούσαν τα πλοία σε ασφαλές επίνειο, μέσα από τη συχνή θεσσαλονικιώτικη ομίχλη. Φαροφύλακας από τα 19 του μέχρι τα 55, ο Ανθυποπλοίαρχος εν αποστρατεία Ανδρέας Ρούσος, έχει πάρει σύνταξη εδώ και 12-13 χρόνια, αλλά συχνά αναπολεί την ηρεμία του φάρου. "Μου έχει λείψει τρομερά ο φάρος. Θα ήθελα να έχω μείνει περισσότερο", εξηγεί. Και όμως: δεν ήταν αυτός που διάλεξε το επάγγελμα, αλλά ο πατέρας του για λογαριασμό του. Ναυτικός θαλασσοδαρμένος ο Ρούσος ο πρεσβύτερος, μπορεί να έβγαλε στο γιο του ναυτικό φυλλάδιο -για να είναι έτοιμος να μπαρκάρει "σε ώρα ανάγκης", όπως έλεγε - αλλά ταυτόχρονα τον "έσπρωξε" στην ήσυχη ζωή του φαροφύλακα, "να μην ταξιδεύει, γιατί είναι πολύ δύσκολη του ναυτικού η ζωή". Για έναν 19χρονο, εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ.Ρούσος, δεν είναι εύκολη η μοναξιά του φάρου. 'Οταν το "φανάρι" είναι απομονωμένο ή δυσπρόσιτο ή όταν δεν υπάρχει καν ηλεκτρισμός, όπως συνέβαινε παλαιότερα, τα πράγματα "σκουραίνουν" ιδίως για έναν νέο άνθρωπο. "Ημουν σε έναν φάρο στην Εύβοια, όπου δεν είχα ηλεκτρικό φως -παρά μόνο μια λάμπα πετρελαίου- ούτε ψυγείο, ούτε εστία για να μαγειρεύω. Κι ήμουν και νέος. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα πράγματα είναι πιο δύσκολα. Όμως, όταν σου αρέσει η ήσυχη ζωή, αργά ή γρήγορα η ηρεμία σε κερδίζει και τα ξεχνάς όλα", επισημαίνει.Οι πλημμύρες του Αξιού και το "πάλεμα" με τον Θερμαϊκό Είναι όμως πάντα ήσυχη η ζωή στο φάρο; 'Οχι πάντα. Ο κ.Ρούσος έχει έντονα χαραγμένη στη μνήμη του κάποια χρονιά γύρω στο ΄70, με μεγάλες πλημμύρες στον Αξιό. Τότε που "το ποτάμι έκανε μια φοβερή κατεβασιά και κόντεψε να πνίξει τον ραδιοφάρο". Ο φάρος απέχει μισό μέτρο από το νερό και ο φαροφύλακας είχε αρχίσει να σκέφτεται πώς θα σκαρφάλωνε στην κορυφή του, για να γλιτώσει από τη φουσκοθαλασσιά. Την ώρα εκείνη ήρθε σήμα που του έλεγε να εγκαταλείψει την υπηρεσία του. "Τη στιγμή που έφευγα είχε πλημμυρίσει ο τόπος. Δεν έβλεπα τίποτα μπροστά μου. Ο Θεός με βοήθησε εκείνη τη μέρα", θυμάται ο κ.Ρούσος. Παλαιότερα, πριν φτιαχτεί ο δρόμος που οδηγούσε στο φάρο, οι φαροφύλακες πηγαινοερχόντουσαν με καϊκάκια και, σε ημέρες που "έκανε θάλασσα", ημέρες με κακοκαιρία, "μπορεί, αντί για μιάμιση ώρα που ήταν κανονικά η διαδρομή, να κάναμε 5,5 παλεύοντας επί ώρες με τα νερά στον Θερμαϊκό", επισημαίνει. "Πιότερο ναυτικοί, παρά στεριανοί" Για τους ναυτικούς, ο φάρος είναι η υπόσχεση της στεριάς, ήδη από την αρχαιότητα (Ο Όμηρος, στην Ιλιάδα, όταν η Θέτιδα χάρισε στον Αχιλλέα μιαν ασπίδα, παρομοίασε τη λάμψη της πως ήταν "ίδια με το φως καιομένου πυρός, όπως το διακρίνουν από μακριά οι ναυτικοί"). Πώς όμως αντιμετωπίζουν οι ναυτικοί τους φαροφύλακες; Τους θεωρούν "αδελφό" επάγγελμα; Μήπως τους βλέπουν πιότερο σαν ναυτικούς, παρά σαν στεριανούς; "Μάλλον ναι, έτσι πρέπει να είναι", λέει χαμογελώντας ο κ.Ρούσος, που η τύχη τά ΄φερε έτσι, που ο μεγάλος του γιος ακολούθησε -έστω για κάποια χρόνια- το επάγγελμα του παππού του, γενόμενος καπετάνιος σε ένα μεγάλο "γκαζάδικο" 3Ο0.000 τόνων. "Ενα γκαζάδικο, που -λόγω μεγέθους- ποτέ δεν έπιανε λιμάνι, ήταν πάντα μέσα στη θάλασσα. Έτσι, κάποτε ο γιος μου αποφάσισε να γυρίσει στη στεριά", εξηγεί ο κ.Ρούσος.Μόνο έξι φάροι λειτουργούν με προσωπικό Οι τελευταίοι φάροι που λειτουργούσαν με αέριο ασετιλίνης -και απαιτούσαν την πλήρη αφοσίωση των παλιών φαροφυλάκων, αφού έπρεπε να τους "φορτώνουν" ανά εξάωρο- έπαψαν να λειτουργούν λίγο πριν το 2000. Σύμφωνα με στοιχεία που έθεσε στη διάθεση του ΑΠΕ-ΜΠΕ η Υπηρεσία Φάρων, ο τελευταίος φάρος που λειτουργούσε με αέριο ασετιλίνης -αυτός του Αγίου Ιωάννη Λασιθίου Κρήτης- μετατράπηκε σε ηλιακό το 1999. Σήμερα, όλοι οι «χτιστοί» φάροι -συνολικά 112 εκ των οποίων οι πέντε βρίσκονται στη Β. Ελλάδα- είναι ηλεκτρικοί ή ηλιακοί και, άρα, δεν απαιτείται πλέον η ύπαρξη πολλών φαροφυλάκων, που να μένουν μόνιμα σε αυτούς. Μόλις έξι φάροι λειτουργούν στελεχωμένοι με προσωπικό σε όλη την Ελλάδα και δεκάδες είναι επιτηρούμενοι (σ.σ. οι φαροφύλακες δεν μένουν μόνιμα εκεί, αλλά τους επισκέπτονται σε τακτά χρονικά διαστήματα). Τρία αιωνόβια "φανάρια" στον Βορρά Στις 10 Ιουλίου 1864 και ενώ η Θεσσαλονίκη τελούσε ακόμη υπό τουρκική κατοχή, οι ναυτικοί αντίκρισαν για πρώτη φορά δύο νέα φώτα στον ορίζοντα. Ήταν οι φάροι του Μεγάλου Εμβόλου στο Αγγελοχώρι και της Κασσάνδρας στη Χαλκιδική, που παρελήφθησαν αμφότεροι από το ελληνικό κράτος μετά τους βαλκανικούς πολέμους, τον Μάρτιο του 1915. Το 1880, άναψε και ο φάρος της Αλεξανδρούπολης. Πρόκειται για τους τρεις διατηρητέους φάρους της Βόρειας Ελλάδας, επί συνόλου 27 (διατηρητέων) σε όλη την ελληνική επικράτεια. Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος Μηχανιώνας, Γιάννης Μαυρομάτης, ο φάρος του Αγγελοχωρίου, που έχει εστιακό ύψος 32 μέτρα και ύψος πύργου 10,5, κατασκευάστηκε από τη Γαλλική Εταιρία Οθωμανικών Φάρων και εντάχθηκε στο ελληνικό φαρικό δίκτυο στο τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Αρχικά λειτουργούσε με πετρέλαιο. Το τέλος του δεύτερου "μεγάλου πολέμου" τον βρήκε "λαβωμένο" από τους βομβαρδισμούς των γερμανικών πολυβολείων, που βρίσκονταν δίπλα του και σταμάτησε να λειτουργεί. 'Ομως το '48, επιδιορθώθηκε, άλλαξε καύσιμο (ασετιλίνη) και αυτοματοποιήθηκε, οπότε σταμάτησε να λειτουργεί με μόνιμους φαροφύλακες. Το 1963, η ασετιλίνη αντικαταστάθηκε από ηλεκτρισμό και η φωτοβολία του αυξήθηκε στα 17 ναυτικά μίλια. Το 1998, ο φάρος -που η κατασκευή του έγινε με τη χρήση καλής ποιότητας συμπαγών οπτόπλινθων, με χρήση καλής τεχνικής, όπως οι καμινάδες των πρώτων βιομηχανικών κτιρίων της Θεσσαλονίκης- χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο νεότερο μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το αιωνόβιο "φανάρι" μελετώνται από το ΑΠΘ, στο πλαίσιο του προγράμματος EC-Pharos, ενώ η αξιοποίηση του «πέτρινου» φάρου γίνεται μέσα από το πρόγραμμα διαβαλκανικής συνεργασίας «Βαλκανικό Δίκτυο Πράσινης Ανάπτυξης» (INTERREG IIIA/PHARE CBC). Πρόσφατα, ο υπουργός Μακεδονίας-Θράκης, Μαργαρίτης Τζίμας, εξήγγειλε τη χρηματοδότηση του έργου αποκατάστασης του φάρου με 171.500 ευρώ. Η πίστωση για την ολοκλήρωση του έργου ως το 2009 είναι πλήρως εξασφαλισμένη. "Ευελπιστούμε ότι σύντομα θα ανοίξει τις πύλες του στο κοινό και οι επισκέπτες θα μπορούν να θαυμάζουν τη θέα προς τη λιμνοθάλασσα", κατέληξε ο κ.Μαυρομάτης'Στο στόχαστρο βομβαρδισμών και σεισμώνO φάρος του Μεγάλου Εμβόλου δεν ήταν ο μοναδικός που «τραυματίστηκε» στους πολέμους. Πολλοί φάροι δέχτηκαν βομβαρδισμούς κατά τον Β΄Παγκόσμιο, με αποτέλεσμα να καταστραφούν μερικώς ή ολικώς και στη συνέχεια επιδιορθώθηκαν. 'Αλλοι πάλι, καταστράφηκαν μερικώς, συνεπεία σεισμών. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι αυτό των σεισμών του 1951 και του 1957 στα Ιόνια, από τους οποίους προκλήθηκαν καταστροφές στους φάρους Βαρδιάνων και Φισκάρδο. 'Αλλοι, έχουν υποστεί ζημίες από καθιζήσεις, όπως ο φάρος Λάκκα Παξών, το έτος 1916."Φαρόπλοια": το κινητό ...συνεργείο των φάρωνΟι φάροι έχουν και τα δικά τους ?κινητά συνεργεία. Εκτός από τα αυτοκίνητα για τους "χερσαίους" φάρους, δύο πλοία, γνωστά και ως "φαρόπλοια", τα «Καραβόγιαννος» και «Λυκούδης», κάνουν έκαστο τέσσερα τακτικά ταξίδια ετησίως, μεταφέροντας εξειδικευμένους τεχνίτες. Βέβαια, αν προκύψει έκτακτη ανάγκη, η επέμβαση είναι άμεση. Τα πλοία φέρνουν τους τεχνίτες δίπλα στους φάρους, για να ελέγξουν την κατάστασή τους και να κάνουν όσες επιδιορθώσεις χρειάζονται. Μεσόγειος, η μάνα των φάρωνΗ Μεσόγειος θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «μάνα των φάρων», καθώς στα νερά της εμφανίζονται τα πρώτα "φανάρια" παγκοσμίως. Στα νυχτερινά ταξίδια των ναυτικών, «συνοδοιπόροι» ήταν οι πυρσοί, που οι αρχαίοι ναυτικοί -Λίβυοι, Φοίνικες, Έλληνες- άναβαν σε κορυφές λόφων ή εισόδους πόλεων. 'Αλλωστε, στη Μεσόγειο βρίσκεται και ο πιο φημισμένος φάρος της αρχαιότητας, αυτός της Αλεξάνδρειας, με ύψος 130-160 μέτρα και φωτοβολία περίπου 60 μιλίων, που η φήμη του ήταν τόση, ώστε το νησάκι «Φάρος» όπου χτίστηκε, «βάφτισε» τις κατασκευές του είδους. Ο αρχαιότερος φάρος λέγεται ότι χτίστηκε στην Τροία, στο ακρωτήριο Σίγειο (σημερινό Γενή Σιέρ Μπουρνού), ενώ ακολούθησε εκείνος στην πετρώδη ξέρα «Λευτέρης» (μεταξύ Σκιάθου και κυρίως χώρας), που ανεγέρθη από τον Ξέρξη, με στόχο να περάσει ευκολότερα τον στόλο του από τη Θεσσαλομαγνησία, για να «κατέβει» στον Σαρωνικό. Το ναυάγιο του βρετανικού ατμόπλοιου Volta και ο φάρος του Αρμενιστή Τον 19ο αιώνα δημιουργούνται τα φαρικά δίκτυα-ασφαλή «μονοπάτια» για τα πλοία σε απόκρημνες ή επικίνδυνες ακτές, κοντά σε εισόδους λιμανιών। Συχνότατα, οι φάροι κατασκευάζονται μετά από κάποιο ναυάγιο. Στην Ελλάδα, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του φάρου Αρμενιστή (Μύκονος), που κατασκευάστηκε το 1891, μετά το ναυάγιο του ατμόπλοιου ?Volta? της Βρετανικής Τηλεγραφικής Εταιρείας. Στη νεότερη Ελλάδα, ο πρώτος φανός του νεοσύστατου ελληνικού κράτους άναψε το 1829, στην Αίγινα. Το 1887 ιδρύθηκε η Υπηρεσία Φάρων, που σήμερα ελέγχει/συντηρεί το σύνολο των ελληνικών φάρων. Όλοι οι φάροι συντηρούνται με κονδύλια του Πολεμικού Ναυτικού, ενώ αρκετοί έχουν προταθεί προς χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2007-2013 για αποκατάσταση. Σε μικρό αριθμό φάρων, η διαδικασία συντήρησης έχει παραχωρηθεί σε τοπικούς φορείς, ενώ σε κάποιους εκτελείται παραθεριστικό πρόγραμμα στελεχών του Πολεμικού Ναυτικού._

Απο το www.express.gr

2010-08-03T14:18:00.002+03:00

Ασκητής στο «μάτι» του βράχου
Η ζωή του φαροφύλακα στο ακρωτήρι Μαλέα
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΖΩΗ ΛΙΑΚΑ

«Αισθάνομαι σαν ασκητής... πολυτελείας। Αυτή τη δουλειά ήθελα να κάνω από μικρός και νομίζω ότι είμαι ιδιαίτερα τυχερός που τα κατάφερα. Υπάρχουν όμως και στιγμές που νιώθω ότι “αγριεύω”. Κάποιες χειμωνιάτικες νύχτες, όταν έχει καιρό και ξέρεις πως αν συμβεί κάτι πρέπει να περπατήσουν μιάμιση ώρα για να σε προσεγγίσουν, φεύγει κάθε ρομαντική διάθεση». O Μιχάλης Φωτόπουλος είναι 31 ετών και εργάζεται φαροφύλακας τον τελευταίο χρόνο στον πρόσφατα αναπαλαιωμένο Καβομαλιά. Από παιδί τον μάγευαν οι σκηνές που έβλεπε σε ταινίες για τη ζωή των φαροφυλάκων. «Είμαι μοναχικός άνθρωπος και ήξερα ότι αυτή η δουλειά θα μου ταίριαζε απόλυτα. Στάθηκα τυχερός που τα κατάφερα γιατί δεν εργάζομαι μόνο σε κάτι που αγαπώ, αλλά έχω και την καθημερινότητα που μου αρέσει πολύ». Η ηρεμία που προσφέρει η ζωή πάνω σε έναν φάρο είναι αυτό που επιζητούν όσοι επιλέγουν να ακολουθήσουν το επάγγελμα. Στον Καβομαλιά έχει δημιουργηθεί δίκτυο πεζοπορικών διαδρομών για τους επισκέπτες, ενώ ο φάρος αναπαλαιώθηκε πρόσφατα- αμέσως μετά τον φάρο στο Ταίναρο. Τα πεζοπορικά μονοπάτια διασχίζουν απ΄ άκρη σ΄ άκρη τον ορεινό όγκο του ακρωτηρίου Μαλέα. Οσοι φθάσουν μέχρι τον φάρο και θελήσουν να μείνουν εκεί ένα βράδυ, θα τους προσφερθεί φιλοξενία. Οπως όμως εξηγεί ο φύλακας του Καβομαλιά, «αν υπάρχει άδεια από την Υπηρεσία Φάρων, μπορούν να μείνουν και περισσότερο. Φυσικά, αν βρεθούν στον φάρο και αντιμετωπίσουν κάποιο πρόβλημα, δεν υπάρχει περίπτωση να τους αφήσουμε αβοήθητους. ασφαλώς και θα τους προσφέρουμε φιλοξενία». Οπως λέει ο Μιχάλης Φωτόπουλος, «όλα έχουν το τίμημά τους. Για να φτάσουμε στον φάρο εγώ και ο συνάδελφος που μοιραζόμαστε τις βάρδιες, αναγκαζόμαστε να περπατάμε με τις αποσκευές μας μια διαδρομή περίπου μιάμισης ώρας. Η πρόσβαση στον Καβομαλιά γίνεται από τη θάλασσα ή από το μονοπάτι, άλλος τρόπος δεν υπάρχει». Από την άνοιξη και μετά η ζωή στον Καβομαλιά κυλάει γρήγορα. Οι εργασίες για τη συντήρησή του τους απασχολούν τις περισσότερες ώρες της ημέρας. «Ολο και κάτι θα χρειαστεί να αντικαταστήσουμε, να φτιάξουμε». Τον χειμώνα όμως, ιδιαίτερα τα βράδια, τα πράγματα γίνονται δύσκολα. «Βρέξει, χιονίσει για δεκαπέντε μέρες πρέπει να μείνεις εκεί και να έχεις μεριμνήσει για τα πάντα. Στον φάρο έχουμε ηλεκτρικό από φωτοβολταϊκά. Τον χειμώνα όμως δεν επαρκούν και το φως που έχουμε είναι λίγο. Αν χρειαστείς κάτι, απλώς δεν θα μπορέσεις να το έχεις. Απαραίτητο ή όχι, δεν έχει σημασία. Η αίσθηση ότι είσαι αποκλεισμένος σε ρίχνει ψυχολογικά. Από την άλλη, σκέφτομαι, “αυτό ακριβώς δεν ήθελα;”».

Απο ΤΑ ΝΕΑ on-line

Ο φάρος του Αγγελοχωρίου ανάβει για το... κοινό

2010-04-15T15:39:00.005+03:00

Ο φάρος του Αγγελοχωρίου ανάβει για το... κοινο

του ΣΑΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ

Από το 1864 οδηγούσε με ασφάλεια τους ναυτικούς στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης ο φάρος του Αγγελοχωρίου. Ηταν το φως του, ύψους 11 μέτρων, που πριν από 86 χρόνια οδήγησε τους πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία στα παράλια της Νέας Μηχανιώνας, για να ξαναφτιάξουν τη ζωή τους. Αυτός ήταν που οδηγούσε τους ψαράδες της Νέας Μηχανιώνας, πίσω στο σπίτι τους από τα πολύμηνα ταξίδια τους στη θάλασσαΗ αναστήλωση του φάρου μέσω του προγράμματος «EC-PHAROS» είχε προϋπολογισμό 171।500 ευρώ. Απομένει να γίνει η διαμόρφωση του εξωτερικού χώρου

Εδώ και 30 χρόνια, όμως, το φως του έσβησε και το κοκκινόλευκο μονοπάτι που χάραζε η λάμπα του στη θάλασσα στροβιλίζοντας μέσα στη νύχτα, σταμάτησε να υπάρχει. Ο,τι δεν κατάφερε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος το πέτυχε η λήθη. Το κτίριο εγκαταλείφθηκε, αφέθηκε στο πέρασμα του χρόνου και ρωγμές εμφανίστηκαν στα πλευρά του. Ο κίνδυνος να καταρρεύσει ήταν ορατός.
Ομως, μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2010, ο φάρος του Αγγελοχωρίου, ένας από τους 25 διατηρητέους της χώρας, θα ξαναλειτουργήσει και θα είναι πλέον ένα επισκέψιμο ζωντανό μνημείο. Θα μετατραπεί σε χώρο πολιτιστικών εκδηλώσεων και θα φιλοξενεί εικαστικές εκθέσεις.
Αυτές τις μέρες ολοκληρώνεται το πρόγραμμα αναστήλωσης του ιστορικού φάρου, που γίνεται σε συνεργασία με την 4η Εφορεία Νεοτέρων Μνημείων, το ΑΠΘ μέσω του προγράμματος «EC-PHAROS» και τον Δήμο Νέας Μηχανιώνας Θεσσαλονίκης. Ο προϋπολογισμός των εργασιών ανέρχεται σε 171.500 ευρώ. «Θα χρειαστούν, όμως, κι άλλα χρήματα για τη διαμόρφωση του εξωτερικού χώρου, ώστε το μνημείο να γίνει επισκέψιμο», λέει ο δήμαρχος Ν. Μηχανιώνας, Γιάννης Μαυρομάτης. Ομως οι Μηχανιώτες είναι αποφασισμένοι να ξαναλειτουργήσουν τον φάρο τους. «Ο φάρος του Αγγελοχωρίου είναι συνδεδεμένος με την ιστορία του τόπου. Δεν θα είναι μόνο ένα επισκέψιμο μνημείο, αλλά ένα ζωντανό μνημείο, γιατί θέλουμε να φιλοξενούμε εκεί εκδηλώσεις, εικαστικές εκθέσεις και δράσεις, που θα ξαναφέρουν σε επαφή το μνημείο με την καθημερινή μας ζωή», προσθέτει ο Γ. Μαυρομάτης.
Με τη λειτουργία του, οι επισκέπτες θα μπορούν να επισκεφτούν και τις διπλανές αλυκές, που φτιάχτηκαν λίγο πριν το 1900, αλλά και το γειτονικό υδροβιότοπο, έκτασης 2.500 στρεμμάτων, μια λιμνοθάλασσα που φιλοξενεί φλαμίγκο, κορμοράνους, ερωδιούς και μαυροκέφαλους γλάρους.
Ο φάρος κατασκευάστηκε από τη γαλλική Εταιρεία Οθωμανικών Φάρων। Ηταν φτιαγμένος από συμπαγείς οπτόπλινθους, όπως οι καμινάδες των πρώτων βιομηχανικών κτιρίων της Θεσσαλονίκης. Μπροστά του, στη βραχώδη ακτή, την περίοδο 1883-1885, Γερμανοί τεχνικοί έχτισαν οχυρά, έπειτα από παραγγελία των Οθωμανών. Τότε λειτουργούσε με καύσιμο το πετρέλαιο. Μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο εντάχθηκε στο ελληνικό φαρικό δίκτυο. Στην περίοδο της Κατοχής οι Γερμανοί τον μετέτρεψαν σε πολυβολείο, λόγω της στρατηγικής του θέσης, στο ύψωμα μπροστά στην είσοδο του Θερμαϊκού κόλπου. Δίπλα του στέκεται ακόμη ένα από τα πέντε πολυβολεία από μπετόν που έφτιαξαν τότε οι Γερμανοί. Αυτό είχε αποτέλεσμα να προκαλέσει τον βομβαρδισμό του από συμμαχικά αεροπλάνα, που λάβωσαν βαριά το μνημείο και σταμάτησαν τη λειτουργία του. Το 1948 όμως, ο φάρος επισκευάστηκε και ξαναλειτούργησε. Αυτή τη φορά είχε για καύσιμο την ασετιλίνη, ενώ πέρασε και στην εποχή του αυτοματισμού. Το 1963 ο φάρος πέρασε στην εποχή του ηλεκτρισμού και το φως του χάραζε τη νύχτα σε απόσταση 17 ναυτικών μιλίων. Ομως η περίοδος λειτουργίας του ήταν σύντομη. Το 1998 χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεώτερο μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς.

Η βορειοελλαδίτικη παρέα του
Ο φάρος του Αγγελοχωρίου είναι ένας από τους τρεις διατηρητέους φάρους της Βόρειας Ελλάδας.
Σε μικρή απόσταση βρίσκεται ο φάρος της Κασσάνδρας Χαλκιδικής, με ύψος 14,5 μέτρων, που πρωτολειτούργησε το 1864, επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο τρίτος είναι το σύμβολο της Αλέξανδρούπολης, ο πετρόχτιστος φάρος που έχτισαν και πάλι οι Γάλλοι για λογαριασμό των Οθωμανών. Πρωτολειτούργησε το 1880 και ο επισκέπτης πρέπει να ανεβεί 98 σκαλοπάτια για φτάσει στην κορυφή του. Το φως του φτάνει μέχρι τα 24 ναυτικά μίλια.

Χριστούγεννα στους φάρους

2010-04-15T14:52:00.007+03:00

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ
«Το Νησάκι, ανάμεσα Πέτρα και Μόλυβο, είναι γυμνό κι έρημο। Δεν έχει όνομα, και οι ψαράδες που δουλεύουν σ' εκείνες τις θάλασσες το λένε απλά έτσι: «Το νησί». Σα να το είχε ξεχάσει ο Θεός όταν έχτιζε τις στεριές κι έκανε τις θάλασσες στις εφτά πρώτες μέρες του κόσμου.

Οταν τα βράδια είναι πολύ καθαρά, μπορείς να ξεχωρίσεις τα βουνά του Αθω να βγαίνουν μέσα από το πέλαγο και σιγά, πάλι να σβήνουν μαζί με τη νύχτα που έρχεται. Ο μπαρμπα - Δημήτρης, ο μοναχικός κάτοικος του έρημου νησιού, θα κάμει την τελευταία κίνηση που τον ενώνει με τους ανθρώπους και με τη ζωή: Θ' ανάψει το φως στον φάρο».
Ο γερο-φαροφύλακας μπαρμπα-Δημήτρης, στο βιβλίο «Αιγαίο» του Ηλία Βενέζη πήγαινε στην αντικρινή στεριά, μια φορά το μήνα, έπαιρνε τις προμήθειές του, το αλεύρι, το λάδι, τα γεννήματα που του χρειάζονταν, μιλούσε με παλιούς του φίλους, μάθαινε νέα για τη χώρα. Ο τελωνοφύλακας του έδινε το μισθό και ο μπαρμπα - Δημήτρης γύριζε στον φάρο με τη βάρκα του.
Οι φαροφύλακες
«Ειδικά τέτοιες μέρες η μοναξιά στον φάρο ήταν ανυπόφορη» μας λέει ο Δημήτρης Καλαμπόκης, συνταξιούχος, επί 35 χρόνια φαροφύλακας. «Δεν θυμάμαι πόσες φορες έχω κάνει Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά πάνω σε φάρους και φαρόπλοια. Στο Δύσβατο μεταξύ Ανδρου και Τήνου, στο Σίγρι, στη Χαλκίδα, στις Σπέτσες και αλλού. Αμα είσαι μακριά από τους δικούς σου πώς να περάσεις. Μοναξιά, απελπισία. Τι άλλο. Στη μέση του πουθενά, θάλασσα και ουρανός, μόνος χωρίς κινητά και ασύρματο. Παίρναμε τα τρόφιμα απ' έξω για να περάσουμε τις γιορτές, γλυκά, κανένα κονιάκ να ζεσταθούμε, καφέ, τσιγάρα, τα απαραίτητα. Κάναμε τις δουλειές στον φάρο, καθαρίζαμε και μετά ύπνο και διάβασμα. Η βάρδια δικαιολογούσε δύο φαροφύλακες, αλλά έμενε ένας για να πάει ο άλλος στην οικογένειά του, Χριστούγεννα ή Πρωτοχρονιά. Συντηρούσαμε τα μηχανήματα βάζαμε πετρέλαιο και μετά αέρα στην αεροδόχη για να λειτουργήσει σωστά η λυχνία πυράκτωσης του φάρου».
«Στιγμές που δεν ξεχνιούνται πάνω σε μια στεριά που τη βρέχει η θάλασσα έχω ζήσει άπειρες» προσθέτει ο Ηρακλής Ζησιμόπουλος, είκοσι έξι χρόνια φαροφύλακας, πολλά από αυτά στο Καστελόριζο. «Ενα μήνα σερί πάνω στον φάρο ξέρεις τι είναι; Σκέφτεσαι ξανασκέφτεσαι, ακούς τα κύματα και τον άνεμο, βλέπεις τα πλοία να περνούν, εσύ εκεί. Μέρα-νύχτα. Ο φάρος ήταν το σπίτι μου. Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά ήταν δύσκολα, το μυαλό ήταν στο σπιτικό με την οικογένεια. Δεν είχε κινητά και τηλεόραση. Ηταν άλλες εποχές. Πάλευες με τη μοναξιά. Οταν έπεφτε η νύχτα, κάθε δύο ώρες κουρδίζαμε τον φάρο για να μη σταματήσει η περιστροφή. Δεν ήταν ηλιακό, ήταν με πετρέλαιο».
«Αναρωτιέμαι τι να ήταν αυτό που με οδήγησε στο να αρχίσω να φωτογραφίζω φάρους» έγραφε στο εισαγωγικό του πρώτου του βιβλίου «Φάροι, Πέτρα και Φως» το 1997 ο Γιάννης Σκουλάς. «Ισως η αιτία να βρίσκεται στο ποίημα του Ζακ Πρεβέρ για τον "φαροφύλακα που αγαπάει πολύ τα πουλιά", που είχα διαβάσει στα εφηβικά μου χρόνια. Λυπάται τα πουλιά που, τυφλωμένα από τη λάμψη του φάρου, τσακίζονται κατά εκατοντάδες επάνω του. Ετσι, σβήνει το φως μ' ένα κούνημα των ώμων "σκοτούρα μου". Μα πέρα, μακριά, ένα φορτηγό πλοίο ναυάγησε -ήταν φορτωμένο με πουλιά απ' τα νησιά. Χιλιάδες πνιγμένα πουλιά... Μπορεί, πάλι, να επηρεάστηκα από 'κείνη εκεί την κλασική ταινία με τον Γιουλ Μπρίνερ "Ο φάρος στην άκρη του κόσμου", που την πρωτοείδα, πάνε καμιά δεκαπενταριά χρόνια τώρα, γαντζωμένος στην καρέκλα μου. Η αφορμή, πάντως, πρέπει να είναι η γλυκιά θαλπωρή που μου προσέφερε η μία πλευρά του φάρου στο Ταίναρο, όταν γύρω μου λυσσομανούσε ο αγέρας κι η νύχτα έπεφτε βαριά και γρήγορη, έναν Οκτώβρη κάμποσα χρόνια πριν».
Δεκατρία χρόνια μετά ο Γιάννης Σκουλάς μάς ξαναταξιδεύει στη μαγεία της χώρας των φάρων με το βιβλίο του «Φάροι, φωτίζοντας τη νύχτα», εκδόσεις Χριστάκη. Η χώρα αυτή είναι η χώρα της νύχτας, η χώρα της σιωπής και της μοναξιάς. Την ίδια όμως στιγμή, κι εδώ βρίσκεται το οξύμωρο, είναι και η χώρα του φωτός και της ελπίδας. Είναι το ταξίδι του φωτός μέσα στο σκότος- η διείσδυση μιας ακτίνας φτιαγμένης από τον καμβά της ελπίδας, βαθιά μέσα στο έρεβος. Είναι η σιωπή και η ενδοσκόπηση που αναπόφευκτα επέρχεται, κι έπειτα η σοφία που την ακολουθεί- γι' αυτό και οι φαροφύλακες, ακόμη και οι πιο παλιοί που ήταν αγράμματοι -και κυρίως αυτοί!- ήταν άνθρωποι σοφοί. Και είναι η μοναξιά και η απομόνωση, που όμως ισοσκελίζεται με την εσωτερική.
Η έρευνα βασίστηκε κυρίως στις εκδόσεις («φαροδείκτες») της Υπηρεσίας Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού των ετών 1912 και 1957. Ο φαροδείκτης του 1912 είναι ιδιαίτερα αντιπροσωπευτικός, αφού οι περισσότεροι «φάροι μετά οικίας φαροφυλάκων» κτίστηκαν μεταξύ του 1822 και του 1910. Ομως τέσσερις από αυτούς έχουν αλλάξει πλέον ριζικά εμφάνιση και παρουσιάζονται τώρα ανανεωμένοι. Αυτοί είναι ο φάρος της Κόπραινας, μετά την αναστήλωση και μετατροπή του σε Μουσείο Φάρων, ο φάρος της Γαύδου, που επίσης αναστηλώθηκε και μετατράπηκε σε ένα ιδιότυπο «μουσείο» με σχέδια -εξαιρετικά ομολογουμένως- αποκλειστικά του Γήση Παπαγεωργίου, και οι πρόσφατα αποκατασταθέντες φάροι της Ιου και του Κάστρου της Μυτιλήνης, οι οποίοι δεν υπήρχαν καθόλου στο προηγούμενο βιβλίο.
Μνήμες και όνειρα
«Στη νέα έκδοση έγινε μεγάλη προσπάθεια να βρεθούν και να φωτογραφηθούν και όσοι από τους φάρους δεν είναι πλέον σε χρήση, είτε διότι έχουν ερειπωθεί από δεκαετίες είτε διότι δεν υπάρχει πλέον ανάγκη για φως στο συγκεκριμένο σημείο. Ετσι, συμπεριλήφθηκαν και ταπεινά σπιτάκια με κεραμίδια, χωρίς ψηλούς πύργους και πέτρινα δεσίματα στις γωνίες. Επίσης, παρουσιάζονται φάροι οι οποίοι, αντί για πύργο, διέθεταν μια σιδερένια στήλη, όπου κρεμόταν ο φανός και μέσω τροχαλιών ο φαροφύλακας τον ανέβαζε ή τον κατέβαζε. Εμφανίζεται ακόμη και η, ολομάρμαρη κάποτε, στήλη Παναγία Νησιώτισσα, έξω από τους Ωρεούς, καθώς και μία ιδιόμορφη οκτάγωνη κατασκευή από τσιμεντόλιθους (!) απροσδιόριστης χρονολογίας, στο βόρειο άκρο της νήσου Δίας (Ντία) στην Κρήτη. Συνολικά οι φάροι που προστέθηκαν σε αυτό το λεύκωμα είναι οι εξής είκοσι έξι: Λευκίμμη Κέρκυρας, Μέλισσα και Αγιος Ανδρέας Ιθάκης, Πάπας Αραξου, Αγιος Νικόλαος Πάτρας, Μόρνος, Αψηθιά Γαλαξιδίου, Γερολιμένας, Σαν Τζώρτζης Σαρωνικού, Βερδούγι Ευβοϊκού, Σκάλα Αταλάντης, Παναγία Νησιώτισσα, Σέσκλο Βόλου, Δασκαλονήσι Σκιάθου, Κάστρο Μυτιλήνης, Κότζικας Σάμου, Μέριχας Κύθνου, Καμάρες Σίφνου, Φανάρι Ιου, Αγιος Ηλίας Αμοργού, Λέβιθα Δωδεκανήσων, Κούτσουμπας Σύμης και Κουφονήσι, Βαμβακιά, Μικρονήσι και Δίας στην Κρήτη. Τέλος, υπάρχει και μία φωτογραφία ενός μεταλλικού πυργίου στον Χονδρό Κάβο της Κρήτης, η οποία επιλέχτηκε επειδή... είναι ωραία».
«Η ύπαρξη των φάρων συνδέεται με την προσπάθεια των πρώτων θαλασσοπόρων να διασχίσουν τις θάλασσες μεταφέροντας αγαθά και γνώση» σημειώνει η Ιωάννα Παπαγιάννη, καθηγήτρια στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, συντονίστρια Ευρωπαϊκού Προγράμματος EC-Pharos. «Με τη μορφή πυρσών, όπως αναφέρεται στα Ομηρικά έπη, ή εντυπωσιακών πύργων σύγχρονης τεχνολογίας, οι φάροι παραμένουν σταθερά χωρόσημα στον ορίζοντα στα όρια ξηράς - θάλασσας, τα οποία παρέχουν φωτεινό σήμα, αναλαμπή, ορατό από μεγάλη απόσταση, ώστε άστρα και φάροι να οδηγούν επί αιώνες τα ποντοπόρα πλοία. Σήμερα με τη χρήση των δορυφορικών συστημάτων GPS δεν είναι απαραίτητο το οπτικό σήμα για τη ναυσιπλοΐα. Ομως, στους πέτρινους πύργους των φάρων είναι φυλαγμένα μνήμες και όνειρα, και αποτυπώνεται όλη η προσπάθεια του ανθρώπου να ξεπεράσει τις φυσικές αντιξοότητες, να αναπτύξει τεχνολογία, να απλωθεί στο Σύμπαν».

Φάρος

2010-04-15T14:18:00.004+03:00

Ταυτότητα Φάρων

Κάθε Φάρος φέρει ιδιαίτερο όνομα (συνήθως της περιοχής εγκατάστασης), και γεωγραφικό στίγμα. Επίσης ιδιαίτερα στοιχεία εκάστου είναι το ύψος του (της φωτιστικής εστίας του από της μέσης πλήμμης της στάθμης της Θάλασσας) και η περιοδικότητα διαδοχής φωτοβολίας και σκότους. Το τελευταίο αυτό γνώρισμα καλείται χαρακτηριστικό φάρου (characteristic). Η περίπτωση ύπαρξης δύο φάρων με ίδιο χαρακτηριστικό στην ίδια γεωγραφική περιοχή πρέπει να θεωρείται αποκλεισμένη. Ο απαιτούμενος χρόνος για μιά πλήρη επανάληψη του χαρακτηριστικού του Φάρου ονομάζεται περίοδος φάρου. Η περιοδικότητα φάρου μετριέται σε λεπτά ή δευτερόλεπτα της ώρας. Τα ύψη των Φάρων για λόγους ασφαλείας μετριώνται συνήθως σε πόδια ή μέτρα και αντιπροσωπεύουν το ύψος της εστίας και όχι όλου του κτίσματος από τη μέση πλήμη (MHV) της θάλασσας.Όλα τα παραπάνω στοιχεία που προσδιορίζουν έκαστο Φάρο καθώς και των εγκατατάσεων αυτών περιλαμβάνονται στους Φαροδείκτες. Στους ναυτικούς χάρτες οι Φάροι συμβολίζονται με κόκκινο μικρό κύκλο ή με αστερίσκο συνοδευόμενο με κόκκινο λοβό στη γεωγραφική του θέση

Είδη Φάρων

Ανάλογα του "χαρακτηριστικού" τους οι Φάροι διακρίνονται σε
Σταθερού φωτός (Fixed/F): Είναι οι Φάροι με συνεχές φως και σταθερής έντασης.
Αναλάμποντες (Flashing/Fl): Εκείνοι με περιοδικό ζωηρό φως διάρκειας μικρότερης του σκότους.
Διαλείποντες (Occulting/Occ): Παρουσιάζουν περιοδικό σταθερό φως διάρκειας μεγαλύτερης ή ίσης του σκότους.
Εκλάμποντες (Quick Flashing/Qk.Fl): ή τάχιστα αναλάμποντες, κοινώς "σπίθες". Ο αριθμός των αναλαμπών τους υπερβαίνει τις 60/λεπτό.
Με δέσμη αναλαμπών (Group Flashing/Gr.Fl.): Εκείνοι που εκπέμπουν περιοδικά ομάδα 2 ή περισσοτέρων αναλαμπών.
Με δέσμη διαλείψεων(Gr.Occ.): Εκπέμπουν περιοδικά ομάδα 2 ή περισοτέρων διαλείψεων.
Με δέσμη εκλάμψεων (Interrupted quick Flashing/I.Qk.Fl.): οι τάχιστα αναλάμποντες επί 4 sec και που διακόπτουν επί 4 sec.
Συνδιασμοί των παραπάνω χαρακτηριστικών είναι οι Φάροι:
Σταθεροί μετ΄ αναλαμπών (Fixed flashing/F.Fl)
Σταθεροί με δέσμη αναλαμπών (Fixed group flashing/F.Gr.Fl.).
Επίσης ανάλογα του χρώματος φωτός που εκπέμπουν οι Φάροι διακρίνονται σε: λευκούς (White/W), ερυθρούς (Red/R) και πράσινους (Green/G) και εναλλάσσοντες όταν κάποιοι εναλλάσσουν το χρώμα τους (Alternating/Alt), (το χρώμα των λευκών φάρων δεν σημειώνεται στους χάρτες)। Τέλος υφίστανται και οι Φάροι που εκπέμπουν με βραχείες αναλαμπές μακράς διάρκειας καλούμενοι ως βραχειών και μακρών αναλαμπών (Short-long Flashing/S-L Fl).

Μέτρηση χαρακτηριστικού

Για την μέτρηση του "χαρακτηριστικού" ενός Φάρου προς αποφυγή λάθους χρησιμοποιείται ένα στιγμόμετρο. Ένας εμπειρικός επίσης τρόπος που ακολουθούν οι ΄ναύτες οπτήρες (παρατηρητές) είναι η ρυθμική μέτρηση: "μισό ένα", "μισό δύο", "μισό τρία" κ।ο.κ., ή "και ένα", "και δύο", "και τρία" κ.ο.κ. Η μέτρηση αρχίζει από την πρώτη αναλαμπή και σταματά στην πρώτη της περιοδικής επανάληψης.

Τομείς Φάρων

Πολλοί Φάροι δεν είναι ορατοί απ΄ όλα τα σημεία του ορίζοντα, ή οπως λέμε δεν είναι "περίβλεπτοι" και τούτο διότι παρεμβάλλεται συνήθως τμήμα ξηράς। Έτσι αυτοί παρουσιάζουν σκοτενό (obscured) τομέα (sector). Άλλοι πάλι παρουσιάζουν τομείς διαφορετικών χρωμάτων προκειμένου να επιδείξουν ελεύθερη πλεύσιμη περιοχή, με πράσινο χρώμα, και τα αβαθή ή κάποια ξέρα η ναυάγιο με ερυθρό χρώμα. Τέλος υφίστανται και οι φανοί καλούμενοι direction lights που δεικνύουν λευκό φώς σε διαπλεύσιμο χώρο των στενών εισόδων λιμένων και ερυθρό ή πράσινο εκατέρωθεν της εισόδου. Τα όρια αυτών των τομέων αναφέρονται κατά διοπτεύσεις πάντα από την θάλασσα τόσο στους χάρτες όσο και στους Φαροδείκτες και στους Πλοηγούς (βοηθήματα).

Εποπτεία Φάρων

Το σύνολο των εγκατεστημένων φάρων, η διάταξή τους και τα χαρακτηριστικά εκάστου αποτελούν το φαρικό σύστημα της Χώρας που περιλαμβάνεται σε ειδικά ναυτιλιακά βοηθήματα (βιβλία) τους Φαροδείκτες. Αρμόδια Υπηρεσία ελέγχου και γενικής εποπτείας του ελληνικού φαρικού συστήματος είναι η Υπηρεσία Φάρων, ανεξάρτητη Υπηρεσία του Ελληνικού Πολ εμικού Ναυτικού.Το 1955 οι φάροι που λειτουργούσαν στην Ελλάδα ανέρχονταν σε 470 εκ των οποίων οι 93 ήταν επιτηρούμενοι και οι υπόλοιποι αυτόματοι। Νομοθετημένες τότε οργανικές θέσεις προσωπικού έφθαναν τις 320. Βασικός νόμος που διέπει τους Φάρους στην ελληνική επικράτεια είναι ο Νόμος 1629 του 1951 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει μέχρι σήμερα.

το ειδα......(http://el.wikipedia.org/)

Το φως των θαλασσών

2010-04-15T13:49:00.005+03:00

Η ανακάλυψη των θαλάσσιων δρόμων από τον άνθρωπο (Αιγύπτιοι, Φοίνικες) υπήρξε σημαντικός σταθμός στην ιστορία του। Τα ταξίδια, στην αρχή με το φως της ημέρας, εξελίχθηκαν και σε νυχτερινά με τη βοήθεια των πυρσών, που οι πρώτοι ναυτικοί (Λίβυοι, Φοίνικες και αργότερα Ελληνες) φρόντιζαν να ανάβουν στις κορυφές λόφων και στην είσοδο των πόλεων।Οι πυρσοί, τα Τιθ (κυλινδρικοί πύργοι) για τους Λίβυους, παίρνοντας διάφορες μορφές, μετασχηματίσθηκαν στους γνωστούς πια φάρουςΗ πρωταρχική λειτουργία του φάρου μέσα στους αιώνες ήταν να παρέχει στον ναυτιλλόμενο σταθερή σήμανση μέρα και νύχτα που να πληροφορεί για τη γεωγραφική θέση και να προειδοποιεί για τον κίνδυΙστορία των λέξεωνΦάρος στον Ομηρο αναφέρεται ως ένα κομμάτι πανιού που χρησιμοποιείται ως χιτώνιο ή κάλυμμα κεφαλήςΦαρέζ, αιγυπτιακή λέξη που διασώζεται στην Παλαιά Διαθήκη και μεταφράσθηκε από τους Εβδομήκοντα ως «σκοπιά»।Φάρος της ΑλεξΑνδρειας, ένα από τα Επτά Θαύματα του Κόσμου. Εδωσε την ετυμολογία του ονόματός του σε πολλές γλώσσες, για όλα τα παρόμοια κτίσματα στη συνέχεια.Η πρόσβαση σε μερικούς φάρους αποτελεί μια ξεχωριστή εμπειρία.Η έλλειψη ασφαλούς δεσίματος και προστατευμένου αγκυροβολίου καθιστά την προσέγγιση δύσκολη και μερικές φορές αδύνατη. Σε περίπτωση κακοκαιρίας, η αναχώρηση από τον φάρο μπορεί να καθυστερήσει για μέρες... Οι προμήθειες για τη δεκαήμερη παραμονή στον φάρο πρέπει να μεταφερθούν με τα χέρια. Τρόφιμα, νερό, υλικά και εργαλεία για τις επισκευές μεταφέρονται συχνά από δύσβατα και επικίνδυνα μονοπάτιαΟ δρόμος είναι δύσκολος ...Χωματόδρομοιι σπαρμένοι με πέτρες και κακοτράχαλα μονοπάτια, σημαδεμένα από τις αυλακιές των χειμερινών βροχοπτώσεων, οδηγούν στα ακρωτήρια, τις απόκρημνες πλαγιές ή τις ερημικές παραλίες που φιλοξενούν τους μοναχικούς φάρους.Κατά την άφιξη στον φάρο... Ενα λιτό εσωτερικό υποδέχεται τον υπεύθυνο φαροφύλακα ή τον ταξιδιώτη που κόπιασε για να φτάσει ώς εκεί. Τα αντικείμενα που συντροφεύουν τον φαροφύλακα κατά την παραμονή του στον φάρο, λιγοστά. Ενα ραδιόφωνο, μια εφημερίδα, ένα περιοδικό και μερικές φορές και τηλεόραση. Η εικόνα της Παναγιάς και του Αϊ Νικόλα πάντα εκεί να συντροφεύουν στα δύσκολα.Ο χρόνος κυλά αργά...Το κουτί πρώτων βοηθειών και ο ασύρματος έχουν σώσει ανθρώπινες ζωές που κινδύνευσαν στη θάλασσα... Τα αποθέματα τελειώνουν...Τα εφΟδια πρέπει να κρατήσουν αρκετές ημέρες, συχνά περισσότερο απ’ όσο είχε υπολογιστεί. Η αναχώρηση από τον φάρο συνδέεται άμεσα με τα καμώματα του καιρού. Τα ξερονήσια που πολλές φορές φιλοξενούν φάρους δεν έχουν να προσφέρουν παρά μόνο μαγκούτες (αυτοφυές, θαμνώδες φυτό, από όπου προήλθε, όπως λέγεται, το κώνειο του Σωκράτη) και θάμνους.Οι επισκέπτεςκατα διαστηματα εμφανίζονται στον φάρο επισκέπτες που είτε έφτασαν μέχρι τον φάρο τυχαία, είτε ακολουθώντας τα μονοπάτια για να απολαύσουν τη θέα και το ηλιοβασίλεμα. Ολοι είναι ευπρόσδεκτοι στον φάρο?Αποχαιρετισμός...Και μετά, παρέα μ’ ένα τσιγάρο που κρατάει πολύ, όπως ο χρόνος στον φάρο, θα αφουγκραστεί τον ήχο της σιωπής

Φάρος Μαλέα Λακωνίας– Το μονόπετρο του Καβομαλιά

2010-01-08T18:34:00.010+02:00

Φάρος Μαλέα Λακωνίας

Το μονόπετρο του Καβομαλιά

Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη αναστήλωσε πλήρως τον Φάρο στο θρυλικό ακρωτήρι του Κάβο Μαλέα। Ένα μονόπετρο δεσπόζει από τις αρχές Νοέμβρη στο νοτιοανατολικότερο ακρωτήρι της Ηπειρωτικής Ευρώπης και φωτίζει τους ναυτικούς μας. Περήφανα τώρα μπορεί να διηγείται στους περιηγητές την δική του μοναχική αλλά μοναδική ιστορία. Το Πολεμικό μας Ναυτικό και η Υπηρεσία Φάρων τιμά την ενέργεια του Ιδρύματος τοποθετώντας τέσσερις φαροφύλακες . Τελικά θαύματα γίνονται. Αρκεί μόνο το μεράκι και ο ρομαντισμός κάποιων ανθρώπων. Η αναστήλωση αυτού του μνημείου αποτελεί ορόσημο για την Βατικιώτικη κοινωνία. Μια κοινωνία που στήριξε αυτό το έργο από την αρχή έως το τέλος. Οι ναυτικοί δεν θα νοιώθουν πια μόνοι όταν περιπλέουν το θρυλικό ακρωτήρι. Οι αλιείς μας θα νιώθουν πιο ασφαλείς. Η τοπική κοινωνία θα αναστηθεί. Οι πεζοπόροι πλέον του θρυλικού ακρωτηρίου θα βρίσκουν την ‘Ιθάκη’ τους για να πουν στους φίλους τους ότι έφτασαν στο νοτιοανατολικότερο ακρωτήρι της Ηπειρωτικής Ευρώπης σε στίγμα Φ 36 º 27’ Β Λ 23º 12’ Α

Η διάσωση και η ανάδειξη του Φάρου Μαλέα Λακωνίας Η προσπάθεια ξεκίνησε έχοντας υπόψη ότι για να μπορεί να διασωθεί ο Φάρος θα πρέπει πρώτα να χαρακτηριστεί ως μνημείο। Επικοινωνήσαμε με την Διεύθυνση αναστήλωσης νεωτέρων μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού .Ο κ. Στεφάνου Ιωάννης μας ενημέρωσε πλήρως για ολόκληρη την διαδικασία αλλά και για τη σχετική νομοθεσία. Το μήνυμα ελήφθη και αμέσως ξεκινήσαμε τον αγώνα μας. Ζητήσμαε από το Υπουργείο Πολιτισμού τον χαρακτηρισμό ως μνημείου του εν λόγω Φάρου. Στη προσπάθεια αυτή δεν ήμασταν μόνοι. Οι Βουλευτές του νομού μας κ. κ Αθανάσιος Δαβάκης και Λεωνίδας Γρηγοράκος με επιστολές τους μας στήριξαν τονίζοντας ότι αποτελεί μονόδρομο η διάσωση του ιστορικού φάρου. Ο Νομάρχης Λακωνίας κ. Κωνσταντίνος Φούρκας και σύσσωμο το Νομαρχιακό συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα να χαρακτηριστεί ο Φάρος Μαλέα ως ιστορικό και διατηρητέο μνημείο. Το ίδιο έπραξε και ο Δήμαρχος Βοιών κ. Γιάννης Κουσούλης με σύσσωμο το Δ.Σ του Δήμου. Έτσι το καλοκαίρι του 2006 χαρακτηρίσθηκε ο Φάρος ως Ιστορικό και διατηρητέο μνημείο. Αυτό ήταν το πρώτο μέρος. Το δεύτερο ,αφορούσε στη μελέτη αποκατάστασης που έπρεπε να γίνει ώστε να απευθυνθούμε κατόπιν μέσω του Δήμου σε κοινοτικά προγράμματα. Επικοινωνήσαμε λοιπόν με την εταιρία ‘COSTAMARE’ του Καπετάν Βασίλη Κωνσταντακόπουλου.Περί τα μέσα Ιανουαρίου 2008 μας δέχτηκε στο γραφείο του και αποφάσισε να χρηματοδοτήσει τη μελέτη αποκατάστασης του Φάρου Μαλέα αλλά και του διεθνούς μονοπατιού που καταλήγει σε αυτό. Έτσι λοιπόν ανατέθηκε η μελέτη σε ειδικό μελετητικό γραφείο. Ταυτόχρονα όμως συμβαίνει το εξής καταπληκτικό!!!: Το ΙΔΡΥΜΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΛΑΣΚΑΡΙΔΗ σε συνεργασία με το Πολεμικό Ναυτικό και την Υπηρεσία Φάρων ξεκινά την αναστήλωση τριών πετρόκτιστων Φάρων ο ένας εκ των οποίων είναι ο Φάρος Μαλέα. Η χαρά μας ήταν απερίγραπτη. Ένα όνειρο γίνεται πραγματικότητα. Ο Φάρος στο ακρωτήριο Ταίναρο αποτέλεσε την πρώτη (επιτυχή) απόπειρα αναστήλωσης του Ιδρύματος. Υπεύθυνος ο αγαπητός σε όλους μας αρχιτέκτονας Δημήτρης Ευταξιόπουλος (θα αναφερθούμε εκτενέστερα σε επόμενο άρθρο που θα αφορά στην αναστήλωση). Ένα απόγευμα λοιπόν επικοινωνήσαμε με την κ. Μαριλένα Λασκαρίδη, Πρόεδρο της Βιβλιοθήκης Αικατερίνης Λασκαρίδη και την ενημερώσαμε για όλες τις ενέργειες που έχουν γίνει έως τώρα και αφορούν στον Φάρο Μαλέα. Το ίδιο απόγευμα μας τηλεφώνησε και ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη και μετά από μια εβδομάδα μας δέχτηκε σα γραφεία της Ναυτιλιακής του Εταιρίας Lavinia. Γνωρίσαμε έναν άνθρωπο μοναδικό. Λάτρης των Φάρων όπως μας εκμυστηρεύτηκε ο ίδιος και όπως διαπιστώσαμε από τις αμέτρητες φωτογραφίες που είχε από όλους σχεδόν τους πετρόκτιστους φάρους της Ελλάδος αλλά ταυτόχρονα και ένας πραγματικά λάτρης του Πολιτισμού και των αξιών. . Έτσι λοιπόν Ο Καπετάν Βασίλης Κωνσταντακόπουλος ιδρυτής της COSTAMARE, παρέδωσε την σκυτάλη στο Ίδρυμα ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΛΑΣΚΑΡΙΔΗ και συγκεκριμένα στον φίλο του και Πρόεδρο του ιδρύματος κ. Πάνο Λασκαρίδη. Ο μεν πρώτος ανέλαβε και ολοκλήρωσε την μελέτη αποκατάστασης του Φάρου , ενώ ο δεύτερος ολοκλήρωσε το ακόμα πιο δύσκολο και δαπανηρό κόστος της αποκατάστασης.Παράδειγμα προς μίμηση σε όλους εμάς που αναζητούμε πρότυπα, αξίες και ιδανικά. Αξίζει να αναφερθεί ότι όλοι οι Βατικιώτες αγκάλιασαν την προσπάθεια του κ. Πάνου Λασκαρίδη να αναστήσει τον Φάρο του Κάβο Μαλέα. Από τον πρώτο πολίτη του Δήμου, τον Δήμαρχο κ. Γιάννη Κουσούλη έως και όλους τους υπόλοιπους δημότες Βοιών. Χαρακτηριστικά θα αναφέρουμε τον Καπετάν Κοσμά Δερμάτη ο οποίος προσέφερε την λάντζα του (για τα δρομολόγια Νεάπολης – Κάβο Μαλέα) χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση πλην των πετρελαίων και των ημερομισθίων του πληρώματος. Ο Θοδωρής Χάδιαρης, ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου Αϊβαλή, ήταν ο άνθρωπος του συντονιστή και αρχιτέκτονα της αναστήλωσης του Φάρου, του Δημήτρη Ευταξιόπουλου. Απεριόριστη η βοήθειά του. Ο Παναγιώτης Σταθάκης (Δημοτικός σύμβουλος Βοιών) ήταν δίπλα στο Σύνδεσμο μας αλλά και σε όλες τις ενέργειες μας. Ο Μπάμπης Κουτσονικολής (Δημοτικός Σύμβουλος Βοιών και π. Υποψήφιος Δήμαρχος ) είχε αναλάβει την μετακίνηση με το φουσκωτό του των ανθρώπων που εργάζονταν στο Φάρο. Ο Γιάννης Καρατζής (Καμπανέλης– καφέ ουζερί Βράχος) για άλλη μια φορά τίμησε την καταγωγή του και έτσι πολλές φορές μετέφερε προσωπικό αφιλοκερδώς από τον Άγιο Μύρωνα είτε στα Βελανίδια, είτε στη Νεάπολη. Είναι σχεδόν όλοι οι Βατικιώτες που αγκάλιασαν τις ενέργεις του κ. Πάνου Λασκαρίδη. Στο μέλλον θα μας δοθεί αρκετός χρόνος για να μπορέσουμε να αναφερθούμε σε όλους αυτούς. Αξίζουν όμως σε όλους συγχαρητήρια. Ο Λιμενάρχης Νεάπολης κ. Δημήτριος Βατίστας ήταν δίπλα και βοήθησε τα μέγιστα σε αυτή την προσπάθεια. Πως μπορούν δυο πράγματα όπως είναι ο χαρακτηρισμός ενός κτίσματος ως μνημείου και η αναστήλωσή του να αποτελέσουν σανίδα σωτηρίας για ένα τόπο;Γιατί η τοπική κοινωνία πραγματικά ευεργετείται και πως; Η ευρύτερη περιοχή των βατίκων είναι ένας θησαυρός που ανακαλύπτεται σιγά - σιγά από ρομαντικούς περιπατητές και εραστές του απρόσμενου. Η εναλλακτική μορφή τουρισμού (τουρισμός προορισμού) αποτελεί το μέλλον του τόπου μας και για αυτή την κατεύθυνση αγωνιζόμαστε. Στην περιοχή του Κάβο Μαλέα έχει δημιουργηθεί ένα δίκτυο πεζοπορικών διαδρομών που μπορεί να προσφέρει στους επισκέπτες του μοναδικές εμπειρίες. Τα μονοπάτια αυτά διασχίζουν από άκρου σ’ άκρον τον ορεινό όγκο του Μαλέα. Υπέροχες στιγμές συγκίνησης δημιουργούνται αφού το ένα τοπίο διαδέχεται το άλλο. Επιβλητικοί ορεινοί όγκοι δίνουν την θέση τους στο απέραντο γαλάζιο. Σπηλαιολογικός θησαυρός κρύβεται κάτω από κάθε συστάδα βράχων, έτοιμος να αποκαλυφθεί στους ανυπόμονους εραστές της αναζήτησης.

Τώρα ο Φάρος είναι επισκέψιμος και αποτελεί σίγουρα σημείο αναφοράς όχι μόνο για τους ναυτικούς μας αλλά και για όλους τους Λάκωνες, είτε είναι ναυτικοί είτε όχι। Ο Διοικητής της Υπηρεσίας Φάρων Αρχιπλοίαρχος Γ। Αγριογιάννης Π.Ν αποφάσισε την τοποθέτηση τεσσάρων φαροφυλάκων στον Κάβο Μαλέα. Τιμά με τον καλύτερο τρόπο την ενέργεια αναστήλωσης του Φάρου. Τώρα πλέον οι αλιείς μας δεν θα είναι μόνοι. Ήδη κάθε δέκα ημέρες θα γίνεται η εναλλαγή των φαροφυλάκων. Θα χρησιμοποιούνται έπειτα από δεκάδες χρόνια ξανά τα μουλάρια για την μεταφορά των υλικών. Σε αυτό το σημείο να προσθέσουμε την επιτακτική ανάγκη να μεριμνήσει η Δημοτική αρχή για τον καθαρισμό 100-150 μέτρων προκειμένου να μπορεί να πραγματοποιείται η διαδρομή χωρίς προβλήματα (αφού για αυτό το διάστημα θα πρέπει να μεταφέρονται στο χέρι όλα τα πράγματα). Ο Ευεργέτης των Βατίκων κ. Πάνος Λασκαρίδης έκανε την αρχή και μας προίκισε με ένα υπέροχο δώρο. Εμείς θα πρέπει να το αξιοποιήσουμε με τον πιο κατάλληλο τρόπο .Ο Φάρος Μαλέα με την αναγέννησή του ας δώσει το φως του σε αυτούς τους ανθρώπους που έχουν την εξουσία, Δημοτική αρχή και τοπικά συμβούλια ώστε να προσφέρουν αυτό που έχουν ανάγκη οι 10.000 περίπου βατικιώτες. Μέλλον!

Παναγιώτης ΤριπόντικαςΠρόεδρος Συνδέσμου βελανιδιωτών Λακωνίας ‘Η Μυρτιδιώτισσα’http://www.myrtidiotisdsa.gr/

Αναπαλαίωση του Φάρου του Ακρωτηρίου Ταινάρου

2009-11-20T14:10:00.007+02:00

Αναπαλαίωση του Φάρου του Ακρωτηρίου Ταινάρου

28.05.09

Ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο η αναπαλαίωση και πλήρης ανακαίνιση του Φάρου του Ακρωτηρίου Ταινάρου –ένα έργο που εντάσσεται στους ευρύτερους στόχους του Ιδρύματος για τον πολιτισμό και τη ναυτιλία. Ο Φάρος δεσπόζει στον φημισμένο Κάβο Ματαπά, όπως αποκαλούν οι ναυτικοί το Ακρωτήριο Ταίναρο στο νοτιότατο άκρο της Πελοποννήσου.

Κατασκευάστηκε από τους Γάλλους το 1882 και λειτούργησε για πρώτη φορά το 1887. Η πρώτη ανακαίνιση του Φάρου έγινε το 1930. Κατά την περίοδο της Κατοχής έπαψε να λειτουργεί και το 1950, μετά τη δεύτερη ανακαίνισή του, επαναλειτούργησε φιλοξενώντας 3 φαροφύλακες. Το 1970, κεραυνός χτύπησε την κορυφή του φανού και την κατέστρεψε. Το 1975 έγινε αναμόρφωση-επισκευή. Από το 1984 που εγκαταστάθηκε το αυτόματο φωτιστικό μηχάνημα ο Φάρος εγκαταλείφθηκε, με αποτέλεσμα να υποστεί έντονες φθορές (καταστροφές, οξειδώσεις, διαβρώσεις) σε όλους του τους χώρους.

Το 2008 το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη αποφάσισε να χρηματοδοτήσει τη νέα αναπαλαίωση, σε συνεργασία με τα Υπουργεία Ναυτιλίας και Εθνικής Άμυνας, το Πολεμικό Ναυτικό και την Υπηρεσία Φάρων. Η τελική μελέτη εγκρίθηκε από το Ίδρυμα Λασκαρίδη, καθώς και από την Υπηρεσία Φάρων, ενώ δόθηκε έγκριση από την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων Πάτρας και προσφέρθηκε τεχνική υποστήριξη από την Πολυτεχνική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Οι εργασίες αναπαλαίωσης ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 2008 και διήρκησαν περίπου οκτώ μήνες. Αυτή η σπουδαία προσφορά του Ιδρύματος αποκαθιστά ένα σημαντικό χώρο για την ελληνική ναυτική παράδοση και παράλληλα επαναφέρει ένα σπουδαίο μνημείο της ευρύτερης πολιτισμικής παράδοσης της χώρας. Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη προγραμματίζει και άλλες ενέργειες για την ανάδειξη των πέτρινων Φάρων της Ελλάδας ως αρχείων της μακρόχρονης Ναυτικής μας παράδοσης και κληρονομιάς. Τον ερχόμενο μήνα, θα αρχίσει και η αναπαλαίωση του Φάρου του Ακρωτηρίου Μαλέα Λακωνίας, και θα ακολουθήσει ο Φάρος της Παραπόλας.

ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΕΦΟΠΛΙΣΤΗΣ
www.efoplistis.eu

Το πράσινο του φάρου «δείχνει» το λιμάνι

2009-10-10T14:25:00.003+03:00

ΜΙΑ ΛΩΡΙΔΑ ΓΗΣ,ίσα που να χωράει ένα αυτοκίνητο, ενώνει τη στεριά με το νησάκι του φάρου Αξιού- κυριολεκτικά στη μέση του πουθενά. Τον χειμώνα η βροχή και τα κύματα σκεπάζουν το λεπτό πέρασμα και μένει μόνο η λάμψη του φάρου. Πρόκειται για το άγνωστο νησάκι Καβούρα στο Δέλτα του Αξιού, μία ανάσα από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, που φιλοξενεί έναν από τους σημαντικότερους ραδιοφάρους για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Βόρεια Ελλάδα. «Μπαίνοντας το καράβι στο λιμάνι πρέπει να διαγράφει πορεία "στο πράσινο του φάρου", να κοιτάζει δηλαδή μόνο την πράσινη ακτίνα στρίβοντας το τιμόνι δεξιά ώσπου να "δει" τον κεντρικό ραδιοφάρο στη νέα παραλία της Θεσσαλονίκης και να φθάσει με ασφάλεια στη γράδα» λέει στα «ΝΕΑ» ο φαροφύλακας στο Δέλτα του Αξιού, επικελευστής του Πολεμικού Ναυτικού Θωμάς Αρμάγος. «Βαδίζω στο νερό» Ο «φύλακας των πλοίων» επισκέπτεται τον ραδιοφάρο δύο φορές την εβδομάδα για να βάλει μπροστά τις απαρχαιωμένες πετρελαιοκίνητες μηχανές και να φορτίσει τους συσσωρευτές με ηλεκτρικό ρεύμα. «Η μοναξιά στον φάρο είναι δύσκολη. Κάπου κάπου έρχεται κάποιος ψαράς και περνάει η ώρα. Όταν φουσκώνει η θάλασσα τον χειμώνα, ο δρόμος χάνεται. Φοράω λαστιχένιες μπότες ώς τη μέση και βαδίζω στο νερό» λέει ο φαροφύλακας, που «σώζει» τα πλοία από τα αβαθή και την ομίχλη της Θεσσαλονίκης εδώ και τέσσερα χρόνια. Ο ραδιοφάρος στο Δέλτα του Αξιού, με φωτοβολία επτά ναυτικών μιλίων, αντικατέστησε το 1960 τα μικρότερα πλωτά «φαναράκια» που οδηγούσαν μέχρι τότε τους ναυτικούς σε ασφαλές επίνειο. Κατασκευάστηκε από τη σουηδική εταιρεία Αga κι εκτός από τα φωτεινά εκπέμπει και ηχητικά σήματα. Μαζί με τον πέτρινο φάρο του Αγγελοχωρίου οριοθετούν την είσοδο του λιμανιού της Θεσσαλονίκης. Ο υπαξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού (σε αυτό υπάγεται η Υπηρεσία Φάρων) είναι μαζί με ακόμη δύο συναδέλφους του υπεύθυνος για περίπου 30 «φανάρια» από τον Αγιόκαμπο Λάρισας έως τη Μηχανιώνα. «Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ΄90 οι φαροφύλακες ζούσαν στον φάρο του Αξιού με τις οικογένειές τους, αφού η τεχνολογία της εποχής δεν τους επέτρεπε να απουσιάζουν. Αυτό δεν συμβαίνει πλέον, αλλά ενδέχεται ανά πάσα στιγμή να κληθούμε για αποκατάσταση βλάβης σε οποιονδήποτε φάρο της περιοχής αρμοδιότητάς μας».

Oι άγρυπνοι φύλακες των θαλάσσιων δρόμων

2009-10-09T20:05:00.004+03:00

Oι άγρυπνοι φύλακες των θαλάσσιων δρόμων [1]

Τον ρόλο των φάρων στη ναυσιπλοΐα, τα προβλήματα που παρουσιάζουν σήμερα και την πιθανή αξιοποίησή τους ως μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς στο μέλλον εξετάζει η έκθεση «Πέτρινοι φάροι: από το χθες στο σήμερα», που εγκαινιάστηκε χθες στην Αποθήκη Γ της πρώτης προβλήτας του ΟΛΘ και θα λειτουργεί καθημερινά μέχρι τις 26 Οκτωβρίου από τις 9 το πρωί ως τις 9 το βράδυ.
Επιμέλεια Ελένη Ανδρικοπούλου
Από την εποχή των μυθικών περιπλανήσεων του Οδυσσέα, η θάλασσα υπήρξε ο κατ’ εξοχήν χώρος του διαμετακομιστικού εμπορίου και εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να κρατά τα σκήπτρα στον τομέα αυτό, καθώς οι διεθνείς μεταφορές προϊόντων ακολουθούν θαλάσσιους δρόμους σε ποσοστό που ξεπερνά το 80%. Στους δρόμους αυτούς οι άνθρωποι προσπαθούσαν να προσανατολιστούν αρχικά παρατηρώντας τα αστέρια και τη διεύθυνση των ανέμων καθώς και παράκτια σημεία αναφοράς, κάτι που τους οδήγησε πρώτα στο άναμμα φωτιάς στα επικίνδυνα ακρωτήρια και κατόπιν στην κατασκευή των πρώτων φάρων του κόσμου, που εμφανίστηκαν στη Μεσόγειο. Μεταξύ τους και ο πασίγνωστος Φάρος της Αλεξάνδρειας -ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου- που χτίστηκε στη νησίδα Φάρος από τον Σώστρατο τον Κνίδιο και θεωρείται το κτίσμα που καθιέρωσε τον αρχιτεκτονικό τύπο όλων των μεταγενέστερων φάρων, ενώ το όνομα του νησιού έγινε συνώνυμο μ’ αυτό το είδος κατασκευής.
ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΦΑΡΩΝ «Οι φάροι πάνε να κλείσουν. Είναι ένα γεγονός που το βλέπουμε να συμβαίνει σιγά σιγά στην Ελλάδα. Δεν θα μπορούσε να γίνει μια κίνηση από πλευράς ανθρώπων που έχουν θέση και περνάει η γνώμη τους; Θα μπορέσουν οι φάροι να συντηρηθούν και να μείνουν στολίδια μέσα στο Αιγαίο; Να μείνουν και να έχουν ζωή, όχι κλειδωμένοι με αράχνες μέσα... Τι θα απογίνουν οι φάροι μας;». Στην απορία αυτή του Φ. Ποντίκη, όπως διατυπώθηκε σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2003 στο περιοδικό «Εφοπλιστής», η απάντηση μπορεί να βρεθεί ίσως στα πρώτα συμπεράσματα του τετραετούς (2003-2007) ευρωπαϊκού προγράμματος «ΕC-PHAROS - Μια ολιστική στρατηγική για τη διατήρηση, την ανάπλαση και την ένταξη στη ζωή των σύγχρονων κοινωνιών των παλαιών πέτρινων φάρων της Ευρώπης», που συντόνισε το Εργαστήριο Δομικών Υλικών του ΑΠΘ. Στο πρόγραμμα αυτό, εκτός από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, συμμετείχαν τρεις ακόμη εταίροι από τη Νορβηγία, τη Βρετανία και την Κύπρο, που ο καθένας ανέλαβε τη μελέτη, την αποκατάσταση και την ανάδειξη ενός πέτρινου φάρου. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος αναπτύχθηκε μια ολιστική μεθοδολογία για τη μελέτη συγκεκριμένων φάρων -η οποία όμως είναι δυνατόν να εφαρμοστεί σε οποιονδήποτε πέτρινο φάρο του ευρωπαϊκού ή του ελλαδικού χώρου- με στόχο την αντιμετώπιση του φάρου ως μνημείου της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς καθώς και ως χωρόσημου ιστορικής, αρχιτεκτονικής, κατασκευαστικής, λειτουργικής, τεχνολογικής και πολιτισμικής αξίας. Η ομάδα του Εργαστηρίου Δομικών Υλικών του τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ, υπό τη διεύθυνση της καθηγήτριας Ιωάννας Παπαγιάννη, ανέλαβε -με την υποστήριξη της Υπηρεσίας Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού, της 4ης Εφορείας Νεοτέρων Μνημείων του ΥΠΠΟ και του δήμου Νέας Μηχανιώνας- τη μελέτη του φάρου του Μεγάλου Εμβόλου στο Αγγελοχώρι, η οποία περιλαμβάνει την τεκμηρίωση, τις εργαστηριακές και επιτόπιες μετρήσεις, προτάσεις υλικών και μεθόδων επέμβασης καθώς και προτάσεις για την ανάδειξη τόσο του φάρου όσο και του ευρύτερου χώρου του.
Η ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Η οργάνωση μιας έκθεσης με αντικείμενο τους φάρους του ελλαδικού και ευρωπαϊκού χώρου αποτέλεσε την καταληκτική δραστηριότητα του προγράμματος. Μέσα από ποικίλα εκθέματα και παράλληλες δραστηριότητες, οι διοργανωτές της επιδιώκουν να πληροφορήσουν τους επισκέπτες για την αξία των φάρων αλλά και για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα. Εκτός από την παρουσίαση ιστορικών φανών από πέτρινους φάρους του ελλαδικού χώρου οι οποίοι φυλάσσονται σήμερα στην Υπηρεσία Φάρων, οι επισκέπτες θα πληροφορούνται για την ιστορία του φάρου -από την ανοιχτή φωτιά και τον πυρσό που λειτουργούσε ως βοήθημα των ναυτικών στους ιστορικούς θαλάσσιους δρόμους της Ευρώπης- καθώς και για την τεχνολογική και τυπολογική εξέλιξή του μέσα στους αιώνες και τη μετατροπή του σε κύριο οδηγό της ναυσιπλοΐας, από τον 17ο αιώνα και μετά, έως και τη θέση του στη σύγχρονη κοινωνία, της οποίας η τεχνολογική ανάπτυξη έχει απαξιώσει τη λειτουργική του αξία. Η έκθεση αποτελείται από οκτώ θεματικές ενότητες, η πρώτη από τις οποίες προσεγγίζει τον φάρο μέσω της μυθολογικής και ιστορικής του διάστασης και περιλαμβάνει επίσης παραδείγματα από γνωστούς ιστορικούς φάρους. Η χωροθέτηση των φάρων, οι χάρτες ναυσιπλοΐας και οι φαροδείκτες παρουσιάζονται στην ενότητα που αφορά στο «φαρικό δίκτυο», ενώ η τυπολογία τους αποτελεί το αντικείμενο μιας άλλης ενότητας που εξετάζει τα αρχιτεκτονικά, μορφολογικά και κατασκευαστικά στοιχεία τους. Η τεχνολογική εξέλιξη των φάρων αφορά μια ενότητα που περιλαμβάνει τις εναλλαγές των ενεργειακών πηγών τους -φωτιά, κεριά, λαμπτήρες λαδιού, ηλεκτρισμός, φωτοβολταϊκά τόξα- ενώ μία ακόμη ενότητα αφορά στον ρόλο των φάρων στα οχυρωματικά έργα των λιμανιών. Δύο ενότητες αφορούν τη σχέση των ανθρώπων με τους φάρους -με μαρτυρίες φαροφυλάκων η πρώτη και με αναφορές στην παρουσία του φάρου στην τέχνη η δεύτερη- ενώ, τέλος, παρουσιάζονται και οι μελέτες των τεσσάρων εταίρων που στοχεύουν στην ένταξη των φάρων στη σύγχρονη κοινωνία.

[1] http://www.makthes.gr/index.php?name=News&file=article&sid=7485

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΑΧΘΟΥ

2009-10-09T19:47:00.004+03:00

Ο Φάρος της Κόπραινας χτίστηκε το 1906 πάνω στη βαθιά λάσπη των εκβολών του Βωβού ποταμού.
Θεμελιώθηκε σε πασσάλους καρφωμένους στο έδαφος όπως και τα κτήρια της Βενετίας. Αρχικά είχε έναν εξωτερικό κλειστό διάδρομο που συνέδεε τον πύργο του φάρου με την κατοικία του φαροφύλακα.
Υπήρξε ο μοναδικός φάρος στην Ελλάδα που συνδεόταν με το φαρόσπιτο μέσω ενός εξωτερικού κλειστού διαδρόμου.
Η δημιουργία του Μουσείου στο Φάρο της Κόπραινας Αρτας του Αμβρακικού Κόλπου, οφείλεται στη διάθεση του κτιρίου του Φάρου και του Αυθεντικού Υλικούς από την Υπηρεσία Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού.
Το Μουσείο περατώθηκε το 2000 στο πλαίσιο των έργων του 2ου Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ", Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.

Υπεύθυνος φορέας:
Εταιρεία Ανάπτυξης Αμβρακικού (ΕΤΑΝΑΜ Α.Ε.)

Ανάδοχος:
ΟΙΚΟΣ - Διαχείριση Φυσικού Περιβάλλοντος Ε.Π.Ε.

Επιστημονικός υπεύθυνος:
ΟΙΚΟΣ - Διαχείριση Φυσικού Περιβάλλοντος Ε.Π.Ε.

Μουσειογραφική μελέτη - Σχεδιασμός - Συντονισμός καλλιτεχνικού και κατασκευαστικού έργου:
Οργάνωση Μέσων Ερμηνείας Περιβάλλοντος Ε.Π.Ε.

Ομάδα εργασίας:
Αδαμαντίδου Σμαράγδα, βιολόγος, μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων της UNESCO
Αράπης Θωμάς, βιολόγος
Βιδάλης Αρης, γραφίστας
Βρεττού Εφη, περιβαλλοντολόγος
Ζηνέλη Σταματία, υποστήριξη παραγωγής
Ζόγκαρης Σταμάτης, γεωγράφος - βιολόγος
Κατσίκας Νικόλαος, γεωλόγος, μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων της UNESCO
Κοτταρίνου Ευσταθία, συντηρήτρια έργων τέχνης
Χατζηρβασάνης Βασίλειος, δασολόγος (κείμενα, συντονισμός επιστημονικής επιμέλειας)

Εικαστική επιμέλεια εκθεματικών επιφανειών & ηλεκτρονική επεξεργασία:
Βιδάλης Αρης

Απόδοση στα αγγλικά:
Μακ Πόλιν Φιόνα

Φωτογραφικό υλικό:
Υπηρεσία Φάρων Πολεμικού Ναυτικού
Σκουλάς Γιάννης

Σχέδια:
Παπαγεωργίου Γήσης
Χατζηρβασάνης Βασίλης

Αλλο εποπτικό υλικό και πηγές:
Δημόπουλος Ντίνος "Τα δελφινάκια του Αμβρακικού" (εκδ. Καστανιώτης)
Καραγιάννης Δημήτριος "Πώς γνώρισα την Αρτα από το έτος 1906 - 1962"
Μανιατάκος Θ. "Πέτρινοι Φάροι - Παιχνίδι με το όριο" (μελέτη στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του ΕΠΜ)
Παπαγεωργίου Γήσης "Ελληνικοί Πέτρινοι Φάροι" (εκδ. Αμμος) και "Φάροι - Οδηγοί της νύχτας στις ελληνικές ακτές" (περ. Γαιόραμα)
Σκουλάς Γιάννης "Φάροι: Πέτρα και Φως" (εκδ. Αμμος)
Τριαντάφυλλος Κώστας "Η Κόπραινα (το λιμάνι του Κομποτίου)", "Ελληνικοί Παραδοσιακοί Φάροι" και "Τηλεπικοινωνίες: από τις φρυκτωρίες στους δορυφόρους" (εφημ. Καθημερινή - Επτά Ημέρες) "Η τεχνολογία των Ελλήνων: οι αρχαίοι θαυματοποιοί" και "Το φως που καίει" (εφημ. Ελευθεροτυπία)
"Πρέβεζα" (έκδοση Ν. Καράμπελα και Δήμου Πρέβεζας)
Ναυτιλιακοί χάρτες και "Φαροδείκτες των ελληνικών παραλιών" (1897, 1903, 1990) (έκδοση Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού)

Σιδηρές κατασκευές:
Βιοτεχνία "Α.Δ. Κοτταρίνου"
Κοτταρίνος Δημήτριος
Τζανής Γεώργιος

Ψηφιακή εκτύπωση εκθεματικών επιφανειών:
Οργάνωση Μέσων Ερμηνείας Περιβάλλοντος Ε.Π.Ε.

Επικολλήσεις:
Αγγελοσόπουλος Δημήτρης

Ευχαριστίες:
Αρχηγός Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, Αντιναύαρχο Ιωαννίδη Γεώργιο ΠΝ
Διευθυντής Υπηρεσίας Φάρων, Αρχιπλοίαρχο (Μ) Παπαδόπουλο Αθανάσιο ΠΝ
Τμηματάρχη Κτιρίων Φάρων και Ζωνών Ασφαλείας Ντζουνη Βασιλική
και
Δημοτική Αρχή Κομποτίου
Αλεξανδροπούλου Ευανθία, περιβαλλοντολόγο
Βαρελή Κωνσταντίνο
Κωνσταντελάκη Μάκη, ζωγράφο - σκηνογράφο
Μαϊστρο Μίνω, ηλεκτρολόγο - μηχανολόγο
Παπαγεωργίου Γήση
Τάτση Τίτα και Γιώργο

ΦΑΡΟΣ ΠΑΠΑΣ (ΙΚΑΡΙΑ)

2009-09-09T16:01:00.002+03:00

Ο φάρος αυτός πρωτολειτούργησε το 1890 από την Γαλλική εταιρεία φάρων. Το ύψος του κυλινδρικού του πύργου είναι 11 μέτρα και τό εστιακό του ύψος είναι 65 μέτρα.
Η παράδοση λέει ότι οφείλει το όνομά του στον πάπα που κάποτε κινδύνεψε να ναυαγήσει στην θαλλάσια περιοχή της Ικαρίας απέναντι από τον φάρο. Εντάχθηκε στο Ελληνικό φαρικό δίκτυο μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13

Φάρος στο Κατάκωλο Ηλείας

2009-09-09T15:55:00.001+03:00

Ο Φάρος βρίσκεται στο άκρο της χερσονήσου Κατακώλου με κατεύθυνση προς Νότο. Κατασκευάστηκε το 1869 και επιδέχθηκε τεχνολογικές βελτιώσεις στο μηχανισμό του το 1946. Κατά τα έτη 1967-68 η κεραμοσκεπής στέγη του κτιρίου υποστήριξης του Φάρου αντικαταστάθηκε με πλάκα από οπλισμένο σκυρόδεμα. Το κτίριο είναι επιχρισμένο και ενσωματώνει σχεδόν ολοκληρωτικά το κάτω τμήμα του πύργου. Ο πύργος είναι κατασκευασμένος από γωνιασμένο πωρόλιθο ανεπίχριστο με μικρούς αρμούς χρώματος καφέ. Το εστιακό ύψος από την επιφάνεια της θάλασσας είναι 45 μέτρα. Ο Φάρος συνδέεται με τον ενδιαφέρον οικισμό του Κατακώλου

Φάρος Καυκαλίδας Ηλείας

2009-09-09T15:48:00.001+03:00

Το κτίριο κτίσθηκε το 1906 στη βραχονησίδα Καυκαλίδα. Αποτελεί αξιόλογο δείγμα κτιρίου με ιστορικό και τεχνικό ενδιαφέρον, σημαντικό για την ιστορία των επικοινωνιών και της ναυσιπλοΐας. Είναι κατασκευασμένο από λιθοδομή και στοιχεία οπλισμένου σκυροδέματος και περιλαμβάνει τον πύργο του φάρου και την κατοικία του φαροφύλακα. Η βραχονησίδα "Καυκαλίδα" έχει ύψος από τη θάλασσα 5,5 μ. και ευρίσκεται σε απόσταση 3 δεκάτων του ναυτικού μιλίου από το βορειοδυτικό όριο της άκρας Γλαρέντζα προς το οποίο ενώνεται με αβαθή και βράχους στην επιφάνεια της θάλασσας. Επί της βραχονησίδας υπάρχουν ερείπια παλαιού ναού.

΄Παγκόσμια ημέρα Φάρων"

2009-09-09T14:08:00.001+03:00

Καθιερώθηκε το 2003 με πρωτοβουλία της Διεθνούς ΄Ενωσης Φαροφυλάκων και γιορτάζεται στις 17 Αυγούστου.Σκοπός , η ενημέρωση των πολιτών , για τη σημασία των Φάρων και των ναυτικών βοηθημάτων στη ναυσιπλοϊα και η προβολή του έργου που επιτελούν οι Φαροφύλακες συχνά κάτω από αντίξοες συνθήκες.Την ημέρα αυτή οι Φάροι είναι ανοιχτοί για το κοινό και πραγματοποιούνται διάφορες εκδηλώσεις σε όλο τον κόσμο.

Photo Gallery Lighthouses

2009-07-26T20:35:00.001+03:00

Photo Gallery Lighthouses

2009-07-15T15:28:00.009+03:00

Ο φάρος Γρηάς της Άνδρου

2009-07-15T14:14:00.013+03:00

Ο φάρος Γρηάς της Άνδρου 6/12/2007

Στην ανατολική πλευρά ενός από τα ομορφότερα νησιά του κόσμου, της Άνδρου, στην νοτιοανατολική άκρη του κόλπου Βιτάλη, μέσα από την ακτή και σε εστιακό ύψος 86 μέτρων, βρίσκεται ο Φάρος της Γρηάς.
Ο πέτρινος Φάρος Γρηάς Άνδρου, χτίστηκε και πρωτολειτούργησε το 1914.Με πηγή ενέργειας το πετρέλαιο, με χαρακτηριστικό ερυθρό, μία αναλαμπή ανά δύο λεπτά και φωτοβολία 14 ναυτικών μιλίων. Βρίσκεται σε στίγμα 37°54',0Β γεωγραφικό πλάτος και 24°57',4Α γεωγραφικό μήκος.
Στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου παρέμεινε σβηστός. Επαναλειτούργησε το 1945 στα πλαίσια της ανασυγκρότησης του φαρικού δικτύου, με πηγή ενέργειας πάλι το πετρέλαιο.
Το 1984 τα μηχανήματα πετρελαίου αντικαταστάθηκαν, ο φάρος ηλεκτροδοτήθηκε και λειτούργησε ως αυτόματος ηλεκτρικός.
Με χαρακτηριστικό μια λευκή αναλαμπή ανά 20 δευτερόλεπτα και φωτοβολία 25 ναυτικών μιλίων. Φαροφύλακας είναι ο κ. Μιχάλης Τριανταφυλλάκης. Ο λόγος σ' αυτόν.
«Παλαιότερα ο Φάρος της Γρηάς ήταν λίγο διαφορετικός. Έξω από το κτίριο υπήρχε φούρνος που έφτιαχναν το ψωμί τους οι φαροφύλακες, αλλά εγώ δεν τα πρόλαβα αυτά. Μπήκα το 1975 στην Υπηρεσία, αφού τελείωσα τη Σχολή Μηχανικών Εμπορικού Ναυτικού στη Σχολή "Απόστολος Παύλος" στον Πειραιά. Δεν με τραβούσε, όμως, η θάλασσα. Και να σου πω γιατί δεν πήγα. Συγχρόνως με τη Σχολή, εργαζόμουν και σε ένα συνεργείο μηχανικό -θυμάμαι είχαμε φτιάξει τις μηχανές σε ένα μικρό καραβάκι 1.500 τόνων, στον Πειραιά. Μας είπε ο Α' μηχανικός του πλοίου να μείνουμε μέσα, το συνεργείο, και να βγούμε μέχρι την Αίγινα δοκιμαστικό ταξίδι. Όταν βγήκαμε είχε θάλασσα. Μας έκαναν το τραπέζι και είχαν, θυμάμαι, μακαρόνια με κρέας. Τα πιάτα φεύγανε από πάνω από το τραπέζι και το στομάχι μου είχε φύγει από τη θέση του. Σκέφτηκα, πού πάω; Τι πάω να κάνω; Μου άρεσε όμως η θάλασσα, η θάλασσα "απ' έξω".
Η φυσική ζωή, το βουνό, το ψάρεμα που είχα και έχω πάντα χόμπι. Τα συνδύασα λοιπόν όλα στη ζωή του φαροφύλακα. Το τερπνόν μετά του ωφελίμου. Ήξερα πώς είναι η ζωή του φαροφύλακα, γιατί ζούσα εδώ, κοντά στο Φάρο. Το έκανα και το κάνω επειδή μου άρεσε, όχι σαν αγγαρεία. Γι' αυτό και δεν το έχω μετανιώσει».
ΦΑΡΟΣ ΨΑΘΟΥΡΑΣ ΑΛΟΝΝΗΣΟΥ
«Ήταν ο πρώτος Φάρος («Ε», 8/2000) στον οποίο υπηρέτησα. Έμεινα περίπου 18 μήνες και αμέσως μετά πήγα στο Σίγρι της Λέσβου για άλλους 18. Υπήρχε τότε διαταγή να κάνεις τρία χρόνια εκτός του νομού σου. Μετά από αυτά τα τρία χρόνια ήρθα εδώ όπου είμαστε αυτή τη στιγμή. Αργότερα πήγα για ένα χρόνο στο Καστελόριζο («Ε», 1/2001), έπειτα για λίγο στη Φάσσα, μετά ξανά εδώ στην Άνδρο. Στη συνέχεια βρέθηκα στην Παραπόλα («Ε», 5/2002) για ένα χρόνο, γύρισα πάλι στην Άνδρο, μετά πάλι στο Σίγρι και τελικά εδώ».
Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟ ΦΑΡΟ
«Η βραχονησίδα Ψαθούρα απέχει 30 μίλια από το νησί της Αλοννήσου। Βρέθηκα εκεί ως πρωτοδιόριστος φαροφύλακας το 1975 και συνάντησα τους γέροντες φαροφύλακες που ήταν έτοιμοι να βγουν στη σύνταξη. Ξεκίνησα να πάω βάρδια στο Φάρο με κάποιον Γιώργο Αλεξίου, ο οποίος έπαιρνε παρέα και τη γυναίκα του την κυρά Μαρία. Με υποδέχτηκαν εγκάρδια, πήραμε τρόφιμα για 15 μέρες και ετοιμαστήκαμε να φύγουμε την επόμενη το πρωί. Ξεκινήσαμε και στο δρόμο μάς βρήκε μεγάλη θαλασσοταραχή, 9 μποφόρ. Ξανασκέφτηκα, που πάω... Δεν μιλούσα, αλλά αρκετές φορές μου πέρασε η ιδέα να γυρίσω πίσω. Με είδε ο γέροντας και άρχισε να με παρηγορεί
Μου έλεγε "έτυχε σήμερα, που ήταν η πρώτη σου φορά, δεν γίνεται ποτέ αυτό, έτυχε, μην απογοητεύεσαι". Προσπαθούσε να με τονώσει με κάθε τρόπο. Κάποια στιγμή φτάσαμε στην Ψαθούρα. Ο καπετάνιος του καϊκιού ήταν έμπειρος, το σκάφος μεγάλο, και προσέγγισε στην παραλία που απάγκιαζε ο καιρός -ήταν φρέσκια τραμουντάνα. Κατέβασε ο ναύτης μία μικρή βαρκούλα, μπήκε μέσα, ανέβαινε η βάρκα πάνω, κατέβαινε κάτω. Πώς να πηδήσω μέσα; Ο γέροντας σε κάποια στιγμή που η βάρκα ήταν στο ύψος του καϊκιού, πηδάει. Περίμενε και η κυρά Μαρία, πήδηξε και αυτή και την έπιασαν. Ρίξαμε τα πράγματα, τελευταίος εγώ, αφού είχα παρατηρήσει τι είχαν κάνει οι άλλοι, το πέτυχα το βαρκάκι! Θα τη θυμάμαι πάντα αυτήν την πρώτη μου εμπειρία. Οι ψαράδες ήταν εκεί όλοι φίλοι μας. Μπορώ να σου πω ότι σιχάθηκα τον αστακό. Τα καλοκαίρια ο Φάρος έμοιαζε με ταβέρνα. Μαζευόμασταν πάνω από δέκα άτομα. Ομορφιές. Πολύ καλός ψαρότοπος. Εκεί έμαθα την τέχνη τού ψαρέματος, που αγνοούσα. Ζούσαν και έκαναν περιουσίες πολλοί ψαράδες στην Αλόννησο, καλοί, σωστοί επαγγελματίες. Η Παραπόλα των Σπετσών, παρόλο που και εκείνη απέχει τριάντα μίλια από τις Σπέτσες, είναι δύσκολο μέρος, άγριο. Δεν μου άρεσε. Η Ψαθούρα είναι πολύ καλύτερη. Ερχόντουσαν ψαράδες, τουρίστες, κυρίως Ιταλοί. Περάσαμε πολύ καλύτερα».
«ΤΩΡΑ ΘΑ ΠΑΜΕ ΜΕ Τ’ ΑΣΤΕΡΙΑ»
«Θα σου πω το ιστορικό της που μου έχει μείνει. Γινόταν η αλλαγή βάρδιας, ήμασταν εμείς μέσα με το συνάδελφο Θανάση Αστριδάκη από τη Χαλκίδα κοντά. Βγαίναμε εξόδου και ερχόντουσαν οι δύο αντικαταστάτες μας. Απείχαμε από τις Σπέτσες τριάντα μίλια. Φρεσκάρισε ο καιρός όταν βγαίναμε, πάλι εννέα μποφόρ. Ο καπετάνιος που είχαμε, ο Νίκος Οικονόμου με το ψαράδικα του, με εμπιστευόταν στο τιμόνι. Φορούσα ένα μπουφάν κλειστό κι ερχόταν πάνω από το κεφάλι μου το κύμα ζωντανό. Ο Θανάσης ήταν κάτω στις κουκέτες, δεν μπορούσε να κουνήσει. Ο καπετάνιος σε κάποια στιγμή έφυγε να πάει να βάλει το φλόκο, που κρατάει το καΐκι σταθερό. Όπως λύνει το σκοινάκι του, τον σηκώνει ο άνεμος κι αυτόν μαζί. Με το ένα του χέρι έπιασε τα ρέλια και με το άλλο το σκοινί του φλόκου. Εγώ του φώναζα "άσε το σκοινί", τελικά το άφησε κι έπεσε πάνω στο κατάστρωμα. Αν έπεφτε στη θάλασσα πώς θα τον περισυνέλλεγα; Έρχεται στο τιμόνι, γυρίσαμε το σκάφος στα πρίμα, και το σκοινί με το φλόκο ήρθε δίπλα, το έπιασε και το έδεσε. Ταξιδεύαμε και στις Σπέτσες δεν φτάναμε. Σε τρεις ώρες έπρεπε να είχαμε φτάσει, περάσαμε πέντε, πέρασαν έξι, κοιτάμε τον μπούσουλα και βλέπουμε ότι έδειχνε λάθος η πυξίδα, είχε νυχτώσει κι εμείς πηγαίναμε για Πελοπόννησο! Να γιατί ήταν έμπειρος. Το αντιλήφθηκε και λέει "τώρα θα πάμε με τ' αστέρια", γυρίσαμε άλλη πορεία και στις επτάμιση ώρες μπήκαμε στο λιμάνι των Σπετσών. Εκεί έκοβε ο άνεμος. Όμως παρακάλεσα τον καπετάνιο να μας πάει στην Πελοπόννησο για να πατήσουμε καλά στεριά»...
ΣΤΟ ΦΑΡΟ ΤΗΣ ΦΑΣΣΑΣ
«Όσο για τη Φάσσα, το Φάρο του Κάβο Ντόρο, θυμάμαι έντονα ένα περιστατικό. Ήμουν βάρδια με τον Νίκο Βιταλιώτη. Φιλοξενούσαμε και ένα θείο του, συνταξιούχο φαροφύλακα. Συμφωνήσαμε με τον Νίκο να ανάψει το Φάρο, γιατί ήταν με πετρέλαιο τότε, να τον κουρδίσει, και εμείς με το θείο του να πάμε να ρίξουμε πετονιές στην περιοχή του Κάβο Ντόρο. Πιάσαμε διάφορα ψάρια και φτιάξαμε ωραιότατη κακαβιά.Ήπιαμε τα κρασάκια μας, συζητήσαμε ωραία και είπαμε την άλλη μέρα το πρωί εγώ και ο γέροντας να κατεβούμε στην πόλη να πάρουμε τα απαραίτητα τρόφιμα. Έσβησα το πρωί το Φάρο, ετοιμάσαμε καφέδες με το θείο του, επήγαμε στο καθιστικό του φάρου και όταν ήταν έτοιμο το πρωινό, φωνάζω στο συνάδελφο να έρθει. Δεν απάντησε. Σε λίγο τον ξαναφωνάζω. Τίποτα. Άκουσα όμως σαν να πέφτει ένα γυαλί να σπάζει. Η πόρτα του δωματίου του ήταν μισάνοιχτη. Την ανοίγω και βλέπω το κεφάλι του στο κρεβάτι, τα πόδια του προς τα κάτω και να μην μπορεί να σηκωθεί. Τα δε χείλη του, το σαγόνι του, είχαν ελαφρά στραβώσει. Κατάλαβα ότι είναι εγκεφαλικό

Δεν του είπα τίποτα να μην τον τρομάξω, τον ξάπλωσα και έτρεξα στο τηλέφωνο। Πήρα τους τοπικούς αγροτικούς γιατρούς στο Γαύριο και στο Μπατσί και συνεννοηθήκαμε να τους πάρω με το αυτοκίνητο। Άφησα πίσω τον συνταξιούχο και έναν τσοπάνο συγγενή τους, και φεύγω να φέρω τους δύoγιατρούς. Τον βλέπουν, κάνουν διάγνωση, εγκεφαλικό, ειδοποιώ την Υπηρεσία Φάρων και μέσα σε 20 λεπτά το ελικόπτερο βρισκόταν έξω από το Φάρο της Φάσσας. Τον πήγαν στο Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, επανήλθε, σήμερα περπατάει, μόνο στο χέρι τού έχει μείνει κάτι. Πάντοτε στους Φάρους πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί. Θα μπορούσα να είχα φύγει εκείνο το πρωί χωρίς να τον φωνάξω. Και πρέπει να είμαστε γρήγοροι σε αντιδράσεις σε τέτοιες καταστάσεις. Συνειδησιακά αισθάνομαι ευχαριστημένος όπως εξελίχθηκαν τα γεγονότα».
ΠΩΣ ΠΕΡΝΑ 0 ΧΡΟΝΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΡΗΜΟΥΣ ΦΑΡΟΥΣ
«Είμαι άνθρωπος που μου αρέσει το διάβασμα. Δεν μου έμενε ποτέ χρόνος κενός. Έχω τόσο πολλά να κάνω. Η γνώση είναι που με γεμίζει σαν άνθρωπο. Γνωρίζω ότι τίποτα δεν γνωρίζω και διαβάζω συνεχώς. Είμαι όμως και άνθρωπος της μουσικής. Από οκτώ ετών άρχισα να τραγουδώ και να γρατζουνάω μια παλιά κιθάρα που υπήρχε στο σπίτι. Είχα και ακούσματα, γιατί ο πατέρας μου έπαιζε αυτοδίδακτος βιολί, και ξεκίνησα κι εγώ εμπειρικά. Κάθισα και έμαθα μόνος μου να διαβάζω παρτιτούρα και τώρα μπορώ να παίζω παραδοσιακή μουσική και να συνθέτω μελωδίες στο βιολί. Διάβασμα, μουσική, ψάρεμα και εργασίες στο Φάρο. Αυτός είναι ο Μιχάλης ο Τριανταφυλλάκης».
ΣΥΜΒΙΩΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΥΣ
«Στους Φάρους αν δεν περνάει κάποιος καλά, φταίει ο ίδιος, όχι οι συνάδελφοι του. Αν ο ίδιος δεν φέρεται σωστά, με αξιοπρέπεια και σεβασμό, πώς οι άλλοι θα του συμπεριφερθούν καλά; Και αν τύχει με συνάδελφο πλημμελή στα καθήκοντα του, πρέπει να δείχνει ανωτερότητα, το καλό παράδειγμα και τη σωστή συμπεριφορά. Πάντοτε κέρδιζα έτσι, ποτέ δεν απέτυχα 27 χρόνια σαν φαροφύλακας. Κέρδιζα το σεβασμό των συναδέλφων μου, γιατί κοίταγα το συμφέρον του άλλου, όχι το δικό μου. Αυτή η ένδειξη αγάπης προς τους συνανθρώπους, γινόταν αμοιβαία. Ότι θέλουμε να μας κάνουν οι άλλοι, ας το κάνουμε εμείς σε αυτούς. Πέρασε το αυτό, σαν μια συζήτηση με κάποιον στην ερημιά. Η ερημιά σε φέρνει κοντά στον εαυτό σου, στα μεγάλα νοήματα, κοντά στις αλήθειες και στις ομορφιές της ζωής».
ΑΙΣΘΑΝΘΗΚΑΤΕ ΠΟΤΕ ΜΟΝΑΞΙΑ;
«Ποτέ. Ποτέ. Δεν είχα χρόνο για τέτοια πράγματα. Ποτέ δεν ένοιωσα απομονωμένος. Μου αρέσει να είμαι στο Φάρο. Η Υπηρεσία λέει να έρχομαι δύο φορές το μήνα, εγώ είμαι τα καλοκαίρια κάθε μέρα εδώ συνεχώς, κοιμάμαι τα βράδια εδώ, τα είδες κι εσύ. Οι Φάροι πάντοτε με επηρέαζαν θετικά σαν άνθρωπο. Και το έργο που επιτελούμε είναι σοβαρό, αν σκεφτούμε πόσο υπεύθυνη είναι η θέση. Ανθρώπινες ζωές στηρίζονται πάνω μας. Πρέπει να είμαστε ακριβείς και όχι επιπόλαιοι. Χρειάζεται υπευθυνότητα».
ΑΝ ΠΑΘΕΙ ΚΑΤΙ 0 ΦΑΡΟΣ
«Δεν θα με ειδοποιήσουν। Θα ειδοποιήσω εγώ. Πρέπει να έχω οπτική επαφή -και έχω- κάθε βράδυ, όταν δεν επισκέπτομαι το φάρο. Αν κάτι συμβεί, είτε Κυριακή είναι είτε γιορτή, ο φαροφύλακας τα αφήνει όλα και πάει στο καθήκον του. Ο Φάρος πρέπει να είναι αναμμένος. Ότι κι αν γίνει. Για βάλε έναν άνθρωπο να είναι μέσα στο πέλαγος, να θαλασσοπνίγεται και να βλέπει μέσα στη νύχτα ένα μοναδικό φως. "Εκεί είναι η σωτηρία μου", λέει. Στο φως. Αυτό έχει και μεταφορική έννοια. Φως. Πώς λάμπει σήμερα; Μέσω της γνώσης, που είναι ο φάρος μπορεί να φωτίσει τη σκοτεινή πλευρά της ανθρωπότητας».

Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟΝ ΦΑΡΟ ΤΗΣ ΓΡΗΑΣ
«Δυστυχώς τα νεροφαγώματα από τις βροχές έχουν δημιουργήσει μεγάλο πρόβλημα στο δρόμο. Μια νύχτα, μετά από καταιγίδα και κεραυνούς, ο Φάρος έσβησε. Και φεύγω μεσάνυχτα να έρθω να αποκαταστήσω τη ζημιά. Η λάσπη σε ένα σημείο ήταν μισό μέτρο, χώθηκε μέσα όλο το αυτοκίνητο. Με κίνδυνο της ζωής μου πέρασα, έφτασα στο Φάρο και τον έβαλα σε λειτουργία με το εφεδρικό σύστημα. Ήταν μεγάλη κακοκαιρία, έμεινα εδώ και γύρισα την άλλη μέρα. Ακόμη και τους θερινούς μήνες, ο δρόμος είναι ένα πρόβλημα. Έχω μια μικρή βάρκα και προτιμώ να κινούμαι με αυτήν».
ΘΑ ΞΑΝΑΓΙΝΟΣΑΣΤΑΝ ΦΑΡΟΦΥΛΑΚΑΣ;
«Ναι. Ανακάλυψα τον εαυτό μου μέσα στην ησυχία και την ερημιά. Αν είσαι άτομο της έρευνας, ο τόπος των φάρων σε κάνει να δουλέψεις το μυαλό σου περισσότερο από των άλλων ανθρώπων. Αν έχεις όμως αυτή την προδιάθεση. Έχω συμπληρώσει από το 2000. Όταν φύγω, θα ζητήσω από την Υπηρεσία Φάρων να μου παρασχεθεί η δυνατότητα να επισκέπτομαι τους φάρους, τουλάχιστον του τόπου μου, της Άνδρου. Οι Φάροι πάνε να κλείσουν. Είναι ένα γεγονός που το βλέπουμε να συμβαίνει σιγά σιγά στην Ελλάδα. Δεν θα μπορούσε να γίνει μια κίνηση από πλευράς ανθρώπων που έχουν θέση και περνάει η γνώμη τους; Θα μπορέσουν οι Φάροι να συντηρηθούν και να μείνουν στολίδια μέσα στο Αιγαίο; Να το στολίζουν και όχι να το ασχημίζουν. Να μείνουν και να έχουν ζωή, όχι κλειδωμένοι με αράχνες μέσα. Να είναι ανοιχτοί όπως μπήκαμε εμείς σήμερα μέσα και τον βρίσκουμε καθαρό και περιποιημένο. Έχουν δώσει εντολή να είναι κλειδωμένος ο Φάρος και να φεύγει ο φαροφύλακας. Εκείνος μένει εδώ, μόνος του, για να τον κρατάει ένα στολίδι. Τι θα απογίνουν οι Φάροι μας; Πρέπει να είναι δύο οι φαροφύλακες. Σας είπα για εκείνον που πήγαμε στο Ναυτικό Νοσοκομείο. Αν ήταν μόνος του θα πέθαινε και θα έμενε σβηστός ο Φάρος. Επιτρέπονται αυτά τα πράγματα; Στο εξωτερικό υπάρχουν Σύλλογοι εθελοντών που υιοθετούν ένα Φάρο παρατημένο, εκτός λειτουργίας, και τον αναλαμβάνουν. Ψάχνουν τα κονδύλια, κάνουν εκδρομές αναψυχής με εργασίες συντήρησης μαζί. Αλλά και τα υλικά της συντήρησης θέλουν λεφτά. Και ψάχνουν για χορηγούς. Είναι διεθνές το πρόβλημα με τους Φάρους, όχι μόνο της Ελλάδας. Χάνουν πια τη σημασία τους».
Σβήνει η φωνή και χαμηλώνει το βλέμμα, από τη λάμψη του ορίζοντα, στης πέτρας την υλική σκληράδα. Ναι, οι Φάροι χάνουν τη σημασία τους. Γιατί το πλοίο με τα ηλεκτρονικά βοηθήματα δεν τους έχει πλέον ανάγκη. Ανάγκη τους έχουν τα μικρά σκάφη. Και ακούγεται λογικό στην εποχή που ρομαντισμός, μεράκι και ηρεμία δεν επιζούν, να μην τους διατίθενται πια τα κονδύλια που απορροφούσαν την εποχή του '50 -τότε που πήγαινες με τον εξάντα και την πυξίδα σου, το χάρτη και το φάρο. Το ζητούμενο είναι να βρεθεί τρόπος να έχουν έσοδα οι Φάροι, να τους επισκέπτεται ο κόσμος, ακόμη και να τους κατοικεί. Το μόνο ζητούμενο πια είναι να μην καταρρέουν. Ας κάνουμε κάτι!...
ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΠΟΝΤΙΚΗΣ
ΠΗΓΗ:Περιοδικό «Εφοπλιστής»

καταστρέφουν τα «ξύλινα τείχη» της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

2009-06-22T16:07:00.004+03:00

Ομιλία Προέδρου Πολιτιστικού Ομίλου" Φίλοι Παραδοσιακών σκαφών" Καβαλλιέρου Νικόλαου Κυρίες και κύριοι,Αφού σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας, ιδιαίτερα θέλω να ευχαριστήσω τους ομιλητές και συντονιστές της ημερίδας μας για την ορθή παράθεση των απόψεων τους।Σήμερα όλοι γίναμε μάρτυρες της μοναδικής καταστροφής ενός αξιόπλοου στόλου αλιευτικών σκαφών ,τα οποία όλα τους πέθαναν «όρθια»। Στην αίθουσα αυτή ακούσαμε διάφορες εκφράσεις όποος: Α) καταστρέφουν τα «ξύλινα τείχη» της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.Β) σκοτώνουν τα άλογα σαν γεράσουνΓ) στείλαν «παλικάρια» στο εκτελεστικό απόσπασμαΔ) για το χρήμα ξεκλήρισαν ένα μέλος της οικογένειας τους και τόσα άλλα που λόγω της συγκίνησης της στιγμής δεν μπορώ να θυμηθώ.Εμείς, σαν πολιτιστικός όμιλος χρόνια τώρα αντιστεκόμαστε, καταγγέλλουμε, προτείνουμε αγωνιζόμαστε αλλά αισθανόμαστε ότι «ώτα μη ακουόντων» λαμβάνουν τις κραυγές της αγωνίας μας.Ο κρατικός φορέας δεν μας βλέπει ως συνοδοιπόρους αλλά σαν μία ομάδα ανθρώπων που περιέργως θεωρείται ότι δεν έχει τι να κάνει και βρήκε κάτι για να ασχοληθεί. Όλοι εμείς όμως, και επάγγελμα έχουμε και κοινωνική καταξίωση. Ο δε συνεχής αγώνας μας αφορά αποκλειστικά και μόνο την διάσωση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, μακριά από πολιτικές αντιπαραθέσεις, γιατί στα πολιτικά και στις πολιτικές μπορεί να έχουμε αντίθετες θέσεις, στα πολιτιστικά όμως είμαστε ενωμένοι σαν μία γροθιά.Είναι γνωστό ότι κάθε ξύλινο σκάφος είναι μοναδικό, είναι εξ' ολοκλήρου χειροποίητο έχει τη φροντίδα, το μεράκι, την αγάπη και τις πολιτιστικές ρίζες του καραβομαραγκού που το έφτιαξε.Εμείς προτείνουμε για άλλη μία φορά, τα αλιευτικά σκάφη να αποσύρονται μόνο ως προς τα αλιευτικά εργαλεία χωρίς να καταστρέφονται.Να γίνει ότι και στα ταξί και πούλμαν που το αυτοκίνητο, ένα είδος που κατασκευάζεται από εργοστάσιο βάσει σειράς παραγωγής εκατομμυρίων όμοιων δεν καταστρέφεται με την απόσυρση της επαγγελματικής του άδειας αλλά χρησιμοποιείται ως ιδιωτικό μετά την απόσυρση του. Καλά καταλάβατε. Δύο μέτρα, δύο σταθμά.Σας διαβεβαιώ, λόγω της ενασχολήσεως μου στο Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας επί 27 έτη, ότι υπάρχουν οι ασφαλιστικές δικλείδες ώστε τα αποσυρθέντα αλιευτικά ξύλινα σκάφη να μην ασχοληθούν ποτέ επαναλαμβάνω ΠΟΤΕ, με την αλιεία, να γίνουν επαγγελματικά τουριστικά και αν και αυτό είναι απαγορευτικό ας γίνουν ιδιωτικά. Είναι όμως ανεπίτρεπτο να γίνονται καυσόξυλα ή ένα άχρηστο φορτίο για τις χωματερές.Ιστορικά το σύνολο της διάσωσης παραδοσιακών σκαφών έχει ως υπόβαθρο και πορεία πλεύσης την ιδιωτική πρωτοβουλία με ελάχιστες εξαιρέσεις από κάποια Ν.Π.Ι και Δ.Δ..Πολλοί δήμοι ή νομαρχίες προσπάθησαν αλλά με το απρόσωπο του νομικού προσώπου τους, μετέτρεψαν παραδοσιακά σκάφη σε γλάστρες σε κάποια πλατεία, μία και σύντομα αυτά χορτάριασαν ή κατάντησαν να χρησιμοποιηθούν ως κάδοι απορριμμάτων μια και εύκολα γέμισαν με χαρτιά, αποτσίγαρα, κουτάκια και ότι άλλο μπορεί να φανταστείτε. Άνοιξαν οι αρμοί τους με αποτέλεσμα αρματωμένα σκάφη να μοιάζουν με εγκαταλελειμμένα φαντάσματα κάποιας ιστορικής στιγμής του παρελθόντος.Τα ναυπηγεία μας θέλουν βοήθεια για να επιβιώσουν το κράτος πιθανόν να θέλει αλλά δεν μπορεί. Δυστυχώς «προφάσεις εν αμαρτίαις». Το θέμα αναπτύχθηκε στην πρώτη μας ενότητα.Στα βίντεο που προβλήθηκαν και στα DVD που μοιράσαμε στους δημοσιογράφους υπάρχει και μία καταγραφή από προσπάθεια μας για βιντεοσκόπηση του σπασίματος ενός αλιευτικού σκάφους κατά την μετάβαση μας στα Στύρα Ευβοίας. Συγγνώμη για την κακή λήψη αλλά εκεί μας απαγορεύθηκε η βιντεοσκόπηση, μας προπηλάκισαν και τελικά με ένα κινητό τηλέφωνο κρυφά καταγράψαμε μερικές εικόνες μόνο της καταστροφής. Εμείς δεν πρόκειται ποτέ να σταματήσουμε να αγωνιζόμαστε για την παράδοση, την διάσωση, την συντήρηση την επιβίωση των παραδοσιακών σκαφών. Ελάτε όλοι μαζί, ο καθένας όσο μπορεί. Ας βάλει ένα πετραδάκι στον αγώνα της διάσωσης, αυτό προέχει. Η συντήρηση θα έρθει μετά. Από τα Υπουργεία, την Ευρωπαϊκή Ένωση περιμένουμε ενέργειες. Περιμένουμε χρόνια και θα περιμένουμε. Ξέρουμε να περιμένουμε. Αρκεί ο ταχυδρόμος να έρθει κάποτε. Με χαρά θα περιμένουμετο γράμμα τους που θα μας καλεί να υποβάλλουμε προτάσεις ρεαλιστικές, να συζητήσουμε και μαζί, επαναλαμβάνω μαζί, να βρούμε λύσεις. Εμείς όλοι θέλουμε. Τα Υπουργεία μπορούν. Συντονισμός χρειάζεται.Να παντρευτεί το «Θέλω» με το «μπορώ» και ύστερα όλα θα είναι βατά, εύκολα.Σήμερα θα σας προβάλουμε ένα βίντεο του ιστορικού ιστιοφόρου μας «Ευγένιος Ευγενίδης». Εμείς θεωρούμε ότι η σημερινή κατάσταση του ιστιοφόρου είναι η απάντηση της Ελληνικής πολιτείας στους μεγάλους μας εθνικούς ευεργέτες και το έμπρακτο «ευχαριστώ» της. Αυτά τα μοναδικά clipper ανά τον κόσμο κοσμούν ευρωπαϊκά λιμάνια όπου ναυλοχούν και απαστράπτοντα παραμένουν όπως είχαν κατασκευασθεί την δεκαετία 1930, ενώ ταξιδεύουν ανά τον κόσμο, λαμβάνοντας μέρος και σε διεθνείς ιστιοδρομίες. Σε αντίθεση η Ελλάδα το μόνο που προγραμματίζει για το «Ευγένιος Ευγενίδης» είναι να το κάνει πλωτό μουσείο χωρίς μηχανή και πανιά, δηλαδή ένα μουσειακό κακέκτυπο για φωτογράφηση εξ' αποστάσεως, μία και το διέλυσαν, το κατέστρεψαν και το άφησαν να σαπίζει στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας. Επειδή δεν ξέρουν να το επισκευάσουν, επειδή το κατέστρεψαν στην αποξήλωση για μία επισκευή που ουδέποτε θα το επαναφέρει στην ενέργεια. Και επειδή όλα στις έγγραφες απαντήσεις των αρμοδίων Υπουργείων είναι σωστά σας έφερα ενώπιον σας μία περίτρανη απόδειξη. Ένα φινιστρίνι μπρούτζινο του 1929 που κάποιοι έβγαλαν μαζί με τόσα άλλα είδη και εξοπλισμούς του ιστορικού μας ιστιοφόρου και τα «φυγάδευσαν». Και ξέρετε τι σημαίνει «φυγάδευσαν».Αυτό το φινιστρίνι λοιπόν αγοράσθηκε στο παζάρι του Σχιστού έναντι (100) εκατό ευρώ με την προφορική διαβεβαίωση του πωλητή ότι προερχόταν από το «Ευγένιος Ευγενίδης».Ψάξαμε και με μεγάλη λύπη διαπιστώσαμε ότι ο γυρολόγος πωλητής του παζαριού του Σχιστού είχε απόλυτο δίκιο. Τι λοιπόν κι αν καταγγείλαμε τον βανδαλισμό και την σκύλευσή του, τι κι αν έγινε επερώτηση στη Βουλή. Η απάντηση στα χαρτιά ήταν «όλα καλά» και πολλά, με πάμπολλα «ΘΑ». Αυτά για την κρίση και την μνήμη σας.Ο Όμιλος μας έκανε σειρά συναντήσεων με τους αρμόδιους φορείς στα Ελληνικά Υπουργεία, απευθυνθήκαμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και κάναμε προτάσεις για την διάσωση των αλιευτικοί μας σκαφών βάσει των τροποποιήσεων που γίνονται στην Πράσινη Βίβλο. Όλα όμως τόσο θολά, όλα σε ρυθμούς χελώνας, όλα με τόσο πολλές ανεκπλήρωτες μελλοντικές υποσχέσεις . Έτσι φθάσαμε σήμερα με την ημερίδα μας να μεταφέρουμε σε όλους εσάς μία πραγματικότητα, ένα προβληματισμό, μία αγωνία. Η θαλασσινή πολιτιστική κληρονομιά όλων των Ελλήνων ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ. Μιλήστε, πέστε το σε φίλους, γνωστούς, συναδέλφους, συγγενείς. Και που ξέρετε, κάτι καλό μπορεί να βγει από αυτή τη συζήτηση σας.Σας ευχαριστώ θερμά για την παρουσία σας ....για να διασώσουμε τα παραδοσιακά σκάφη μας και για να παραμείνει ζωντανή η θαλασσινή παραδοσιακή κληρονομιά μας. .Πριν προχωρήσουμε στις βραβεύσεις θα ήθελα να σας ανακοινώσουμε ότι φέτος προγραμματίζουμε να γίνει ένας κοινός αγώνας με την Ε.Ο.Ο.Ε.Παραδοσιακά σκάφη στην θάλασσα και παραδοσιακά αυτοκίνητα - (αντίκες) στην ξηρά τον Ιούλιο 2007 από Πειραιά προς Πόρο. Και κάτι άλλο στις αρχές Σεπτεμβρίου θα γίνει έκθεση μοντέλων παραδοσιακών σκαφών. Σας προσκαλώ να έρθετε στις δύο αυτές εκδηλώσεις μας, είτε ως παρατηρητές - επισκέπτες είτε λαμβάνοντας μέρος. Συστήστε την συμμετοχή φίλων σας. Χρειαζόμαστε νέα μέλη. Σας περιμένουμε.Φέτος για πρώτη φορά θεσμοθετήθηκαν βραβεία, τα οποία θα απονέμονται κάθε χρόνο σε άτομα που κάνουν πράξη την συμμετοχή τους σε διάφορους τομείς επιβίωσης των παραδοσιακών σκαφών.Πολιτιστικός Όμιλος Φίλων Παραδοσιακών ΣκαφώνΛεωφόρος Δημοκρατίας 90188 63 ΠέραμαΤηλ: 210 4401958, 210 4412085 fax: 210 4415574http:www.hellenictraditionalboats.gremail:plori@traditionalboats.gr

ΓΑΥΔΟΣ

2009-06-22T14:06:00.001+03:00

Ο Φάρος στη θέση Τρυπητή ήταν ο δεύτερος σε ορατότητα στον κόσμο, μετά απ' αυτόν της μακρινής Γης του Πυρός. Κτίστηκε το 1880 από γαλλική εταιρία και καταστράφηκε το 1942 από γερμανικό αεροπορικό βομβαρδισμό

Ημερολόγιο 2009

2009-06-22T13:20:00.000+03:00

Το Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδος μαζί με την Ελληνική Θαλάσσια Ένωση και με φωτογραφικό υλικό που παραχωρήθηκε από την Υπηρεσία Φάρων του Ναυτικού, επιμελήθηκε το επιτοίχιο ημερολόγιο για το 2009 με θέμα τους πέτρινους Ελληνικούς Φάρους.
Από τον πρώτο ιστορικά καταγεγραμμένο φάρο που χτίσθηκε πριν από περίπου 2.800 χρόνια στη Σίγη της Μικρά Ασίας, τα αρχιτεκτονικά θαύματα του φάρου στην Αλεξάνδρεια και του Κολλοσού της Ρόδου, του Τιμαίου στο μπάσιμο του Βοσπόρου και του Φάρου του Ηρακλή στη Λα Κορούνια της Ισπανίας μέχρι τους περήφανους πέτρινους φάρους που αναβοσβήνουν ακούραστα στα πιο απόμακρα σημεία του πλανήτη και στο ξακουστό φάρο - Αγαλμα της Ελευθερίας στη Νέα Υόρκη, οι φάροι για χιλιάδες χρόνια αναβοσβήνουν σταθερά και περιοδικά προειδοποιώντας για το δυσδιάκριτο στη νύχτα όριο ανάμεσα στη γη και τη θάλασσα.
Ξενύχτες σκοποί και φύλακες - προστάτες των απανταχού ναυτικών στους ωκεανούς και τα πέλαγα του κόσμου, είναι οι πρώτοι που υποδέχονται πίσω στη στεριά, στην πατρίδα, τους ναυτικούς και τους ξενιτεμένους, δίνουν ελπίδα σωτηρίας σ' αυτούς που κινδυνεύουν στην θαλασσοταραχή, αποτελούν σύμβολο αισιοδοξίας και πηγή έμπνευσης.

Επιλέχθηκε να παρουσιασθούν ελληνικοί φάροι στο ημερολόγιο του 2009 για να μας φωτίζουν ευχάριστα και ρομαντικά το νέο έτος αλλά και για να τιμήσουμε αυτά τα ξεχασμένα αλλά περήφανα κτίσματα περασμένων εποχών που, σύμφωνα με το ευφυολόγημα του θεμελιωτή του φαρικού δικτύου στη χώρα μας Ε. Λυκούδη, έκαναν να μοιάζει το Αιγαίο μας σαν ένα τεράστιο πολυέλαιο!
Για τους λάτρεις της ναυτικής μας ιστορίας και παράδοσης, το ημερολόγιο θα προσφέρεται δωρεάν από τα γραφεία της Ελληνικής Θαλάσσιας Ένωσης από την επόμενη εβδομάδα (σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων). ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΕΝΩΣΙΣΠαπαρρηγοπούλου 2 Τ.Κ. 10561 Αθήνα Τηλ. : 210.3227383, 210.3368612, 210.3368690Fax : 210.3227383

Ο Φάρος του Γυθείου

2009-06-20T14:14:00.000+03:00

Ο Φάρος του Γυθείου
Του Γιάννη Σαΐτα, Αρχιτέκτονα – Πολεοδόμου Ε.Ο.Τ.
Πρώτος μεταξύ των τριών φάρων της Μάνης χτίστηκε στα 1873 ο φάρος στο λιμάνι του Γυθείου, στο μυχό του Λακωνικού κόλπου. Την εποχή εκείνη το Γύθειο γνώριζε σημαντική ακμή: από το 1860 έως το 1900 ο πληθυσμός αυξανόταν από 2.000 κατ. σε 5.000 κατ. η πόλη αποκτούσε ένα νέο ιπποδάμειο σχέδιο επέκτασης (1861) και τα τεχνικά έργα για τη διαμόρφωση των παραλιακών ζωνών (επιχώσεις, μολώσεις, προκυμαίες) κατασκευάζονταν με γοργούς ρυθμούς. Μεγάλη ώθηση στην υποδομή του λιμανιού έδωσε η σύσταση του Λιμενικού Ταμείου το 1865. Το Ταμείο μερίμνησε και για τον ναυτικό φωτισμό του λιμανιού, αρχικά με έναν φανό σταθερού φωτός (1859) και 13 χρόνια αργότερα (1873) με τον επιβλητικό μαρμάρινο φάρο που διασώζεται μέχρι σήμερα. Ο φάρος χτίστηκε σε υψόμετρο 4μ. στο ανατολικό άκρο της νησίδας Κρανάη, η οποία αργότερα (1898) ενώθηκε με κρηπίδωμα με την ξηρά, για την καλύτερη προστασία του λιμένος.
Το κτίριο διακρίνεται για τη συμμετρία των όψεων, την αρμονία των αναλογιών, την εξαιρετικής ποιότητας μαρμάρινη τοιχοποιία, τις οικοδομικές λεπτομέρειες και ιδίως για το λαμπρό, υψίκορμο, οκτάγωνο πύργο του. Ο πύργος έχει πέτρινο σώμα ύψους 20μ. και περιλαμβάνει τη σπειροειδή σκάλα ανόδου με 93 σφηνοειδείς μαρμάρινες βαθμίδες. Ως κεφαλή, στην κορυφή του πύργου επικαθόταν διώροφος μεταλλικός κλωβός με το φωτοστάσιο, ώστε το ύψος του φωτιστικού μηχανήματος με το «οπτικόν» να είναι στα 27 μ. από τη στάθμη της θάλασσας. Το άριστο περιστροφικό σύστημα Sautter Lemonnier, με ωρολογιακό μηχανισμό περιστροφής με αντίβαρο, είχε κατασκευαστεί στο Παρίσι (1871) και αγοράστηκε από το Λιμενικό Ταμείο έναντι 30.000 γαλ. φράγκων. Εξέπεμπε «φως λευκό σταθερό (55') εναλλάσσον προς αναλαμπή (5") εξ υπαμοιβής λευκή και σταθερά, γεωγραφικής ακτινοβολίας 15 ν. μιλίων».
Ο φάρος διασώθηκε κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όμως η λιθοδομή της ανατολικής όψης του οικήματος διαταράχθηκε από μια έκρηξη κατά τη διάρκεια της κατασκευής, στον περίβολό του, οχυρωματικών έργων από τους Ιταλούς. Μετά τη λήξη των πολεμικών επιχειρήσεων, τον Απρίλιο του 1949, η Διεύθυνση Φάρων μετέτρεψε το φάρο του Γυθείου από επιτηρούμενο σε ανεπιτήρητο (ασετυλίνης) με αυτόματο πυρσό αναλαμπών («οπτικόν» Chance 800 m/m, αγγλικής κατασκευής). Από τότε το εστιακό ύψος περιορίστηκε από 27 σε 25 μέτρα και η εμβέλεια από 15 σε 9 ν. μίλια. «Εντόνους διαμαρτυρίας αφήκε εν χρονογράφημα της εν Γυθείω εκδιδομένης εφημερίδος «Η Λακωνία», αλλά τα ώτα εκώφευον και κακότεχνον τι κατασκεύασμα εκάλυψε τον λαμπρόν μας «αλλ' ακέφαλον» πλέον Φάρον», αναφέρει σε αίτημά του για επιστροφή του μηχανήματος του φάρου ο δήμαρχος Γυθείου. στα 1958. Στα 1976 το «οπτικόν» του Γυθείου διατέθηκε από το αρχηγείο ναυτικού στο Ναυτικό Όμιλο Πειραιώς, ώστε μέχρι σήμερα κοσμεί τον λιμένα του ομίλου. Ωστόσο, και στη δεκαετία του 1980 οι κάτοικοι και οι πολιτιστικοί σύλλογοι του Γυθείου επανέλαβαν το αίτημά τους για επαναλειτουργία του παλαιού τύπου περιστροφικού φάρου με ηλεκτρικό πλέον κινητήρα.
Από το 1989 προγραμματίστηκε η συστηματική αποκατάσταση του μαρμάρινου φάρου της νησίδας Κρανάη, ώστε αφενός να διασωθεί το εξαιρετικό μνημειακό κτίριο, που δεσπόζει ως βασικό τοπόσημο του Γυθείου, αφετέρου να λειτουργήσει ως παράρτημα του κύριου ιστορικού κτιρίου της νησίδας, δηλαδή του πύργου Τζανετάκη. Ο ιστορικός αυτός πύργος, που χτίστηκε το 1829 και βρίσκεται στο μέσον της νησίδας, έχει περιέλθει από το 1978 στον ΕΟΤ και έχει διαμορφωθεί (1980 - 1989) ως Ιστορικό - Εθνολογικό Μουσείο της Μάνης. Από το 1993 στεγάζει την έκθεση «Περιηγητές στη Μανή, 15ος - 19ος αι.», την οποία έχει διοργανώσει το Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.
Το 1989 το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού (Γ.Ε.Ν.) διέθεσε στον ΕΟΤ τη χρήση και τη διαχείριση του φάρου της Κρανάης και της περιοχής ασφαλείας του (24 στρεμ. περίπου) για να συμβάλει στη γενικότερη προσπάθεια αναβάθμισης της νησίδας. Δόθηκε η άδεια να διαμορφωθεί το Ναυτικό Μουσείο της Μόνης στο ισόγειο του φόρου και να δημιουργηθούν χώροι αναψυχής στον περιβάλλοντα χώρο και στο παρακείμενο κτίριο συνοδείας. Ο πύργος του φάρου προβλέφθηκε να παραμείνει στη χρήση του Γ.Ε.Ν.
Όταν συμπληρωθούν οι οικοδομικές εργασίες θα ακολουθήσει η εκθεσιακή - μουσειακή διαμόρφωση των εσωτερικών χώρων, που θα είναι επισκέψιμοι από το κοινό. Στο προαύλιο του φάρου προβλέπεται να εκτεθεί ο παλαιός «κλωβός» με το αρχικό αυθεντικό οπτικό και φωτιστικό μηχάνημα του 1873.
Με την αποκατάσταση του φάρου και την απόδοση του στη νέα χρήση θα ξανακερδηθεί ένα μέρος από την παλιά του αίγλη και θα συμμετάσχει και πάλι στη σημερινή ζωή της πόλης.

2009-06-06T14:44:00.000+03:00

Ο ΦΑΡΟΣ ΣΕΣΚΛΟ ΣΤΑ ΠΕΥΚΑΚΙΑ ΒΟΛΟΥ

2009-06-05T14:07:00.000+03:00

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ
ΟΙ ΦΑΡΟΙ ΤΟΥ ΠΑΓΑΣΗΤΙΚΟΥ (Μέρος 3o): Στιγµές από την πορεία τους στο χρόνο Επιμέλεια: Γρηγόρης Καρταπάνης2/3/2008
Ο ΦΑΡΟΣ ΣΕΣΚΛΟ ΣΤΑ ΠΕΥΚΑΚΙΑ ΒΟΛΟΥ (συνέχεια) Αναµνήσεις του κ. Ανδρέα Καραχόντζα
Στα 1939 αναλαµβάνει φαροφύλακας ο Ι. Κα-ραχόντζας -προηγούµενα ήταν στο Τρίκερι-και παραµένει στη θέση αυτή, κατοικώντας µε την οικογένειά του στο φάρο, ως το θάνατό του το 1954. Πληροφορίες για τα χρόνια αυτά, µέσα στα οποία συνέβησαν ένα σωρό σπουδαία γεγονότα (Πόλεµος του 40, Κατοχή. Εµφύλιος), µου έθεσε υπόψη ο γιος του κ. Ανδρέας Καραχόντζας, που βοηθούσε τον πατέρα του µαζί µε το µεγαλύτερο αδερφό του Σωτήρη στα υπηρεσιακά του καθήκοντα. Οι φαροφύλακες τότε διέµεναν στο χώρο εργασίας τους µε τις οικογένειές τους, µιας και η διαρκής παρουσία τους θεωρούνταν επιβεβληµένη. Η συνεχής επαγρύπνηση σε 24ωρη βάση ήταν απαραίτητη, ώστε να µην υπάρξει το παραµικρό πρόβληµα στη λειτουργία του φάρου. ∆ίπλα στη σηµερινή µεταλλική κατασκευή υπάρχουν τα ερείπια του φαρόσπιτου, στην οροφή του οποίου ήταν τοποθετηµένο σε ειδικό ιστό, µέσα σε κλωβό, το φωτιστικό µηχάνηµα. Το οίκηµα ετούτο αποτελούσε την αποθήκη µε όλα τα απαραίτητα υλικά, ενώ η κατοικία του φαροφύλακα βρίσκονταν λίγο ψηλότερα, στο σηµείο που σήµερα διέρχεται ο ασφαλτόδροµος Πευκακίων-Αλυκών και καταστράφηκε βέβαια κατά τη διάνοιξή του, στις αρχές της δεκαετίας του 60. Η διήγηση του κ. Ανδρέα, 77 χρονών σήµερα, ήταν γεµάτη νοσταλγία και συγκίνηση, αφού επρόκειτο για µια από καρδιάς βιωµατική κατάθεση. Ανάφερε για τη λειτουργία του φαναριού, το οποίο, προκειµένου να το καθαρίσουν, να το εφοδιάσουν µε καύσιµο (φωτιστικό πετρέλαιο) και να το ανάψουν, το κατέβαζαν από τον ιστό, µε ειδικό σύστηµα µέσα στο φαρόσπιτο, από µια οπή που υπήρχε στην οροφή. Η επίπονη εργασία εκτελούνταν µε µεγάλη επιµέλεια και προσοχή, ώστε να περιοριστεί στο ελάχιστο η πιθανότητα µιας ανεπιθύµητης σβέσης. Υπήρχε ετοιµότητα για κάθε ενδεχόµενο και ότι απρόοπτο συνέβαινε έπρεπε να αντιµετωπιστεί άµεσα. Το φως παρέµενε όλη αυτή την περίοδο, ίσαµε την αυτοµατοποίηση του φάρου το 1955, σταθερό κόκκινο. Στα δύσκολα χρόνια του Πολέµου του 40 αλλά και κατόπιν στην Κατοχή ο φάρος παρέµενε συνεχώς αναµµένος, µιας και θεωρούνταν καθοριστικής σηµασίας για τον ασφαλή είσπλου στο λιµάνι του Βόλου. Κάτι τέτοιο βέβαια ενείχε το σοβαρότατο κίνδυνο να αποτελέσει ο ίδιος στόχο αεροπορι-κών επιδροµών τόσο κατά τη γερµανική εισβολή, όσο και στους συµµαχικούς βοµβαρδισµούς το 1944. Άλλωστε, ας µην ξεχνάµε πως οι φάροι αποτελούσαν πάντοτε εύκολο στόχο και το φαρικό δίκτυο όλα αυτά τα χρόνια υπέστη ολοκληρωτική καταστροφή. Αλλά και κατά την µεταπολεµική περίοδο οι συνθήκες διαβίωσης στο φάρο υπήρξαν ιδιαίτερα δύσκολες -ειδικά το χειµώνα- σε µια έρηµη περιοχή, δίχως οδική πρόσβαση στην πόλη και η επικοινωνία γίνονταν από τη θάλασσα µε βάρκα. Με τη συνεχή παρουσία όλων στο φάρο -µοναδική απουσία κατά τη διάρκεια της σχολικής περιόδου παλιότερα- συνεχίζονταν η ζωή της φαροοικογένειας µε τον ίδιο ρυθµό. Το φαρό-πλοιο κατέπλεε σε τακτά χρονικά διαστήµατα για τον ανεφοδιασµό σε πετρέλαιο, ανταλλακτικά και κάθε φύσεως υλικά που χρειάζονταν ο φαροφύλακας. Εκτελούνταν οι απαραίτητες επιθεωρήσεις που αφορούσαν στην καλή λειτουργία, όπως και οι απαιτούµενες συντηρήσεις και επισκευές από συνεργεία της Φαρικής Βάσης. Σε αναφορά επιθεωρητή Αξιωµατικού στις 7/5/50 διαβάζουµε µεταξύ των άλλων :Επιθεωρηθείς ευρέθη (ο φάρος) εξαιρετικώς καθαρός. Εις τον φύλακα του φανού παρεδόθη ιµατισµός και 28 χ/µα πετρελαίου δι’ ατοµικήν του χρήσιν. Εγένε-το παρατήρησις επί του εδάφους και επί του οικήµατος. Η εκ σκυροδέµατος στέγη είναι ακατάλληλος προς εγκατάστασιν φωτιστικού µηχανήµατος, καθώς ευρίσκεται εις τελείαν εξάθρω-σιν. ∆υνατή η τοποθέτησις µιας δοκού 6 µ. επι της εµπροσθίας πλευράς του οικίσκου προς την α-κτήν και επί της ιδίας επιφανείας εις ην ευρίσκεται ο οικίσκος. Η κατασκευή επί της οποίας αναρτούνταν το φωτιστικό, ήταν πράγµατι παλαιά και όντας ξύλινη απαιτούσε συνεχή συντήρηση και κατά διαστήµατα αντικατάσταση, όπως αναθυµάται και ο κ. Ανδρέας. Τούτο καταδείχνεται και από άλλα έγγραφα του 1951 µε την επανάληψη του αιτήµατος, δίχως να πραγµατοποιείται η απαραίτητη επισκευή. Η κακή κατάσταση της ξυλίνης στήλης παρέµενε, µε τον κίνδυνο πτώσης σε περίπτωση ισχυρού ανέµου. Στα 1953, αν και φαίνεται κάποια µεταβολή στο φωτιστικό µηχάνηµα, γιατί στην υπ. αρ. 21/1953 αγγελία τοις ναυτιλλοµέ-νοις αναφέρεται αύξηση της φωτοβολίας σε 5 µίλια, η κατάσταση του ιστού παρέµενε η ίδια. Τον Ιούνιο του ίδιου χρόνου ο φαροφύλακας Ιω. Καραχόντζας καταθέτει την παρακάτω αναφορά, η οποία συνοδεύεται και από έγγραφο του Λιµεναρχείου Βόλου, ώστε να δοθεί λύση στο χρονί-ζον πρόβληµα της στήλης του φανού: Λαµβάνω τη τιµήν να αναφέρω ότι η στήλη του φάρου Σέσκουλο έχει αισθητώς κλίνει προς ανατολάς και να παρακαλέσω όπως διατάξητε την ταχείαν αντικατάστασίν της, προς αποφυγήν περαιτέρω ζηµιών του φανού. Στην ίδια κατεύθυνση στοχεύει και η έκθεση του επιθεωρητή Ανθ/χου ∆α-µαλίτη που έκανε επιθεώρηση και έγινε γνώστης της κατάστασης (13/2/54) : Η ξύλινη στήλη του φανού καθίσταται λίαν επικίνδυνος, δέον όπως ληφθεί συντόµως πρόνοια προς τοποθέτησιν αυτοµάτου πυρσού, έµπροσθεν του οικίσκου όπου υφίσταται η στήλη. Προφανώς η µη ανταπόκριση της υπηρεσίας για την αντικατάσταση του ιστού σχετίζεται µε την επικείµενη αυτοµατοποίηση του φάρου, η οποία είχε εγκριθεί από το 1951 και θα πραγµατοποιηθεί τελικά τον επόµενο χρόνο. Όµως ο φαροφύλακας, όντας άρρωστος, πεθαίνει στις 24/2/54, λίγους µήνες µετά την τελευταία αναφορά, κυριολεκτικά επάνω στο καθήκον. Αν και τον τελευταίο καιρό υπέφερε από σοβαρότατη ασθένεια, παραµένει στη θέση του, ενώ στα καθήκοντά του τον βοηθούν οι δύο γιοί του, ο Σωτήρης και ο Ανδρέας. Μάλιστα ο πρώτος θα εκτελεί, ατύπως, χρέη φαροφύλακα τους επόµενους δύο-τρεις µήνες µετά το θάνατο του πατέρα του -ενώ ο Ανδρέας κατατάσσεται στο Ναυτικό- ως την έλευση νέου υπαξιωµατικού. Τούτο φαίνεται από τις µηνιαίες αναφορές Μαρτίου και Απριλίου 1954 που φέρουν την υπογραφή Καραχόντζας, ενώ οι δύο επόµενες φέρουν διαφορετική δυσανάγνωστη υπογραφή. Τελευταίος φαροφύλακας, αναλαµβάνει τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου ο Στ. Σούπας και παραµένει στη θέση αυτή ως τον επόµενο χρόνο που εκτελείται η αυτοµατοποίηση. Το Ναυτικόν Σήµα στις 21/2/55 µας πληροφορεί για το γεγονός:Ο επιτηρούµενος φανός Σέσκλο… µετετράπη εις αυτόµατον πυρσόν εκπέµπων 40 ερυθράς εκλάµψεις ανά παν λεπτόν. Φωτοβολία εις µίλια 7. Εστιακόν ύψος 19 µέτρα… περιγραφή: πυργίον σιδηρούν µετά στήλης 5 µ., πλησίον παλαιού οικίσκου φανού…. Βλέπουµε πλέον πως ο φάρος γίνεται ανεπιτή-ρητος και αναλάµπων ερυθρός (σπίθα) µε χρήση ασετυλίνης. Η νέα συσκευή δεν απαιτεί συνεχείς ελέγχους και χάρη στην ηλιοβαλβίδα γίνεται δυνατή η αυτόµατη αφή και σβέση του. Έτσι εκλείπει πια η ανθρώπινη παρουσία και ελαττώνονται τα γεγονότα. Παρόλα αυτά κάµποσες πληροφορίες µας παρέχονται από δω και πέρα, έστω και αν διαθέτουν περιορισµένο ενδιαφέρον. Στα 1964 παρατηρούµε προσωρινή σβέση, η οποία σύντοµα αποκαθίσταται, όπως και άλλη µια από τις 21 έως τις 27/12/67, η οποία προήλθε λόγω επικαθήσεως αιθάλης επί της κανδήλας και των υπαρχόντων µυιγών εντός του θαλάµου της κεφαλής. Στις 28 /12/1968 σε φύλλο εγγράφου συνεργασίας µας γνωστοποιείται η κατηγορία του φάρου :Γνωρίζεται ότι ο αυτόµατος ερυθρός πυρσός ακρωτηρίου Σέσκλο Βόλου τυγχάνει φάρος και ουχί φανός, κατόπιν συµφώνου γνώµης ∆. Υ. Υ. . Η δηµιουργία ζώνης ασφαλείας περιµετρικά του φάρου οδηγεί στο αίτηµα για απαλλοτρίωση της σχετικής έκτασης από το κτήµα Σέφελ στις 31/7/75. Επίσης λίγα χρόνια αργότερα αιτείται η άδεια από το ∆ασαρχείο Βόλου για την υλοτοµία λίγων πεύκων που βρίσκονται κοντά στο φάρο, ώστε να υπάρξει και η απαραίτητη ζώνη πυροπροστασίας, µιας και η χρήση ασετυλίνης ενέχει κίνδυνο πυρκαγιάς. Η σηµερινή κατασκευή του φάρου σιδηρό-πλεκτος οβελός επί τετραγωνικού θυλακίου ύψους 7,8 µ. δεν είναι η αρχική που τοποθετήθηκε κατά την αυτοµατοποίηση, αλλά αντικαταστάθηκε στις 11/4/1972. Τελευταίο σηµαντικό συµβάν στην µικρή ιστορία του φάρου Σέσκλο αποτελεί η µετατροπή του σε ηλιακό µε την τοποθέτηση φωτοβολταϊκών πλακών το 1986. Παράλληλα το φως γίνεται α-ναλάµπον λευκό µε τα ίδια χαρακτηριστικά, αφού λειτουργεί πλέον ερυθρός φανός στο νέο, εξωτερικό κυµατοθραύστη του λιµανιού. Ο φάρος ετούτος αποτελεί σηµείο αναφοράς της περιοχής, αφού σε αυτόν οφείλεται η ονοµατοθεσία Φανάρι σε όλο εκείνο το τµήµα της ακτογραµµής των Πευκακίων.

Φαροφύλακας, αλλά όχι ερημίτης

2009-05-13T20:15:00.000+03:00

Τον χειμώνα παλεύει με τα μανιασμένα κύματα και τους κεραυνούς που προκαλούν διακοπές του ηλεκτρικού ρεύματος. Το καλοκαίρι απολαμβάνει την ηρεμία της θάλασσας και -όταν δεν έχει δουλειά- ψαρεύει και αρμενίζει το πέλαγος.

Πολλοί θα ζήλευαν τον Φάνη Πινάκη, που ζει τη μοναδική εμπειρία να βλέπει κάθε μέρα μια... άλλη μέρα, αφού «κανένα πρωινό δεν είναι το ίδιο, εδώ στην εσχατιά του Αιγαίου», καθώς με ένα του βλέμμα μπορεί να «αγκαλιάσει» τη Σαμοθράκη, το Αγιον Ορος, τη Θάσο, αλλά και την Ιμβρο και στα στενά των Δαρδανελίων।

Ο Φ. Πινάκης είναι φαροφύλακας, ένας από τους ελάχιστους που έχουν απομείνει στη χώρα και έχει την ευθύνη του πέτρινου φάρου στην Πλάκα Λήμνου - ενός από τους 1.333 ολόκληρης της χώρας, μόλις 11 ναυτικά μίλια από την Ιμβρο.
«Πολλοί με κοιτούν περίεργα όταν τους λέω ότι είμαι φαροφύλακας, άλλοι νομίζουν ότι είμαι ερημίτης, είμαι σίγουρος όμως ότι όλοι με ζηλεύουν ακόμη και για τις χειμωνιάτικες νύχτες που περνώ εδώ, ακούγοντας τα κύματα να σκάνε κάτω από το δωμάτιό μου και το πυκνό σκοτάδι να καλύπτει τον ορίζοντα», λέει ο Φάνης Πινάκης στο «Εθνος».
Η αρχήΜε καταγωγή από τη Λήμνο, ο 30χρονος άντρας ανταποκρίθηκε σε μία προκήρυξη που είδε τυχαία το 2003.
Με αυτήν το Πολεμικό Ναυτικό ζητούσε φαροφύλακες. Μέχρι τότε δούλευε ως ελαιοχρωματιστής με τον πατέρα του και σκέφτηκε ότι ήταν μια καλή ευκαιρία να κάνει ένα βήμα παραπάνω στη ζωή του.
Η τύχη ήταν με το μέρος του και προσλήφθηκε, έτσι από το 2004 βρίσκεται στην Υπηρεσία Φάρων του υπουργείου Εθνικής Αμυνας.
«Τον χειμώνα συντηρώ τον φάρο που έκλεισε 100 χρόνια ζωής και χρειάζεται τεχνική υποστήριξη. Οταν αγριεύει ο καιρός και πέφτουν κεραυνοί, ο φάρος ανεμοθαλασσοδέρνεται.
Η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος διακόπτεται και τότε πρέπει να σπεύσω να διορθώσω τη ζημιά. Παράλληλα, επιμελούμαι το κτίριο, το καθαρίζω, το βάφω τακτικά. Η αλμύρα είναι ο χειρότερος εχθρός του», μας λέει.
Στην ευθύνη του έχει 14 μικρότερους φάρους στη Λήμνο και 3 στον Αϊ-Στράτη, ενώ παρέα του -εκτός από τα γλαροπούλια- έχει 12 φαντάρους ενός γειτονικού στρατιωτικού φυλακίου.
ΘέρετροΤο καλοκαίρι ο φάρος χρησιμοποιείται ως θέρετρο από οικογένειες αξιωματικών κι υπαξιωματικών, ενώ ο ίδιος εξακολουθεί να μένει στο μικρό δωμάτιο στο ισόγειό του.
Οσο για την άνοιξη και το φθινόπωρο, εποχές που μπορεί να απολαύσει τη θέα και τη θάλασσα, ο φαροφύλακας ταξιδεύει και συντηρεί φάρους σε όλη τη χώρα.
Φέτος έκανε τον γύρο του Ιονίου και από την Πρέβεζα μέχρι την Πελοπόννησο επιθεώρησε τα φανάρια, σε σημεία δύσκολα, προσβάσιμα μόνο από τη θάλασσα, αλλά πολύ μαγευτικά.
«Η ζωή στον φάρο είναι μοναχική και πολλοί δεν την αντέχουν, αλλά όταν ο καιρός είναι καλός η θέα σε αποζημιώνει. Αυτό ελάχιστοι μπορούν να το δουν κι ακόμη πιο λίγοι να το καταλάβουν», λέει ο Φάνης Πινάκης, σημειώνει όμως ότι συχνά του λείπει η οικογένειά του, αφού η σύζυγος και τα δύο μικρά του παιδιά ζουν στο Ρεπανίδι της Λήμνου σε απόσταση 22 χιλιομέτρων από τον φάρο.
Πολλά βράδια τα περνά μαζί τους, τον χειμώνα όμως όταν πιάνει καιρός και το καλοκαίρι όταν έχει επιθεωρήσεις μένει μέρες μακριά τους κι αυτό δυσκολεύεται να το συνηθίσει.
Ο ΦΑΡΟΣ ΤΗΣ ΠΛΑΚΑΣΣωτήριος για τα καράβια στα Δαρδανέλια
Ο φάρος Πλάκας Λήμνου είναι από τους πιο σημαντικούς της χώρας, καθώς, όπως μας εξηγεί ο Φάνης Πινάκης, έχει διπλό ρόλο: στη βάση του πύργου υπάρχει ένα κόκκινο φως, σταθερά αναμμένο που «χτυπάει» 45 μοίρες νοτιοανατολικά και δείχνει στους ναυτικούς ότι στα 9 μίλια υπάρχει ένα βυθισμένο τμήμα του νησιού, οι γνωστοί ύφαλοι Μεθώνες, και το νερό έχει βάθος 1,5 μέτρο.
Στην κορυφή του πύργου και σε ύψος 25 μέτρων από το έδαφος υπάρχει ένα λευκό φως που αναβοσβήνει και προειδοποιεί ότι υπάρχουν ξέρες. «Κανένας φάρος δεν είναι ίδιος με τον άλλο, αφού καθένας τους έχει διαφορετική ριπή φωτός. Ο δικός μας για 5 δευτερόλεπτα έχει φως και μετά για 15 δευτερόλεπτα σκοτάδι.
Αυτό επαναλαμβάνεται συνεχώς», δηλώνει και προσθέτει: «Οι φάροι εκσυγχρονίστηκαν, δεν λειτουργούν πια με ασετιλίνη και πετρέλαιο, είναι φωτοβολταϊκοί».
Ο φάρος της Πλάκας Λήμνου είναι σωτήριος για τα καράβια που χρησιμοποιούν τα στενά των Δαρδανελίων για να μπουν στη Μαύρη Θάλασσα ή για να βγουν στη Μεσόγειο. Υπάρχουν μέρες μάλιστα που ο Φ. Πινάκης μετρά μέχρι και 20 καράβια που περιμένουν σε απόσταση 5-6 ναυτικών μιλίων από τον φάρο για να κινηθούν.
Ο φάρος της Πλάκας κατασκευάστηκε το 1912 από τη Γαλλική Εταιρεία Φάρων και εντάχθηκε στο ελληνικό φαρικό δίκτυο έναν χρόνο αργότερα.
Επειδή βρίσκεται περίπου στο μέσον της ευθείας μεταξύ Τρωάδας και Αγίου Ορους, κάποιοι πίστευαν ότι επρόκειτο για το Ερμαίον Λέπας των αρχαίων, μέσω του οποίου μεταδόθηκε με φωτιά η είδηση της άλωσης της Τροίας.
ΜΑΡΙΑ ΡΙΤΖΑΛΕΟΥ ritzal@pegasus.gr

ΑΝΕΚΔΟΤΟ

2009-05-06T14:03:00.000+03:00

Ο παρακάτω διάλογος μεταξύ Αμερικανών και
Ισπανών λέγεται ότι είναι πραγματικός, σύμφωνα με αυτούς που τον δημοσιοποίησαν, και καταγράφτηκε από το κανάλι 106 ( Finisterra/ Galicia) των Θαλάσσιων Επικοινωνιών।
Ισπανοί: Εδώ Α-835, για να αποφύγετε την σύγκρουση παρακαλώ αλλάξτε την πορεία σας 15 μοίρες βόρεια। Αυτή τη στιγμή βρίσκεστε 25 ναυτικά μίλια μακριά και κατευθύνεστε ακριβώς κατά πάνω μας।
Αμερικανοί : Αλλάξτε εσείς την πορεία σας 15 μοίρες νότια।
Ισπανοί : Αρνητικόν! Επαναλαμβάνω, αλλάξτε πορεία 15 μοίρες βόρεια।
Αμερικανοί : Σας ομιλεί ο... πλοίαρχος σκάφους των ΗΠΑ, αλλάξτε πάραυτα την πορεία σας 15 μοίρες νότια।
Ισπανοί: Την υπόδειξή σας δεν την βρίσκουμε ούτε λογική ούτε εφικτή. Εάν δεν θέλετε να προσκρούσετε επάνω μας, αλλάξτε την πορεία σας 15 μοίρες βόρεια।
Αμερικανοί: (Με υψωμένη φωνή) Σας ομιλεί ο πλοίαρχος Richard James Howard του σκάφους USS Montana του δεύτερου σε μέγεθος αεροπλανοφόρου του στόλου των ΗΠΑ. Έχουμε μαζί μας δυο αντιτορπιλικά, καταδιωκτικό αεροσκάφος και τέσσερα υποβρύχια. Επιπλέον έχουμε την υποστήριξη καταδρομικών. Δεν κάνω ΥΠΟΔΕΙΞΗ αλλά σας ΔΙΑΤΑΣΣΩ! Αλλάξτε πορεία 15 μοίρες νότια, σε αντίθετη περίπτωση θα προβούμε σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την ασφάλεια του στόλου μας। Πάραυτα τσακιστείτε και αλλάξτε πορεία!
Ισπανοί: Σας ομιλεί ο Juan Manuel Salas Alcantara, εδώ είμαστε δυο άτομα. Έχουμε μαζί μας ένα σκύλο, το βραδινό μας φαγητό, δυο
μπουκάλια μπύρα και ένα καναρίνι. Το καναρίνι κοιμάται αυτήν την ώρα. Επιπλέον μας υποστηρίζει ο ραδιοφωνικός σταθμός Cadena Dial de La Coruna. Σας ομιλούμε από τον φάρο με αριθμό Α-853 των ισπανικών ακτών Finisterra Galicia και σας γνωστοποιούμε ότι δεν έχουμε πρόθεση να μετακινηθούμε. Δεν έχουμε ιδέα αν είμαστε ο μεγαλύτερος ή ο μικρότερος φάρος των Ισπανικών ακτών. Μπορείτε να προβείτε σε όλες τις γαμημένες απαραίτητες ενέργειες για την ασφάλεια του γαμημένου σκάφους σας που σας επαναλαμβάνω κατευθύνεται ολοταχώς προς τις βραχώδεις ακτές μας. Αλλά και πάλι επιμένουμε καισαςυποδεικνύουμε να αλλάξετε την πορεία σας 15 μοίρες βόρεια।
Αμερικανοί : OK . Κατανοητό, ευχαριστούμε.

ΦΑΡΟΣ ΨΑΡΟΜΥΤΑΣ

2009-05-06T13:38:00.000+03:00

Ο Φάρος βρίσκεται στην άκρη της χερσονήσου Ψαρομύτα, που αποτελεί ογκώδη, προς νότια κατεύθυνση, προεξοχή των ακτών της Στερεάς Ελλάδος. Αποτελείται από τον πύργο του Φάρου, ύψους 9,00 μ., κυλινδρικού σχήματος, το οποίο είναι ενδεδειγμένο κυρίως για φάρους κάποιου ύψους, οι οποίοι είναι συγχρόνως εκτεθειμένοι σε ισχυρούς ανέμους. Ο φάρος Ψαρομυτας κατασκευάστηκε το 1894. Η πρόσβαση στον φάρο γίνεται οδικώς από την Ιτέα-Γαλαξίδι. Περίπου 1,5 χιλιόμετρο πριν από το πορθμείο του Αγ.Νικολάου υπάρχει ταμπέλα που δείχνει αριστερά προς τον δύσκολο χωματόδρομο που οδηγεί στην άκρη του ομώνυμου ακρωτηρίου και τον φάρο. Ανήκει στο Πολεμικό Ναυτικό και φωτίζει στην μέση του Κορινθιακού απέναντι από το Αίγιο.Ο πύργος είναι τοποθετημένος στη νότια όψη, προς τη θάλασσα, του κτίσματος της κατοικίας των φυλάκων και εισχωρεί κατά το ήμισυ σχεδόν της περιφέρειάς του σε αυτή. Η κατοικία είναι τετραγωνικής κάτοψης και στεγάζεται από πλάκα σκυροδέματος. Οι ακμές της είναι δομημένες από ορθογωνισμένους γωνιόλιθους. Στην κορυφή του λιθόκτιστου πύργου μορφώνεται περιμετρικά μικρός πρόβολος, ο οποίος εδράζεται σε μικρά, αλλά ισχυρά μαρμάρινα φουρούσια. Στα κτίσματα έγιναν επεμβάσεις και βελτιώσεις κατά τα έτη 1930 και 1945.

ΕΙΝΑΙ ΚΙ Ο ΦΑΡΟΣ ΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

2009-04-24T14:43:00.000+03:00

Ο φάρος στις αρχίς του 19ου αιώνα και τα τελευταία χρόνια
Είναι κι αυτός ένα μνημείο. Γιατί έχει κι αυτός τη δική του ιστορία. Εννοούμε τον παλιό φάρο στο ακρωτήριο Ντάνα του Πόρου –στο Μπογάζι - που κατασκευάστηκε το 1870 από την Γαλλική Εταιρεία Οθωμανικών Φάρων. Το ύψος του πύργου του είναι 9 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 32 μέτρα.
Εκατόν σαράντα και πλέον χρόνια εξυπηρέτησε και εξυπηρετεί τα πλοία, μ όποια μορφή κι αν είχε.

Φωτογραφία του 1931 με επισκέπτες, χειρόγραφο ευχαριστήριο και δεξιά ο Κων. Ζεντέλης
Στο φάρο αυτό υπηρέτησαν και Ποριώτες φαροφύλάκες του Π.Ν. όπως ο Κωνσταντίνος Ζεντέλης 1931-1937, και ο γιος του Δημήτριος Κ. Ζεντέλης (+2007), ως το 1945, που ο φάρος έγινε αυτόματος.

Σήμερα το παλιό κτίριο του 1870, καίτοι γραφικό, έχει εγκαταλειφθεί από το ΠΝ στην τύχη του, και αποτελεί στέγη κατσικιών και εστία μολύνσεων.

Φάρος Κόπραινας (Αμβρακικός)

2009-04-24T14:28:00.000+03:00

Φωτό από εγκαταλελειμμένο Ρώσικο φάρο

2009-04-24T14:08:00.000+03:00

Εγκαταλελειμμένος στην τύχη του ενάντια στα κύματα βρίσκεται αυτός ο φάρος και οι φωτογραφίες από το εσωτερικό του είναι εντυπωσιακές.

2009-04-14T17:04:00.000+03:00

ΚΑΠΣΑΛΙ

2009-04-13T13:58:00.000+03:00

ΕΛΛΑΔΑ Καταρρέουν οι λιθόκτιστοι φάροι

2009-04-07T14:23:00.000+03:00

ΕΛΛΑΔΑ Καταρρέουν οι λιθόκτιστοι φάροι

Εκατόν δέκα λιθόκτιστοι φάροι έχουν απομείνει στην Ελλάδα, το μεγαλύτερο ποσοστό των οποίων βρίσκεται σε κακή κατάσταση, λόγω της εγκατάλειψης।
της Μαρίας Νικολάου
Σύμφωνα με έρευνα των αρχιτεκτόνων μηχανικών, Γιάννη Ζουρίδη και Θ. Γεωργιάδη, η ιστορία των φάρων στην Ελλάδα ταυτίζεται με την ιστορία της ναυσιπλοΐας, δείγματα ύπαρξης της οποίας εμφανίζονται σε παράκτιους οικισμούς από τη νεολιθική κιόλας περίοδο. Οι φάροι συνέχιζαν να εξελίσσονται παράλληλα με την ναυσιπλοΐα και στους αρχαίους χρόνους, με σημεία αναφοράς κάποιες μνημειακές υές σε εισόδους σημαντικών λιμένων (Ρόδος, Αλεξάνδρεια, κλπ). Έκτοτε και για πολλά χρόνια, η φαροδομία συνδέθηκε με την οχυρωματική αρχιτεκτονική, καθώς οι περισσότεροι φάροι βρίσκονταν φιλοξενούνταν στην κορυφή κάποιου οχυρωμένου λιμανιού ή παράκτιας φρυκτωρίας. "Οι φάροι άρχισαν να αυτονομούνται ως κατασκευές στα μέσα του 18ου αιώνα, όταν έληξαν οι πολεμικές συγκρούσεις και οι εδαφικές διεκδικήσεις στον ευρύτερο χώρο, οπότε και αναπτύχθηκε συστηματική εμπορική ναυσιπλοΐα", δηλώνει ο κ. Ζουρίδης και εξηγεί ότι στην Ελλάδα η συστηματική ανέγερση αυτόνομων φάρων ξεκίνησε στο χώρο του Ιονίου στις αρχές του 19ου αιώνα υπό τη μέριμνα του αγγλικού στέμματος. Η φαροδομία εντάθηκε την πενταετία 1860-1865 λόγω του νεοσύστατου συμβολαίου της Γαλλικής Εταιρείας Οθωμανικών Φάρων με την Οθωμανική Αυτοκρατορία (1860) και κορυφώθηκε την εικοσαετία 1880-1900 με την καθιέρωση νέων πελαγοδρομιών που προέκυψαν από τη διάνοιξη του Σουέζ. Η κατασκευή λιθόκτιστων φάρων διήρκεσε ως και τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Σήμερα, σώζεται από την περίοδο αυτή (1822-1923) ένα πολύ αξιόλογο αρχιτεκτονικά κτιριακό απόθεμα, περίπου 110 κατασκευές, η πλειοψηφία των οποίων βρίσκονται δυστυχώς σε κακή κατάσταση.
Πώς κατασκευάστηκαν Το κτίριο του φάρου αποτελείται από δύο κύρια μέρη, τον πύργο, στην κορυφή του οποίου βρίσκεται ο μηχανισμός φωτοβολίας και τον οικίσκο (για επανδρωμένους φάρους) που στεγάζει τον φαροφύλακα. "Οι φάροι μπορούν να κατηγοριοποιηθούν τυπολογικά σε τρεις βασικούς τύπους ανάλογα με το σχήμα διατομής του πύργου τους: Τετραγωνικοί, κυκλικοί και πολυγωνικοί. Έντεκα από τους 108 καταγεγραμμένους λιθόκτιστους φάρους ανήκουν στον πολυγωνικό τύπο, 39 στον τετραγωνικό και 59 στον κυκλικό, που είναι και ο επικρατέστερος". Ο δε οικίσκος έχει συνήθως παραλληλόγραμμο σχήμα, ενώ υπάρχουν και κατόψεις σχήματος "Γ", "Τ", "Π" ή περίκεντρες. Αναπτύσσονται στην πλειοψηφία τους σε μία στάθμη, χωρίς να λείπουν περιπτώσεις διώροφων κτιρίων, φάρων με υπόγειους χώρους, ή πύργων με κατακόρυφη ανάπτυξη χώρων. Το μοντέλο "Πύργος-οικίσκος" είχε εμφανιστεί στο παρελθόν σε οχυρωματικές κατασκευές μικρής κλίμακας (οχυρές κατοικίες, φορτρέσες κτλ.) τόσο στον ελληνικό όσο και στον ευρύτερο χώρο, ενώ η εφαρμογή του στη φαροδομία ήταν αποτέλεσμα της προσαρμογής του μοντέλου αυτού στα σύγχρονα δεδομένα. Όσον αφορά στην εξέλιξη των κατόψεων στο διάστημα που εξελίσσεται η οργανωμένη κατασκευή λιθόκτιστων φάρων (1822-1926), παρατηρούνται τα εξής: Οι πρώιμοι φάροι αγγλικής κατασκευής στο Ιόνιο έχουν σχετικά μικρές σε μέγεθος κατόψεις, με δυνατότητα φιλοξενίας ενός ή δύο φαροφυλάκων ανά κτίριο. Ομοίως και οι πρώιμοι φάροι, οι οποίοι κατασκευάστηκαν τους καποδιστριακούς χρόνους στο νεοσύστατο κράτος. Αντιθέτως οι φάροι που ανεγέρθησαν επί βασιλείας Όθωνα χαρακτηρίζονται από το μεγάλο μέγεθος της κάτοψης και την επιμέλεια της κατασκευής. Χαρακτηριστικό είναι επίσης το γεγονός ότι στην περίοδο αυτή οι φάροι αντιμετωπίζονται ως δημόσια διοικητικά κτίρια, οπότε και σχεδιάζονται με σκοπό να στεγάσουν κάποια δημόσια υπηρεσία όπως π.χ. τελωνείο, λειτουργία που προϋποθέτει την υποδοχή κοινού, οπότε και εμφανίζονται στις κατόψεις για πρώτη φορά χώροι αναμονής. Γάλλοι μηχανικοί αναλαμβάνουν την κατασκευή φάρων... Από το 1860 και έπειτα την κατασκευή φάρων στο χώρο του Αιγαίου αναλαμβάνουν γάλλοι μηχανικοί. Στους φάρους αυτούς οι κατόψεις είναι αρκετά μικρότερες από αυτούς που ανεγέρθησαν στα χρόνια του Όθωνα με δυνατότητα φιλοξενίας τεσσάρων ή και περισσοτέρων φαροφυλάκων. Για πρώτη φορά επιχειρείται σε επίπεδο κάτοψης η αλλοίωση του κλασικού παραλληλογράμμου, ενώ εμφανίζονται και οι πρώτες περιπτώσεις σύνδεσης πύργου-οικίσκου σε κάποια γωνία. Με την πάροδο των χρόνων και την εμπειρία των κατασκευαστών σε θέματα αντισεισμικού σχεδιασμού, ο πύργος αλλάζει και πάλι θέση σε σχέση με τον οικίσκο. Ανεξαρτητοποιείται δομικά από τον οικίσκο, διατηρώντας επαφή με αυτόν μόνο με έναν βραχύ διάδρομο, ή κατασκευάζεται στο κέντρο της κάτοψης. Μία ακόμη τυπολογική ιδιαιτερότητα που παρατηρείται στους όψιμους γαλλικούς φάρους του Αιγαίου είναι η συγκέντρωση των βοηθητικών χώρων σε εσωτερική περιτοιχισμένη αυλή που εντάσσεται στο σύνολο της κατασκευής.
Οι έλληνες κατασκευαστές... Οι έλληνες κατασκευαστές, απόφοιτοι πανεπιστημίων του εξωτερικού -κυρίως της Γαλλίας και της Γερμανίας- αρχίζουν να αναλαμβάνουν την ανέγερση φάρων για λογαριασμό της νεοσύστατης αρμόδιας υπηρεσίας. Οι φάροι αυτοί χαρακτηρίζονται από την υπερβολική χρήση εκλεκτικιστικών στοιχείων, τη συμμετρία και τη γεωμετρικότητα του όγκου, στοιχεία που μας παραπέμπουν σε όψιμα νεοκλασικά-αστικά μορφολογικά πρότυπα. Οι όψιμοι ελληνικοί φάροι και οι ύστεροι γαλλικοί, που προαναφέρθηκαν, κατασκευάστηκαν την εικοσαετία 1880-1900, κατά την οποία παρατηρήθηκε η εντονότερη φαροδομία. Την εικοσαετία αυτήν και για τις δύο συγκεκριμένες ομάδες φάρων παρατηρήθηκε "τυποποίηση" στην κατασκευή τους. Συγκεκριμένα, υπάρχουν φάροι που ανεγέρθησαν με μικρή σχετικά χρονολογική διαφορά, οι οποίοι παρουσιάζουν σημαντικές τυπολογικές και μορφολογικές ομοιότητες και χαρακτηρίζονται ως δίδυμοι φάροι. Το γεγονός αυτό ενισχύει την υπόθεση ότι πολλοί από αυτούς κατασκευάστηκαν με κοινά σχέδια. "Αξιοσημείωτο στοιχείο για όλες τις προαναφερθείσες μορφολογικές κατηγορίες φάρων είναι η περιορισμένη χρήση κεραμοσκεπών, οι οποίες ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένες τόσο στην παραδοσιακή όσο και στην αστική αρχιτεκτονική. Αντ' αυτού, παρατηρείται η ευρεία κατασκευή δωμάτων, γεγονός που προφανώς σχετίζεται με την ανάγκη συλλογής ύδατος. Η απουσία νερού άλλωστε ήταν το χαρακτηριστικότερο στοιχείο τόσο κατά την κατασκευή όσο και την λειτουργία του φάρου", εξηγεί ο κ. Ζουρίδης. Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, οι πρώτοι φάροι που κατασκευάστηκαν τόσο από τους Άγγλους στο Ιόνιο όσο και από τους Έλληνες στην επικράτεια του νεοσύστατου ελληνικού κράτους πλησίαζαν κατά πολύ κατασκευαστικές μεθόδους και μορφολογικά μοντέλα από αρχιτεκτονικές του παρελθόντος. Νέα τυπολογικά-μορφολογικά μοντέλα αλλά και κατασκευαστικές μέθοδοι εισήχθησαν και εξελίχθηκαν από τους γάλλους κατασκευαστές μετά το 1860. Η ακμή της φαροδομίας στην Ελλάδα παρατηρείται την εικοσαετία 1880-1900, κατά την οποία κατασκευάστηκε το μεγαλύτερο ποσοστό των λιθόκτιστων φάρων. Έκτοτε, η εξέλιξη της οικοδομικής επιστήμης και η εμφάνιση νέων υλικών οδήγησε στη σταδιακή μείωση κατασκευής λιθόκτιστων φάρων, ο τελευταίος των οποίων κτίστηκε το 1926 στην Απολυτάρα των Αντικυθήρων. "Σήμερα το κτιριακό αυτό απόθεμα αριθμεί 110 περίπου αξιόλογες κατασκευές, το μεγαλύτερο ποσοστό των οποίων βρίσκεται σε κακή κατάσταση λόγω της εγκατάλειψης", δηλώνουν οι μελετητές κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για μια ιστορία που σβήνει...

ψαθουρα

2009-04-03T14:23:00.000+03:00

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ Υ.Φ.

2009-04-03T13:55:00.000+03:00

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ Υ.Φ.
Το πότε άρχισε να λειτουργεί η Υπηρεσία Φάρων δεν είναι απόλυτα εξακριβωμένο, ούτε μπορεί να καθοριστεί η εξάρτηση της στους αμέσους μετά την Τουρκοκρατία χρόνους.
Εκείνο που είναι εξακριβωμένο, είναι ότι μέχρι το 1887 υπήρχε Υπηρεσία Φάρων που υπαγότανε στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εσωτερικών και του Υπουργείου Ναυτικών και το μόνο αντικείμενο της ήταν η διοίκηση του προσωπικού των Φάρων και ο εφοδιασμός των τελευταίων.
Η δυαδική εξάρτηση της Υ.Φάρων είχε σαν συνέπεια την κακή λειτουργία του τότε δικτύου, και γι΄αυτό, ο τότε Υπουργός των Ναυτικών συγκρότησε επιτροπή για να εξετάσει το θέμα. Το πόρισμα της επιτροπής ήταν η διατύπωση Νόμου, που όταν ψηφίστηκε, η Υ. ΦΑΡΩΝ σαν ανεξάρτητη υπηρεσία υπήχθη το 1887 εξ΄ολοκλήρου στο Υπουργείο Ναυτικών.
Σε άλλο νόμο, το 1910 η Υδρογραφική Υπηρεσία, συγχωνεύθηκε με την Υπηρεσία Φάρων.
Το 1912 η Υπηρεσία Φάρων αποχωρίστηκε από την Υδρογραφική Υπηρεσία, έγινε ανεξάρτητη διεύθυνση και υπαγότανε απ΄απευθείας στον Υπουργό Ναυτικών. Τούτο, γιατί οι Τεχνικές εξελίξεις στον τομέα της Ναυτιλιακής σήμανσης που απαιτούσαν εξειδικευμένο προσωπικό έφερε την ανάγκη διαχωρισμού των δύο Υπηρεσιών.
Έως το 1940 η Υπηρεσία Φάρων βρισκότανε μέσα στο Υπουργείο Ναυτικών.
Από το 1947 μέχρι το 1957 η Υπηρεσία Φάρων μεταστεγάστηκε στο οίκημα του ΤΕΣ στην οδό Φειδίου 10, και από το 1957 μεταφέρθηκε ξανά στη Φαρική Βάση όπου και στεγάζεται μέχρι σήμερα.
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΦΑΡΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ
Το Ελληνικό ΄Έθνος κάτω από τον Τουρκικό ζυγό, δεν μπορούσε βέβαια να ενδιαφερθεί για το φωτισμό των ακτών του και επομένως σ΄αυτό το διάστημα επικρατούσε σκοτάδι σ΄όλα τα πολυδαίδαλα παράλια της Πελοποννήσου και του Αιγαίου.
Ο πρώτος φανός του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους άναψε το 1829 στο στόμιο του λιμανιού της Αίγινας, όταν ο Καποδίστριας ανακήρυξε την Αίγινα σαν Πρωτεύουσα της Ελληνικής Πολιτείας.
Αυτός ήταν ο μόνος φανός μέχρι το 1831 όταν κατά πληροφορίες άναψε ένας ακόμη φανός στο στόμιο του λιμένος Σπετσών και ένας άλλος στο λιμένα Αγίου Νικολάου Κέας.
Από το 1848 μέχρι το 1856 με την μέριμνα του Κράτους λειτουργούσαν ένας Φάρος στην νησίδα Γαϊδουροννήσι της Σύρου, δύο φανοί στον Πειραιά, ένας στην Αίγινα και ένας στην Κέα.
Το 1856 λειτούργησε ο φάρος στη νήσο Ψυτάλλεια και κατόπιν τέθηκε σε λειτουργία άλλος ένας φάρος στο ακρωτήριο ΦΑΣΣΑ.
Μέχρι το 1865 προστέθηκαν 4 νέοι πυρσοί και με την προσάρτηση των Ιονίων Νήσων στο Ελληνικό Φαρικό Δίκτυο προστέθηκαν άλλοι 14 πυρσοί που τους είχαν εγκαταστήσει οι Άγγλοι.
Το 1882 το Ελληνικό Φαρικό Δίκτυο περιλάμβανε 40 φάρους ενώ το 1897 ο αριθμός των φάρων και των φανών έφτασε τους 97 και το 1912 τους 149.
Η Σουηδική επινόηση των αυτομάτων φάρων AGA , μετά από μακροχρόνιες δοκιμές, επέτρεψε το φωτισμό των δυσπρόσιτων σημείων των Ελληνικών θαλασσών έτσι ώστε το 1934 το Ελληνικό Φαρικό Δίκτυο να αποτελείται από 331 πυρσούς στους οποίους περιλαμβάνονται και 32 πυρσοί, που εγκαταστάθηκαν από την Γαλλική Εταιρεία ADMINISTRATION GENERAL DES PHARES DE L ' EMPIRE OTTOMAN στις ακτές των ανακτηθεισών νέων περιοχών.
Τ o ν Οκτώβρη του 1940 το Φαρικό Δίκτυο περιλάμβανε 388 πυρσούς από τους οποίους 206 ήταν Επιτηρούμενοι. Η απελευθέρωση βρήκε το Φαρικό Δίκτυο τελείως κατεστραμμένο με μόνο 28 πυρσούς σε λειτουργία, από τους οποίους οι 19 ήταν επιτηρούμενοι.
Από το 1945 άρχισε μία προσπάθεια αποκαταστάσεως του Φαρικού Δικτύου, με αποτέλεσμα το τέλος του 1955 να βρει το Φαρικό Δίκτυο με 500 πυρσούς από τους οποίους 82 επιτηρούμενοι.
Από τότε το Φαρικό Δίκτυο αναπτύχθηκε ικανοποιητικά ώστε σήμερα να αποτελείται από 1399 πυρσούς από τους οποίους 57 επιτηρούμενοι και 141 Φωτοσημαντήρες.
Το 1960 περατώθηκε η εγκατάσταση τριών σύγχρονων σταθμών βοηθημάτων της ναυσιπλοΐας στην περιοχή Θερμαϊκού-Θεσσαλονίκης που περιλαμβάνουν Ρ/Φ κατευθύνσεως ηχητικών σημάτων (Η/Σ) και ηλεκτροφάρους (Η/Φ).
Το 1985 τοποθετήθηκαν στην περιοχή Θερμαϊκού δύο συσκευές RACON με ανακλαστήρες R / E για την πληρέστερη διευκόλυνση της ναυσιπλοΐας.

Οι φάροι, οδηγοί της νύχτας

2009-03-24T13:54:00.000+02:00

Φάροι στην Ελλάδα
Φάρος (lighthouse) ονομάζεται ειδικής και τυποποιημένης κατασκευής κτίσμα που οικοδομείται σε διάφορα σημεία των ηπειρωτικών ή νησιωτικών ακτών ή και επί βραχονησίδων στο επάνω μέρος του οποίου φέρεται ειδικός μηχανισμός που φωτοβολεί, (εκπέμπει), συνήθως περιοδικό φως, χαρακτηριζόμενο εκ του σκοπού του ως ιδιαίτερο βοηθητικό μέσο στην ασφαλή ναυσιπλοΐα।Με το όνομα Φάρος χαρακτηρίζεται τόσο το κτίσμα όσο και η μηχανή φωτοβολίας που είναι εγκατεστημένη σ΄ αυτό
Οι φάροι, οδηγοί της νύχτας απο τα σύχρονα μνημεία που δίνουν το στίγμα της Ελλάδας και την περίοπτη θέση που κατείχε στην παγκόσμια ναυτική ιστορία αργοσβήνει, παραδομένο στη φθορά του χρόνου και την εγκατάλειψη.Το Ελληνικό φαρικό δίκτυο αριθμεί σήμερα 120 φάρους μέσης ηλικίας περίπου 2 αιώνων.Απο αυτούς μόνο 20 βρίσκονται σε καλή κατάσταση.
Πρωτοετής στην σχολή Ναυτικών Δοκίμων το 1892 ο Νάυαρχος Στυλιανός Λυκούδης είναι ακόμα ενα δεκατριάχρονο αγόρι με το βλέμμα γεμάτο όνειρα της νιότης. Δυο δεκαετίες αργότερα το Υπουργείο Nαυτικών τον τοποθέτησε ως μόνιμο διευθηντή της Υπηρεσίας Φάρων, στην οποία αφιερώθηκε μέχρι την αποστρατευσή του το 1941,θέτοντας τις βάσεις του φαρικού μας δικτύου
Πλάι στο ταπεινό ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου ο φάρος της Κέας μοιάζει να λάμπει μέσα στην απλότητα του και δεν είναι ο μόνος που συναντά κανείς δίπλα σε εκκλησάκι.Σημάδια της ημέρας γνωστά στους ναυτικούς απο παλιά, όταν στις αρχές του 1800 πολλά θαλασσινά ξωκλήσια φωταγωγήθηκαν για να καθοδηγούν τα πλοία και στα νυχτερινά τους ταξίδια. Στις Σπέτσες οι παλιοί λένε οτι την ίδια χρονιά άναψε και εκεί ο φάρος.Δεν βρέθηκαν ποτέ ερείπια.Για κάποια χρόνια τους δύο φάρους τους άναβαν οι κοινότητες και μετά το 1860 τους ανάλαβε το κράτος. Πρίν απο αυτούς τους δυο άναψε το 1829 το πρώτο φώς στα παράλια του τότε ελέυθερου Ελληνικού κράτους στον Αγιο Νικόλαο τον θαλασσινό στην Αίγινα, πρωτεύουσα της Ελλάδας επι Καποδίστρια.
Στα πρώτα χρόνια της βασιλείας του Όθωνα πρωτεύουσα είχε γίνει το Ναύπλιο.Με την Αθήνα ένα μικρό χωριό (300 σπίτια είχε όλα κι όλα)και τον Πειραιά έναν έρημο κόλπο η Σύρος είχε γίνει το εμπορικό λιμάνι της χώρας.Έτσι η αντιβασιλεία αποφάσισε να χτίσει εκεί, στην είσοδο του λιμανιού, στο ξερονήσι Γαίδαρος το 1834 τον πρώτο κανονικό φάρο. Το 1852 αποφασίστηκε να δημιουργηθεί φαρικό δίκτυο στον Πειραιά. Ετσι στις 14/01/1856 άναψε ο φάρος της Ψυττάλεια & στις 03/09/1858 ανάβει ο φάρος του Αγίου Νικολάου στο λιμάνι της Πάτρας. {Ο φάρος της Πάτρας κατέρρευσε (λάθη στην κατασκευή) και τον ξαναχτίσανε πέτρινο το 1874.Είναι και απο τους λίγους που γλύτωσαν απο τα πυρά των Γερμανών.}Στη συνέχεια άναψαν άλλοι 2 φάροι το 1859.Ο ένας στην θέση Αγιος Σώστης έξω απο το Μεσολόγγι και ο δεύτερος στην κορυφή του ακρωτηρίου Φάσσα στην Ανδρο. O φάρος στο βόρειο άκρο της Σκοπέλου, στο ακρωτήρι Γουρούνι, χτίστηκε το 1884. Πρωτολειτούργησε με πετρέλαιο, στα χρόνια της κατοχής παρέμεινε σβηστός και λειτούργησε ξανά το 1944 με φωτοβολία 20 ναυτικών μιλίωνTο 1984 ηλεκτροδοτήθηκε και συνέχισε επιτηρούμενος ηλεκτρικώς μέχρι το 1989 που αυτοματοποιήθηκε πλήρως
Την εποχή που η Μεγάλη Βρετανία είχε υπο την εποπτία της τα Ιόνια χτίστηκαν εκεί οι πρώτοι φάροι.Ο πρώτος ανάβει το 1822 πάνω στο φρούριο της Κέρκυρας.Ο δεύτερος ανάβει το 1824 στη νησίδα Βαρδιάνοι έξω απο το Αργοστόλι και ο τρίτος λίγο αργότερα στους Παξούς. Μέχρι το 1850 άναψαν συνολικά 15 φάροι στα νησιά του Ιονίου όταν στην ελέυθερη Ελλάδα άναβαν μόλις εννιά. Ενας ακόμη ιστορικός φάρος που χτίστηκε μετά το ναυάγιο του Βρετανικού ατμόπλοιου "Βόλτα" στις 16/04/1887 είναι ο φάρος "του Αρμενιστή" στην Μύκονο.Σήμερα, λόγω της μη προσλήψεως φαροφυλάκων, ως και την αυτοματοποίηση των φάρων, υπηρετούν στο Π.Ν. μόνο 75 φαροφύλακες. Συνέπεια αυτών είναι σήμερα από τους 120 πέτρινους φάρους η κατάσταση του 50% περίπου να χαρακτηρίζεται από μέτρια έως κακή.

.

ΠΕΤΡΙΝΟΙ ΦΑΡΟΙ-Ακίνητοι ταξιδιώτες

2009-03-20T18:08:00.000+02:00

Μοναχικές ακτίνες φωτός। Μοναχικές ακτίνες ζωής και ελπίδας. Πέτρινοι πύργοι σύμβολα ανάτασης και σωτηρίας. Σύντροφοι και παρατηρητές θαλασσοπόρων και ταξιδευτών...

Ο φάρος πριν ακόμη δηλώσει αυτό που όλοι έχουμε στο νου μας μόλις ακούσουμε τη λέξη ,ήταν το όνομα της νησίδας Φάρος,στην ανατολική είσοδο του λιμένα της Αλεξάνδρειας της Αιγύπτου.Εκεί ο Κνίδιος αρχιτέκτων Σώστρατος κατασκεύασε πρώτα για τον Πτολεμαίο Α΄τον Σωτήρα και στη συνέχεια για τον Πτολεμαίο ΄Β΄τον Φιλάδελφο,το γνωστό πύργο.Στην κορυφή του πύργου εκατό μέτρα πάνω από την θάλασσα,έκαιγαν νύχτα μέρα οι μυθικές φλόγες που με το φως και τον καπνό τους υποδήλωναν την ύπαρξη της Αλεξάνδρειας Ομως οι φάροι,σαν σταθερά φωτισμένα σημεία ακτών,ήταν γνωστοί στην αρχαία ναυτιλία ήδη από τις αρχές των κλασικών χρόνων.Τον 9 αιώνα πΧ μια τέτοια κατασκευή υπήρχε στην είσοδο του Ελλήσποντου στην Ακρα Σιγεία,γνωστός ως ναύσταθμος των Αχαιών στα χρόνια του Τρωικού πολέμου. Κανείς δεν γνωρίζει πότε άναψε το πρώτο φως στα παράλια του ελεύθερου ελληνικού κράτους.Προφορικές μαρτυρίες το θέλουν να ανάβει στην Αίγινα γύρω στα 1827,όταν ο Καποδίστριας την όρισε πρωτεύουσα. Ο πρώτος επίσημος και καταγεγραμμένος ελληνικός φάρος είναι αυτός στο ξερονήσι Γάιδαρος,μπροστά στο λιμάνι της Σύρου.Χτίστηκε το 1834,όταν η Σύρος ήταν το πιο εμπορικό λιμάνι της χώρας.Εχει ύψος 29 μέτρα και 130 σκαλοπάτια Οι δυο επόμενοι πυρσοί ανάβουν το 1831 στο λιμάνι των Σπετσών και της Τζιας. Βέβαια περίπου 10 χρόνια πριν είχαν ήδη χτιστεί κάποιοι φάροι στα Ιόνια νησιά.Γιαυτό μερίμνησε η Μ.Βρετανία,η οποία είχε υπό την προστασία της την Ιόνιο Επτανησο Πολιτεία.Το 1850 άναβαν συνολικά 15 φάροι στα νησιά του Ιονίου,όταν στην ελεύθερη Ελλάδα υπήρχαν μόνο 9. Εν τω μεταξύ και οι Τούρκοι έχτιζαν φάρους.Αυτοί με την βοήθεια των Γάλλων και της λεγόμενης Γαλλικής εταιρείας των Οθωμανικών φάρων.Ετσι μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους 1912-13 και την προσάρτηση των νέων χωρών το ελληνικό φαρικό δίκτυο ήταν εξαιρετικά αξιόλογο.Ενα σύνολο 193 φάρων και φανών ελληνικής,αγγλικής ή γαλλοτουρκικής κατασκευής φώτιζε τις ελληνικές ακτές ήδη από το 1920. Ψυχή των φάρων και θεμελιωτής του φαρικού δικτύου στη σημερινή μορφή ,είναι ο Στυλιανός Λυκούδης.Λόγιος,ιστορικός,ερευνητής και αργότερα ακαδημαικός,οραματίζεται τον εκσυγχρονισμό του δικτύου,όταν ως υποπλοίαρχος αναλαμβάνει τη διοίκηση της Υπηρεσίας Φάρων το 1911.Είναι ο άνθρωπος που με την τριαντάχρονη παρουσία του σ'αυτήν,έφερε τους ελληνικούς φάρους ανάμεσα στα μεγαλύτερα και πιο οργανωμένα δίκτυα του κόσμου. Κι έπειτα ήρθε ο Β΄Παγκόσμιος Πόλεμος.Η αρχή του μας βρήκε με περίπου 400 φάρους και φανούς και το τέλος του μόλις με 28 από τους οποίους οι 19 επιτηρούμενοι. Μετά το 1945 αρχίζει μια συντονισμένη προσπάθεια για την αποκατάσταση τους.Ερχεται και η προσάρτηση των Δωδεκανήσων το 1948 κι έτσι φτάνουμε στο σήμερα το σύνολο των φάρων και φανών της επικράτειας να ανέρχεται στους 1265.Από αυτούς οι 934 δουλεύουν με πηγή ενέργειας τον Ηλιο,οι 314 με ηλεκτρικό ρεύμα και μόνο οι 17 με το παλαιό σύστυμα της ασετυλίνης. Από τους πέτρινους του προ-προηγούμενου αιώνα είναι ακόμη 57 που λειτουργούν υπό το καθεστώς της σύγχρονης επιτήρησης. Το φαρικό δίκτυο της χώρας θεωρείται από τα μεγαλύτερα,πυκνότερα και πιο οργανωμένα στον κόσμο.Το απαιτούν οι ελληνικές ακτές,που με ανάπτυγμα μήκους 15000 χιλ φτάνουν τα 6/10 του μήκους του αναπτύγματος των ακτών της Αφρικής και υπερβαίνουν κατά2,14 φορές αυτό της Ιταλίας.

Δρέπανο Κρήτης.Ο φάρος αυτός κατασκευάστηκε από τη Γαλλική Εταιρεία Οθωμανικών Φάρων

Σίδερος Κρήτης।Πρωτάναψε το 1880.Καταστράφηκε από τους Γερμανούς και ξαναχτίστηκε σε σχήμα κυλιδρικό.

Συκαμινιά Λέσβου.Λειτουργούσε με ζωντανή φλόγα,που υψωνόταν με μια τροχαλία σε μια μεταλλική στήλη(1863).Τώρα είναι εγκαταλειμμένος

Αγιος Νικόλαος Κέας.Πρωτάναψε το 1831.Είναι ένας από τους δύο φάρους των ελληνικών ακτών.
Για το φάρο Αντερο του Μαλιακού υπάρχει έναθρύλος που λέει ότι απέχει ακριβώς 1000 μίλια από την Κωνσταντινούπολη εξ ου και το παρατσούκλι "χιλιομίλι"Πρωτοφώτησε το 1890
Οι πέτρινοι φάροι της Ελλάδας।

Βιβλιογραφία. Γ.Παπαγεωργίου"Ελληνικοί Πέτρινοι Φάροι" εκδ. Αμμος Γ.Σκουλάς"Φάροι ,Πέτρα και Φως"εκδ.Αμμος Υπηρεσία Φάρων,Πολεμικό Ναυτικό. Φωτογραφίες¨Γιαννης Σκουλάς"

Λουτρακι

2009-03-20T16:57:00.000+02:00

Συνέντευξη από έναν Φαροφύλακα

2009-03-20T13:08:00.000+02:00

Τι είναι οι φάροι και από τι αποτελούνται;
Σπίτια είναι και αυτά, όπως βλέπεις ένα σπίτι με τη διαφορά πως πάνω πάνω έχει ένα πύργο ψηλό που είναι το φανάρι όπως λέμε, ο φάρος. Αυτά τα σπίτια όμως δεν είναι μέσα στα χωριά, ούτε μέσα στις πολιτείες είναι πάνω στα ακρωτήρια, είναι σε διάφορα λιμάνια στην είσοδο των λιμανιών για να βλέπουν τα βαπόρια να μπαινοβγαίνουν και όπως σου είπα, πάνω στους κάβους, για να δείχνουν την πορεία των βαποριών. Ο Φάρος δουλεύει με πετρέλαιο που μπαίνει κάτω. Αυτός ο πύργος από μέσα είναι κούφιος και έχει σκαλοπάτια και ανεβαίνει πάνω ο φαροφύλακας για να ανάψει Το πετρέλαιο μπαίνει κάτω στη βάση του πύργου έχει δύο δοχεία σιδερένια και μεγάλα. Στο ένα βάζεις το πετρέλαιο και στο άλλο βάζουμε αέρα με μια τρόμπα. Τα δύο δοχεία συγκοινωνούν με ρουμπινέτα. Ανοίγεις τα ρουμπινέτα και πάει ο αέρας και πιέζει το πετρέλαιο και με την πίεση που έχει το πετρέλαιο το στέλνει απάνω και γίνεται η καύση. Αυτές οι λάμπες δεν είναι σαν τις συνηθισμένες λάμπες πετρελαίου, είναι κάπως διαφορετικές και στην κορυφή της λάμπας έχουν αμίαντο που λέγεται φωτοβολίδα. Το βάζεις πάνω στη λάμπα και αφού γίνει η προθέρμανση –το προθερμαίνεις το πετρέλαιο για να γίνει αέριο- ανοίγεις το ρουμπινέτο και αυτό αρχίζει να βγάνει σιγά σιγά σαν ξερό ατμίκιο και πάει πάνω στον αμίαντο. Βάζεις λοιπόν φωτιά και έτσι γίνεται η ανάφλεξη. Αυτό γίνεται μέχρι να φέξει και να το σβήσεις. Αλλά έχει και φανάρια που έχουν και περιστροφή, δηλαδή ανάβουν και περιστρέφονται κιόλας.
Έχουν ένα ειδικό μηχάνημα με γρανάζια και αυτό κινείται με το βάρος. Έχουν δηλαδή ένα βάρος κρεμασμένο με συρματόσχοινο και το βάρος αναγκάζει τα γρανάζια να γυρίζουν και δίνουν την περιστροφή. Ανάβει και γυρίζει σε ορισμένα δευτερόλεπτα. Ο Φάρος του Στενού έκανε έξι στροφές το δευτερόλεπτο. Έχει άλλα που γυρίζουν πιο αργά και κάνουν τρεις ή δύο στροφές. Όλα αυτά είναι γραμμένα σ’ ένα βιβλίο που λέγεται Φαροδιοίκηση και το βλέπει ο καπετάνιος και ξέρει ποιο φανάρι συναντάει.
Πότε χτίστηκαν οι φάροι;
Τώρα δεν ξέρω ποια χρονολογία έχουν χτιστεί, γιατί σ’ όποιο φανάρι έχω πάει δεν έχω βρει χρονολογία. Πάντως είναι παλιά. Πολύ παλιά. Την ονομασία Φάρος την πήραν από ένα νησάκι που ήταν έξω από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου κι ονομαζόταν Φάρος. Λοιπόν οι αρχαίοι θεώρησαν καλό να στήσουν εκεί πάνω μια καλύβα και να καίνε ξύλα, επειδή δεν είχαν εξελιχθεί ακόμα τα φανάρια κι έκαιγαν όλη νύχτα τα ξύλα και έβλεπαν έτσι τα καράβια και πηγαίναν στα λιμάνια. Ονομαζόταν το νησάκι Φάρος και από κει πήρε όλο αυτό το σύστημα το όνομα Φάρος.
Τι σας επηρέασε να γίνετε φαροφύλακας και γιατί διαλέξατε αυτό το επάγγελμα;
Γιατί ο κάθε άνθρωπος διαλέγει ένα επάγγελμα για να ζήσει. Και εγώ διάλεξα αυτό το επάγγελμα. Νόμιζα ότι ήταν καλό. Τέλος πάντων, δεν πέρασα άσχημα. ΤΑ φανάρια είναι άψυχα πράγματα, όπως σου είπα, είναι σπίτια. Μπορείς όμως να έρθεις σε προστριβή με το προσωπικό. Το φανάρι ούτε μιλάει, ούτε λαλάει. Οι φαροφύλακες που είναι μέσα, αυτοί του δίνουν πνοή και ζωή. Και υπάγονται στο Πολεμικό Ναυτικό. Είναι μια υπηρεσία ξεχωριστή, που λέγεται Υπηρεσία Φάρων. Δηλαδή ανήκουν στο Πολεμικό Ναυτικό. Και παίρνεις βαθμούς ανάλογα με τα χρόνια. Κατατάσσεσαι στη σχολή και κάθεσαι εκεί τρεις μήνες και σου μαθαίνουν αυτά τα πράγματα που πρέπει να μάθεις και σε στέλνουν σ’ όποιο φανάρι έχει ανάγκη η υπηρεσία. Εμείς είχαμε πάει 18 άτομα το 1953 και μετά σκορπιστήκαμε άλλος εδώ, άλλος εκεί. Η ζωή είναι μονότονη. Μια ζωή ήσυχη. Πρέπει να κάνεις στη μοναξιά. Άμα κάνεις στη μοναξιά είναι καλά.
Ποιός από τους φάρους της Τήνου είναι ο πιο αγαπημένος σας και γιατί;
Εγώ έκανα στο φανάρι του Στενού και της Λειβάδας. Από 12 χρόνια στο καθένα. Εδώ στον Πάνορμο δεν το πρόλαβα το είχαν κάνει αυτόματο. Πιο καλά ήταν στη Λειβάδα. Γιατί στη Λειβάδα ήταν πάνω στο ακρωτήριο. Ενώ στο Στενό ήταν νησάκι και έρχεσαι σε επαφή με θάλασσα και πρέπει να περάσεις με βάρκα και τις περισσότερες φορές όταν ο καιρός ήταν χαλασμένος, έπρεπε ή να βραχείς ή να μη βγεις έξω για να πάρεις τα τρόφιμα. Η υπηρεσία είχε κανονίσει άτομο που το πλήρωνε κάθε τριμηνία και έκανε το δρομολόγιο της τροφοδοσίας. Πήγαιναν στα σπίτια των φαροφυλάκων, έπαιρνε τα τρόφιμα, τα φόρτωνε στο γαϊδουράκι και τα έφερνε στο Φάρο.
Σε ποιά ηλικία σκεφτήκατε να γίνετε φαροφύλακας;
Εγώ αφού πέρασα τη θητεία μου, μετά πήγα στα φανάρια. Πήγα όταν ήμουν 25 χρονών και έκαμα 29 χρόνια υπηρεσία.
Από μόνος σας διαλέξατε το επάγγελμα αυτό ή σας είχαν συμβουλέψει και οι γονείς σας;
Κοίταξε να δεις, από μόνος μου το διάλεξα, αλλά ήταν και ο πατέρας μου φαροφύλακας, παλιός φαροφύλακας και είχα μια ιδέα από φανάρια. Είπα ν’ ακολουθήσω αυτό το επάγγελμα.
Είναι ωραίο το επάγγελμα του φαροφύλακα;
Είναι επάγγελμα που πρέπει να μπορείς να κάνεις στην ερημιά, στην μοναξιά, γιατί τα φανάρια είναι μέσα στις ερημιές, πάνω στους κάβους. Το προσωπικό είναι 2 άτομα, που είναι μέσα, και άλλοι δύο σε εξόδους.
Σας αρέσουν πολύ οι φάροι και γιατί;
Οι φάροι μου αρέσουν, γιατί είναι το επάγγελμα που διάλεξα να ζήσω.
Μπορείτε να μας πείτε πότε περίπου χτίστηκαν;
Εγώ σε κανένα φανάρι που πήγα δεν βρήκα χρονολογία, πάντως είναι πολύ παλιά 150 χρονών και περισσότερο.
Μπορείτε να μας πείτε λίγα λόγια για τη δουλειά του φαροφύλακα και πως περνάτε;
Η δουλειά του φαροφύλακα είναι ν’ ανάψει, να σβήσει και να συντηρήσει το φάρο. Κατά τα άλλα δεν έχει δουλειά. Με εξαίρεση καμιά μαραγκοδουλειά, όταν έχει φουρτούνα και δεν μπορείς να κάνεις τίποτα άλλο, την κάνεις και περνά η ώρα σου. Πολλά φανάρια έχουν τρεις σειρές τζάμια για να φέγγουν τα μεγάλα φανάρια. Τα μικρότερα έχουν 2 σειρές. Τα φανάρια εδώ στον τόπο μας είναι από τα μικρότερα υπολογίζονται σε πυράγκτος. Υπάρχουν των 35, των 55 και των 85 πυράγκτος τα μεγαλύτερα φανάρια. Υπάρχουν και περιστατικά από αμέλεια τις περισσότερες φορές που πας να τ΄ ανάψεις το φανάρι χαμηλώνει, γιατί είναι ακάθαρτο. Βλέπεις θέλουν και αυτά καθάρισμα, συντήρηση. Υπάρχει ένα εξάρτημα το οποίο είναι πάνω στη λυχνία και γίνεται η καύση. Όταν το χειμώνα οι νύχτες είναι μεγάλες αυτό θέλει κάθε 4 μέρες καθάρισμα, γιατί πιάνει μια κάπνα μέσα. Έχει ένα εργαλείο που λέγεται ξύστρα με το οποίο το ξύνεις και έχει και ένα βουρτσάκι συρμάτινο το οποίο περνάς μέσα και το πλένεις με πετρέλαιο για να είναι πάντα καθαρό. Άμα είναι πάντα καθαρός φάρος, το πετρέλαιο φιλτραρισμένο γίνεται η καύση. Πρέπει να το καθαρίσεις και να το στρίψεις καλά. Στο φάρο συναντάς και καλούς ανθρώπους, συναντάς και ανάποδους όπως σε όλες τις δουλειές. Άμα θέλεις να περνάς καλά, πρέπει να κάνεις υπομονή.

Ποιές γνώσεις έπρεπε να έχει ο φαροφύλακας για να αναλάβει υπηρεσία σε έναν φάρο;
Τον καιρό εκείνο ζητούσαν να έχεις βγάλει το δημοτικό σχολείο αλλά αν είχες πάει και στο γυμνάσιο ήταν βέβαια καλύτερα, γιατί ήξερες περισσότερα γράμματα. Σ’ αυτή τη δουλειά και του δημοτικού να ήσουν τα κατάφερνες, γιατί έπρεπε να ξέρεις να κάνεις μια αναφορά ή μια αίτηση, να ξέρεις πρόσθεση, αφαίρεση, διαίρεση και τίποτε παραπάνω.
Σε ποιά σχολή φοιτούσε και τι μάθαινε ο φαροφύλακας;
Η σχολή ήταν στον Πειραιά. Ήταν σχολή υπηρεσίας φάρων, σχολή φαροφυλάκων. Υπήρχαν τότε αρκετοί, αλλά παρέμειναν δεκαοχτώ άτομα. Στη σχολή παρέμενες τρεις μήνες και μετά σε αποσπούσαν σε διάφορα μέρη.
Πόσο διάστημα κρατούσε η εκπαίδευση;
Η όλη εκπαίδευση κρατούσε τρεις μήνες.
Πως ρυθμιζόταν το θέμα της βάρδιας στο φάρο;
Κοίταξε, στο φάρο ήτανε πάντοτε δύο άτομα, η δύναμη του φάρου ήταν τέσσερα άτομα. Ήταν δύο, μέσα στο φάρο και δύο σε έξοδο. Έκανε την έξοδο η μία βάρδια μια εβδομάδα ή δέκα μέρες ή και περισσότερο ανάλογα με τα φανάρια, γιατί υπήρχαν φανάρια απόκεντρα, μακριά από κατοικημένες περιοχές, είκοσι μίλια, εικοσιπέντε μίλια πάνω σε βραχονησίδες και όταν τελείωνε η έξοδος πήγαιναν πάλι μέσα γυρίζοντας κάποιες μέρες μέσα στο φάρο και πάλι το ίδιο.
Πόσο καιρό ήταν η έξοδος και πόσο η παραμονή στο φάρο;
Ήταν από δεκαπέντε μέρες μέσα στο φάρο, δεκαπέντε έξω, όχι όμως σε όλα τα φανάρια. Είπαμε ανάλογα τη θέση του φάρου.
Πως γινόταν η τροφοδοσία; Ποιός αναλάμβανε τη μεταφορά των προϊόντων και με ποιό τρόπο;
Η τροφοδοσία, όταν το φανάρι ήταν πάνω στη στεριά, στον κάβο, δεν είχε δηλαδή επικοινωνία με τη θάλασσα, μίσθωνε η υπηρεσία ένα άτομο που να έχει ένα γαϊδουράκι ή ένα μουλάρι και αυτός κουβαλούσε τα τρόφιμα κι ό,τι άλλο χρειαζόταν. Άφηνε την παραγγελία στον μπακάλη, ή και μας έφερνε διάφορα όπως φασόλια, λάδι, ψωμί, ό,τι θέλαμε και πήγαινε ο άνθρωπος αυτός, τα έπαιρνε απ’ τον μπακάλη ή και από το σπίτι και τα έφερνε στο φάρο. Τον πλήρωνε η υπηρεσία, πληρωνόταν με το μήνα.
Κάθε πότε γινόταν η επιθεώρηση των φάρων;
Η επιθεώρηση γινόταν κάθε χρόνο. Μια φορά το χρόνο ερχόταν για έλεγχο και ανεφοδιασμό. Έφερναν δηλαδή πετρέλαιο, γιατί τότε το φανάρι δούλευε με πετρέλαιο και ό,τι ανταλλακτικά χρειαζόταν ή ο,τιδήποτε άλλο. Μια φορά το χρόνο γίνονταν αυτό με καράβι, που έφτανε κάτω από το φάρο.
Ποιοί επιθεωρούσαν τους φάρους;
Αυτοί που επιθεωρούσαν ήταν στην υπηρεσία τεχνίτες, όχι φαροφύλακες. Δούλευαν στο συνεργείο της βάσης και έκαναν και επιθεωρήσεις.
Ποιά βιβλία έπρεπε να υπάρχουν να ενημερώνονται κάθε μέρα στο φάρο;
Βιβλία είχαμε το ημερολόγιο του φάρου, και κάθε μέρα γράφαμε ό,τι συνέβαινε, πρώτα απ’ όλα γράφαμε την ώρα που ανάβαμε και σβήναμε. Γιατί όλες οι μέρες δεν ήταν ίδιες. Το χειμώνα τον ανάβαμε πιο νωρίς και το καλοκαίρι πιο αργά. Το χειμώνα περίπου 5:30 και το καλοκαίρι 8:30, γιατί ήταν οι μέρες μεγάλες. Γράφαμε δηλαδή την ώρα αφής και την ώρα σβήσης. Αυτές τις ώρες στο τέλος του μήνα τις προσθέταμε και βλέπαμε πόσες ώρες άναψε ο φάρος ακόμα και πόσα λεπτά της ώρας. Πολλαπλασίαζες τις ώρες με το πόσο καίει την ώρα, έπρεπε να ξέρεις υποχρεωτικά πόσο πετρέλαιο καίει την ώρα, γιατί άλλα φανάρια καίγαν 300 γραμμάρια την ώρα, άλλα 500 γραμμάρια και τα μεγαλύτερα 1 κιλό έτσι έβρισκες πόσο πετρέλαιο καταναλώθηκε.
Πως έφταναν τα καύσιμα;
Με το βαποράκι έφερναν το πετρέλαιο σε δοχεία, τα έβαζαν στη βενζινάκατο και τα κουβαλούσαμε μ’ έναν εργάτη που φέρναμε απ’ το χωριό στην αποθήκη του φάρου, παίρναμε την απόδειξη τη στέλναμε στην υπηρεσία κι ερχόταν τα λεφτά για να πληρωθεί ο εργάτης.
Κάθε πότε έφερναν τα καύσιμα;
Κάθε χρόνο συνήθως τον Ιούλιο εώς Μάιο, γιατί αυτούς τους μήνες στις Κυκλάδες είχε καλό καιρό.
Ποιές ώρες άναβε και έσβηνε ο φάρος; Τι προέβλεπε ο κανονισμός;
Άναβε είκοσι λεπτά μετά τη δύση του ηλίου εκτός αν είχε συννεφιά και το πρωί πάλι αν αργούσε να φέξει, προτού βγει ο ήλιος άναβε είκοσι μέχρι μισή ώρα και μετά έσβηνε, ανάλογα με τον καιρό.
Πως περνούσατε τις ελεύθερες ώρες;
Εκεί ήταν το πρόβλημα. Αν ήταν καλοσύνη, ήταν όλα καλά, είχαμε μια βαρκούλα και πηγαίναμε για ψάρεμα. Ώσπου να γυρίσουμε και να τα μαγειρέψουμε πήγαινε μεσημέρι. Τρώγαμε κοιμόμασταν δυο τρεις ώρες και το απόγευμα αν θέλαμε ξαναπηγαίναμε για ψάρεμα αν όχι, ξανακαθόμασταν.
Αν ο φάρος βρισκόταν πάνω σε ένα νησί, όπως το Δύσβατο, ποιές δυσκολίες αντιμετώπιζαν οι φαροφύλακες;
Εκεί πράγματι ήταν οι μεγάλες δυσκολίες. Εκεί είχες να αντιμετωπίσεις τη θάλασσα που σπάνια έβρισκες καλό καιρό να περάσεις με τη βάρκα, ήταν φουρτούνες κι έπρεπε να ξέρεις από θάλασσα για να μπαινοβγαίνεις, αναγκαζόσουν πάντα να βραχείς για να κινηθείς έξω. Ακόμα αν ήσουν στο φάρο δέκα μέρες και την ενδέκατη έπρεπε να βγεις έξοδο και ο καιρός ήταν φουρτουνιασμένος παρέμενες, δεν μπορούσες να βγεις. Να πας να πνιγείς; Έτσι αναγκαζόσουν νακαθίσεις μέσα μέχρι να καλοσυνέψει.
Πέστε μας ένα περιστατικό που έβαλε σε κίνδυνο τη ζωή σας όταν υπηρετούσατε στους φάρους;
Τα περιστατικά ήταν πάρα πολλά γιατί όπως σας είπα υπάρχουν φανάρια πολύ μακριά, με δύσκολες συνθήκες ζωής, αλλά εκεί μπαινόβγαινες με καΐκι που πλήρωνε η υπηρεσία. Ενώ στα φανάρια που είναι κοντά, μπαινόβγαινες μόνος σου με τη βάρκα και όταν είχε φουρτούνες πολλές φορές κινδύνευες.
Ποιούς παλιούς φαροφύλακες θυμάστε;
Οι παλιοί φαροφύλακες που θυμάμαι εγώ, ήτανε εδώ στον Πύργο. Ένας ονομαζόμενος Παράσσος Σαλταμανίκας, ακόμη παλαιότερα ο πατέρας μου, ο Μιχάλης, ήτανε ο μπάρμπα-Σπύρος ο Κολλάρος, ο μπάρμπα-Γιάννης ο Δούκας που με αυτούς τους δύο έχουμε υπηρετήσει μαζί και από τη Χώρα ο μπάρμπα-Νικόλας ο Καγιώργης. Αυτός είχε υπηρετήσει στο Στενό στη Λειβάδα, στα Ψαρά γιατί σε κάθε βαθμό που πρόκειται να πάρεις σε μεταθέτουν, γιατί υπαγόμαστε στο Πολεμικό Ναυτικό. Σε κάθε βαθμό που παίρνεις σου δίνει πρώτα τη μετάθεση για προσόντα προαγωγής τουλάχιστον για ένα-δύο χρόνια, και μετά προάγεσαι. Μετά είμαστε εμείς οι νεότεροι, ο Σάσος, εγώ, ο Αντώνης κι ένας Θωμάς Βελαλόπουλος απ’ τη χώρα.
Φορούσατε στολή;
Στολή είχαμε αλλά δεν τη φορούσαμε, μοναχά όταν πρόκειταν να πάμε στη βάση, στην υπηρεσία μας, τη φορούσαμε, γιατί ήταν υποχρεωτικό να παρουσιαστείς με στολή. Η στολή ήταν όπως του πολεμικού ναυτικού όπως των λιμενοφυλάκων, αλλά με άλλα διακριτικά. Είχε γαλόνια κι ένα διακριτικό του φάρου.
Ποιό βαθμό έχετε σήμερα;
Εμείς φτάσαμε μέχρι το βαθμό του ανθυπασπιστού, αλλά η αποστρατεία σου δίνει τρεις βαθμούς απάνω. Αποστρατεύτηκα με το βαθμό του υποπλοιάρχου. Δεν δικαιολογείται εν ενεργεία βαθμός παραπάνω απ’ του ανθυπασπιστού σ’ αυτόν τον κλάδο. Αλλά αμέσως με την αποστρατεία παίρνεις αυτούς τους τρεις βαθμούς, Τιμητικής Αποστρατείας. Από ανθυπασπιστής σημαιοφόρος, ανθυποπλοίαρχος, υποπλοίαρχος. Και παίρνεις σύνταξη υποπλοιάρχου
Μαγνητοφώνηση: Φραγκίσκα Στρούμου
Απομαγνητοφώνηση: Βιδάλη Τόνια
Τελική γραπτή απόδοση κειμένου: Χριστιάνα Λούτσι
Τάξη Ε’
1ο Δημοτικό Σχολείο ΤήνουΥπεύθυνη εκπαιδευτικός: Φραγκίσκα Μαρκουίζου

ΦΑΡΟΙ ΚΑΙ ΦΑΡΟΦΥΛΑΚΕΣ

2009-03-20T12:49:00.000+02:00

ΦΑΡΟΙ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

2009-03-20T12:09:00.000+02:00

2009-03-14T00:54:00.000+02:00

Ο φάρος που βρίσκεται στο όρμο του Καψαλίου των Κυθήρων.Είναι στη θέση 36° 08,5' Β 22° 59,9' Α. Είναι αναλάμπων λευκός, με περίοδο 3 δευτερόλεπτα, εστιακό ύψος 24 μέτρα και ονομαστική φωτοβολία 10 ν.μ. Είναι ορατός από τη θάλασσα από διοπτεύσεις 327° έως 030°.

2009-03-14T00:52:00.000+02:00

Άκρα Βρυσάκι
Ο φάρος στην Άκρα Βρυσάκι στη βόρεια είσοδο του διαύλου της Μακρονήσου.Είναι στη θέση 37° 44,7' Β 24° 04,9' Α (δηλαδή εδώ ) είναι αναλάμπων λευκός με περίοδο 5 δευτερόλεπτα, έχει εστιακό ύψος 24 μέτρα και ονομαστική φωτοβολία 20 ναυτικά μίλια. Είναι ορατός από τις διοπτεύσεις από τη θάλασσα 186° έως 006°. Έχει πρόσφατα αποκατασταθεί από την Υπηρεσία Φάρων.Βοηθά τα πλοία που θέλουν να διαπλέυσεουν το ιαυλο. Και αν αναλογιστούμε ότι το λιμάνι τοου Λαυρίου είναι από τα πρώτα λιμάνια που διαμορφώθηκαν στην Ελλάδα λόγω των μεταλλέιων έχουν πολλά βαπόρια βοηθηθέι από αυτό.Λίγο δυτικότερα υπάρχει ένα μεγάλο ραντάρ πιθανότατα εξυπηρετεί το VTS του Λαυρίου.

2009-03-14T00:49:00.000+02:00

Άκρα Ντάνα
Ο φάρος στην άκρα Ντάνα του Πόρου είναι στη θέση 37° 31,7´ Β 23° 25,6´ Α (δηλαδή εδώ) είναι αναλάμπων λευκός και ερυθρός με περίοδο 4 δευτερόλεπτα, έχει εστιακό ύψος 31 μέτρα και ονομαστική φωτοβολία 8 ναυτικά μίλια το λευκό και 5 ναυτικά μίλια το κόκκινο. Ο λευκός τομέας είναι ορατός από τις διοπτεύσεις από τη θάλασσα από 026° έως 200° και από 209° έως 266° ενώ ο κόκκινος τομέας είναι ορατός από τις διοπτεύσεις από τη θάλασσα από 200° έως 209° (δηλαδή για 9°). Ο κόκκινος τομέας καλύπτει τη βραχονησίδα Πετροκάραβο.Ο φάρος οδηγέι τα πλοία στον όρμο Πώγωνος που σχηνατίζεται από τον όρμο Βίδι και το λιμάνι του Πόρου. Ο όρμος είναι από τα άσφαλέστεραρα φυσικά λιμάνια του Αιγαίου. Δυστυχώς ο παλίος πέρινος δεν χρησιμοποιείται πια και στη θέση του έχει μπει σιδηρόπλεχτος οβελός όπως φάινεται, ελπίζω να αναπαλιωθέι και να λειτουργήσει ξανά.

2009-03-14T00:46:00.000+02:00

Ο φαροs απο το παλαιο φρουριο τηs Kερκυραs

2009-03-14T00:44:00.000+02:00

Ο φάρος στο Γύθειο

2009-03-14T00:42:00.000+02:00

Το φανάρι στο Χάρακα της Άνδρου. Ακρωτήριο Γκορέμι ή Κακογκρέμι. Αναστηλώθηκε με ενέργειες του Κώστα Τζώρτζη.

2009-03-14T00:35:00.000+02:00

Ο φάρος στην Άκρα Μελαγκάβι ή Φάρος Ηραίον (από τον αρχαίο ναό κοντά του) στη βόρεια είσοδο του όρμου της Κορίνθου και τον χωρίζει από τον κόλπο των Αλκυωνίδων βόρεια (δείτε και τον παρακάτω χάρτη που με βέλος σημειώνεται η Άκρα Μελαγκάβι). Που οδηγεί τα πλοία που πλέουν στον Κορινθιακό προς το λιμάνι της Κορίνθου και τη διώρυγα της Κορίνθου.Είναι αναλάμπων λευκός με περίοδο 10δευτερόλεπτα, εστιακό ύψος 60 μέτρα και ονομαστική φωτοβολία 19 ναυτικά μίλια (Αν Λ 10δ 60μ 19Μ). H φωτοβλία του είναι 19 ναυτικά μίλια από τον Ιούνιο του 2007